Prinsjesdag 2026 en de Rijksbegroting voor 2027

Het kabinet heeft aangekondigd dat het de begrotingen en het Belastingplan aanpast om zo de steun van een Kamermeerderheid te verkrijgen. Het kabinet doet nieuwe voorstellen voor box 3, de koopkracht van werkenden, terwijl eerder aangekondigde bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn geschrapt.

Het kabinet maakt met de koerswijziging ook duidelijk dat het de zorgen van werkgevers over de toekomst van het verdienvermogen van de Nederlandse economie, serieus neemt, stelt AWVN.

Volgens AWVN komt er nu ruimte voor een akkoord tussen werkgevers en werknemers, onder andere over hervormingen van de sociale zekerheid. AWVN wil graag in gesprek met vakbonden over hervormingen die de sociale zekerheid toekomstbestendig en toegankelijk maken.

Het volledige bericht is ook hier te lezen.

Lees ook de eerste reactie van AWVN op de plannen.

Wat ziet AWVN?

Het kabinet zet in op het verhogen van de arbeidsproductiviteit. Dat dit van groot belang is, werd wel duidelijk op het AWVN-jaarcongres 2026. Arbeidsproductiviteitsgroei is een belangrijke voorwaarde voor economische groei en het behoud van onze welvaart. Werkgevers moeten inzetten op slimmer werken om hun werkkracht te vergroten via technologie, organisatie en medewerkers. Het is aan de overheid om te zorgen voor de juiste randvoorwaarden.

De belangrijkste aangekondigde maatregelen

Banenafspraak

Het kabinet wil dat meer mensen kunnen meedoen, bij voorkeur via betaald werk. Daarbij is er specifieke aandacht voor de baankansen van mensen met een arbeidsbeperking en nieuwkomers, en voor gelijke kansen op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld bij objectieve werving en selectie. Het kabinet bereidt daarnaast plannen voor om 75.000 nieuwkomers aan werk te helpen.
Er wordt een nieuwe banenafspraak aangekondigd waarin de ondersteuningsbehoefte centraal staat en een betere doelgroepdefinitie wordt gehanteerd. Het kabinet wil het voor mensen makkelijker maken om te wisselen tussen dagbesteding, beschut werk, een baan binnen de banenafspraak en regulier werk, zodat zij kunnen meedoen op de plek die het beste bij hen past. Daarnaast wil het kabinet ervoor zorgen dat iedere arbeidsmarktregio een Werkcentrum heeft waar werkzoekenden, werkenden en werkgevers terecht kunnen voor ondersteuning bij scholing en werk.
Tegelijkertijd onderkent het kabinet nog onvoldoende dat voor deze doelstellingen ook een betere uitvoering nodig is. Er worden nog geen stappen gezet om werklozen in een kwetsbare positie voor werkgevers goed in beeld te brengen, met informatie over hun competenties, werkervaring en opleiding. Het kabinet zegt de ondersteuningsbehoefte centraal te stellen, maar maakt daarvoor niet de noodzakelijke middelen vrij. Werkgevers worden daardoor in veel gevallen wel uitgenodigd om mensen in een kwetsbare positie in dienst te nemen, zonder dat in de benodigde ondersteuning wordt voorzien.

AWVN vindt
AWVN steunt de keuze van het kabinet om werk en participatie meer centraal te stellen, maar roept het kabinet op om ook boter bij de vis te doen: er moet worden voorzien in de benodigde ondersteuning voor werkgevers. Daarnaast dient het kabinet de publieke dienstverlening door te ontwikkelen tot een niveau dat past bij de ambitie om meer mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt te laten participeren.

Asiel en migratie

Het kabinet formuleert een aantal beleidsprioriteiten. Mensen komen naar Nederland om hier te werken, studeren, voor hun gezin of om asiel aan te vragen. Het kabinet wil meer grip krijgen op migratie. Dat is nodig om ervoor te zorgen dat migratie aansluit op de spankracht van ons land. Arbeidsmigratie kan waardevol zijn voor onze economie, maar mag niet samengaan met uitbuiting en misstanden zoals die nu voorkomen in Nederland. De spankracht van de samenleving wordt getest als gevolg van migratie. De permanente druk op de opvang, de gevoelde gevolgen van het woningtekort, de wijken in grote steden die mede door arbeidsmigranten voortdurend veranderen van samenstelling: dat alles heeft effect op onze samenleving en op het maatschappelijke debat.
Deze ontwikkelingen maken dat het kabinet inzet op meer grip op migratie. Doel is (i) de instroom te verlagen, (ii) stabiele en fatsoenlijke opvang te realiseren, waarbij sneller meedoen de norm wordt en (iii) vertrek van uitgeprocedeerde asielzoekers te verhogen.
Tevens wil dit kabinet sturen op gerichte arbeidsmigratie die onze economie versterkt. Met deze beleidsagenda schetst het kabinet de inzet in 2027 binnen de contouren van een toekomstbestendig migratiebeleid dat oog houdt voor de mensen waarover het gaat en tegelijkertijd recht doet aan de grenzen van wat onze samenleving aankan. Dit sluit aan bij de conclusies van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050. Het kabinet ziet de conclusies van deze commissie om te komen tot gematigde groei als haar lange termijn doel.

Reguliere migratie
Als een vreemdeling van buiten de EU naar Nederland komt om te werken, bij zijn familie te verblijven, te studeren, of vanwege  een culturele uitwisseling of een verblijf krijgt op humanitaire gronden, noemen we dit reguliere migratie. Daarbij wil dit kabinet sturen op gerichte arbeidsmigratie die onze economie versterkt en die écht nodig is. Daartoe wordt onder andere verkend of een pilot is in te richten om onder strenge voorwaarden tijdelijk goed geschoolde krachten actief en gericht naar Nederland te halen (vakkrachtenregeling).
Het kabinet zet daarnaast in op het aanpakken van misstanden rondom arbeidsmigratie. Daarom worden de adviezen van het Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten en het SER-advies ‘Arbeidsmigratie naar waarde’ verder uitgevoerd. Zo wordt er onder andere gewerkt aan betere ondersteuning van arbeidsmigranten en worden maatregelen genomen om meer zicht te krijgen op de doelgroep. Een voorbeeld is ook het verbod voor werkgevers om vanaf de beoogde datum van inwerkingtreding van 1 juli 2028 geen huisvestingskosten meer te mogen inhouden op het loon van arbeidsmigranten.  

AWVN vindt
Allereerst is AWVN blij met de toon van het debat over asiel en migratie. Met name buitenlandse arbeids- en kennismigranten, evenals buitenlandse studenten die in Nederland een studie willen volgen, maar ook Oekraïense vluchtelingen leveren een belangrijke bijdrage aan de brede welvaart, nu en in de toekomst. Aansluiten bij de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen is een goede zaak. Dat draagt bij aan een zorgvuldig en evenwichtig debat, en voorkomt dat bepaalde groepen eenzijdig verantwoordelijk worden gehouden voor maatschappelijke uitdagingen.
Voor alle groepen die een bijdrage leveren aan het handhaven van de brede welvaart is van belang dat de problemen rond de huisvesting worden opgelost. De toon van het debat is daarbij van belang en dat vereist een inzet van gemeentes en provincies om zorg te dragen voor adequate huisvestingsmogelijkheden en voorzieningen. Ook de Nederlandse burgers moeten zich realiseren dat we buitenlandse werknemers gewoonweg nodig hebben om onze economie toekomstbestendig te houden. De Koning verwoordde dat uitstekend in de Troonrede: “Bij alle begrijpelijke discussie die dit lokaal kan oproepen, doet het kabinet een dringend beroep op gemeenten om solidair te zijn met Ter Apel en al die andere locaties die al veel te lang worden overvraagd. Grip op migratie is bij uitstek een onderwerp dat om gezamenlijkheid vraagt.”
Het inrichten van een pilot om goed geschoolde krachten actief en gericht naar Nederland te halen is een goede start. AWVN is echter van mening dat er veel meer moet gebeuren op dit gebied, omdat op dit moment enkel de kennismigrantenregeling openstaat voor derdelanders en de salarisniveaus daarvoor al heel erg hoog zijn.

Leven lang ontwikkelen (LLO)

Iedereen is nodig op de arbeidsmarkt. Het is daarom belangrijk dat mensen wendbaar zijn en hun positie op de arbeidsmarkt kunnen verstevigen. Werkgevers kunnen dit faciliteren door te investeren in LLO. Blijven leren moet een nieuwe norm worden; het ontwikkelen van (nieuwe) vaardigheden kan er voor zorgen dat er meer mensen beschikbaar komen voor sectoren die cruciaal zijn voor economische groei.
Het kabinet is daarom een nieuwe regeling voor LLO aan het uitwerken. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe deze eruit zal zien, maar het zal voornamelijk zijn voor de mensen die er het meeste baat bij hebben. Er is sprake van een speciale focus op kwetsbare groepen, zoals werkzoekenden en mensen die minder onderwijs hebben genoten. Vanaf 2028 zou hier geld voor vrij moeten komen.
Breder wordt er gewerkt aan een toegankelijk en bestendig LLO-stelsel. Daarbij wordt er een verkenning gemaakt voor de mogelijkheden voor een stelsel van individuele leerrechten. Het verkennen van een toegankelijk en bestendig LLO-stelsel kan niet apart plaatsvinden, vindt het kabinet. LLO wordt ook in verband gebracht met de transitievergoeding. De afschaffing van de compensatieregeling wordt om die reden waarschijnlijk nog een jaar uitgesteld.

Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in het mkb (SLIM)
Leren en ontwikkelen binnen het mkb moet vanzelfsprekend gaan worden. Daarom blijft het kabinet de Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in het mkb voortzetten. Deze blijft van kracht voor zowel individuele mkb-ondernemingen als samenwerkingsverbanden in het mkb.
De tijdelijke scholingssubsidie voor opleidingen en maatschappelijke cruciale sectoren, als onderdeel van SLIM, zal vanaf 2027 alleen nog maar mogelijk zijn voor individuele werkgevers.

Van werk naar werk
Er moet een arbeidsmarkt komen waarin werkenden sneller op de juiste plek terechtkomen en de weg kunnen vinden naar duurzaam werk. Hierdoor zal er minder werkloosheid of uitval kunnen ontstaan en wordt duurzaam werk steeds meer gevonden. Bij een dreigend verlies van baan of in het geval dat de functie niet meer past bij de werknemer, is het belangrijk dat een werknemer al vroeg begeleid wordt naar passend werk. Het kabinet zou graag in gesprek gaan met sociale partners om samen een dekkende infrastructuur te kunnen ontwikkelen. Zie ook de brief van de Stichting van de Arbeid.

Duurzame inzetbaarheid

De activiteiten van het meerjarige investeringsprogramma duurzame inzetbaarheid zullen doorlopen. Voornamelijk met het doel om onder werkgevers bewustwording te creëren en kennis (door) te ontwikkelen. Dit zal voornamelijk plaatsvinden via de expeditie-regeling. In 2027 zal er vanuit de duurzame inzetbaarheidsagenda 8 miljoen worden toegevoegd aan de expeditie-regeling voor projecten op het terrein van zwaar werk.
In 2027 ambieert het kabinet om de subsidieregeling ‘Duurzaam aanpakken belastende werkzaamheden’ beschikbaar te stellen voor aanvragen van samenwerkingsverbanden vanuit sectoren en branches om belastende werkzaamheden te verlichten en voorkomen. In een later tijdvak zal de subsidie voor werkgevers volgen. Deze regeling zal lopen tot 2030. De regeling wordt gefinancierd vanuit restanten van de Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden (MDIEU).
Verder werkt het kabinet samen met sociale partners in de duurzame inzetbaarheidsagenda aan het voorkomen en verlichten van zwaar werk. Het doel hiervan is dat mensen vaardig, veilig en gezond kunnen doorwerken tot hun pensioen.

Financiële preventie prikkel
Een gezonde en veilige werkomgeving zijn belangrijk voor de duurzame inzetbaarheid van medewerkers en het voorkomen van uitval. Het kabinet wil samen met werkgevers en werknemers meer aandacht voor preventie creëren.
Het kabinet is aan het verkennen of de introductie van een financiële prikkel, werkgevers stimuleert om te investeren in preventie. Het kabinet wil dit graag verder met de sociale partners willen uitwerken.

Meer uren werken

Om iedereen zoveel mogelijk aan het werk te krijgen is het belangrijk dat obstakels die mensen ervan weerhouden méér te werken, worden weggenomen. Het kabinet gaat proberen het aantrekkelijk te maken om meer uren te werken door middel van een verkenning van een stelselherziening van de kinderopvang en werkt aan een nieuwe kind-regeling om zo meer eenvoud, zekerheid en betaalbaarheid voor ouders te bieden.

Financiering van innovatie

Het kabinet maakt geld vrij voor de financiering van innovatie en het wegnemen van investeringsbelemmeringen. Daarvoor moeten de volgende gelden worden vrijgemaakt:

• € 3,3 miljard voor de Nationale Investeringsinstelling om te zorgen dat Nederlandse innovatieve bedrijven zich kunnen ontwikkelen en in Nederland blijven.
• € 500 miljoen voor het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie, om te zorgen dat kennis vaker wordt omgezet in toepassingen voor de markt.
• € 375 miljoen voor een nieuwe ronde van het Nationaal Groeifonds, voor projecten die bijdragen aan duurzame economische groei in Nederland.
• € 120 miljoen voor Nederlandse deelname aan een Europees AI-project, een IPCEI.
• Verruiming van de innovatiebox voor het mkb: van € 25.000 naar € 100.000.

Maatregelen voor productiviteitsgroei
Daarnaast kunnen andere maatregelen ook bijdragen aan productiviteitsgroei of in elk geval belemmeringen daarvoor wegnemen. Het kabinet wil inzetten op de volgende punten:

• € 428 miljoen extra voor onderzoek en kennisontwikkeling om als kennisland op niveau te blijven.
• Hervormingen om de bedrijven- en banendynamiek te verbeteren.
• Minder overheidssturing, waaronder minder regels om de regeldruk te verminderen.

AWVN vindt
Dat bedrijven meer financieringsmogelijkheden krijgen voor innovatie kan bijdragen aan toekomstige productiviteitsgroei. Vooral innovatieve bedrijven krijgen kansen om toepassingen te ontwikkelen en naar de markt te brengen. Een cruciale randvoorwaarde is echter dat bedrijven ook werkprocessen aanpassen, medewerkers opleiden en toepassingen daadwerkelijk gebruiken. AWVN vindt dat de overheid hiervoor passende randvoorwaarden moet scheppen.

Maatregelen weerbaarheid

De impact voor werkgevers van de plannen op het gebied van weerbaarheid zit voornamelijk op het gebied van personeelskrapte en reservisten.

Meer defensiepersoneel in een krappe arbeidsmarkt
Het kabinet investeert in bescherming tegen militaire dreigingen van buitenaf. Ongeveer € 14,8 miljard gaat naar militaire inzet en het behouden en werven van defensiepersoneel. Om snel uit te breiden bij een crisis of conflict zijn er namelijk meer militairen, reservisten en burgers nodig. Defensie wil naar circa 102.000 mensen in 2030. Voor 2027 zijn 1.500 dienjaarmilitairen en circa 1.800 deelnemers aan de Nationale Weerbaarheidstraining voorzien.

Voor werkgevers betekent dit dat meer vraag naar defensiepersoneel de concurrentie om schaarse medewerkers verder vergroot. Daarnaast vraagt tijdelijke afwezigheid voor training of inzet van reservisten om afspraken over beschikbaarheid en continuïteit.

Versterking rechtspositie van reservisten
Defensie en SZW werken aan afspraken over loondoorbetaling bij ziekte, verlof en ontslagbescherming bij oproep. Werkgevers moeten rekening houden met aanpassing van arbeidsvoorwaarden zodra de uitwerking vaststaat. AWVN vindt dat versterking van de rechtspositie van reservisten moet samengaan met uitvoerbare regelingen voor werkgevers. AWVN is betrokken bij de verdere uitwerking van de voorstellen en brengt daarbij het werkgeversperspectief in. Lees meer in dit artikel.

Talentstrategie voor veiligheid en weerbaarheid

Veiligheid en weerbaarheid is één van de domeinen waar het kabinet zich op richt in de Talentstrategie. Het doel is om voldoende talent op te leiden en te begeleiden voor cruciale opgaven in dit domein. Hieronder valt ook de uitbreiding van een innovatieve en schaalbare krijgsmacht.

Naast bovenstaande maatregelen, die meer directe impact hebben op werkgevers, is het voor werkgevers ook van belang dat het kabinet plannen heeft om de economische en maatschappelijke weerbaarheid te vergroten. Hieronder lichten we deze plannen kort toe.

Vergroten van economische weerbaarheid
Om het Nederlands verdienvermogen te vergroten en de weerbaarheid te versterken tegen externe schokken, werkt het kabinet samen met de Europese Commissie aan nieuwe handels- en investeringsverdragen. Daarnaast wil het kabinet ervoor zorgen dat Nederland op de langere termijn beter bestand is tegen hogere energieprijzen door de energievoorziening te verduurzamen en de onafhankelijkheid van olie en gas uit het buitenland te vergroten.

Vergroten van maatschappelijke weerbaarheid tegen militaire en (statelijke) hybride dreigingen
Werkgevers gaan ook merken dat het Ministerie van Justitie en Veiligheid zich in 2027 blijft inzetten voor het verhogen van de maatschappelijke weerbaarheid tegen militaire en hybride dreigingen. Daarbij richt het ministerie zich onder andere op de weerbaarheid van vitale processen en op het verhogen van de weerbaarheid en zelf- en samenredzaamheid van zowel het algemene publiek als van bedrijven. De publiekscampagne ‘Denk vooruit’ richt zich ook op bedrijven met advies om de weerbaarheid van organisaties te vergroten.

Wat ziet AWVN?

Het kabinet werkt door aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt en wil zorgen voor een gezonde balans tussen werkzekerheid voor werkenden en wendbaarheid voor ondernemers. Het kabinet gaat verder met de uitvoering van het arbeidsmarktpakket.

De belangrijkste aangekondigde maatregelen

Zelfstandigenwet

In de troonrede kondigde de koning het voornemen aan de Zelfstandigenwet in te voeren. Met deze wet beoogt het kabinet meer duidelijkheid en zekerheid vooraf te geven over wanneer je als zelfstandige of met zelfstandigen kunt werken.
De wet moet een veilige haven bieden die rust en duidelijkheid brengt en zelfstandigen de erkenning geeft die ze volgens het kabinet verdienen. Ook vindt het kabinet het belangrijk om de schaduwkanten van de wet aan te pakken, zodat zelfstandigen bijvoorbeeld adequaat verzekerd zijn en schijnzelfstandigheid wordt voorkomen.
Er wordt blijvend voorlichting gegeven over hoe zzp wél kan en hoe schijnzelfstandigheid wordt bestreden met het rechtsvermoeden van werknemerschap en de implementatie van de nieuwe Europese platformwerkrichtlijn. Het kabinet wil vaart maken en de wet voor de zomer van 2027 naar de Tweede Kamer sturen. Afhankelijk van de uitwerking zou er voor opdrachtgevers meer duidelijkheid en zekerheid kunnen bestaan over het werken met zelfstandigen in hun onderneming, zonder het risico hier later op aangesproken te worden.

AWVN vindt
AWVN is blij met de erkenning van de zelfstandige ondernemer en met het streven naar meer duidelijkheid en zekerheid voor opdrachtgevers en zelfstandigen. AWVN denkt mee met de verdere uitwerking van de wet.

Cao- en avv-stelsel

Het kabinet werkt aan het versterken van het cao-stelsel. Het vereiste van onafhankelijkheid van vakbonden wordt in de wet verankerd. Werkgevers kunnen dan geen geldige cao’s meer afsluiten met vakbonden die niet aan de wettelijke vereisten voldoen.

AWVN vindt
Het afsluiten van een cao met een onafhankelijke bond was op grond van internationaal recht al verplicht. Door deze eis in de wet op te nemen kan discussie worden vermeden en wordt duidelijk dat cao’s alleen afgesloten kunnen worden met daadwerkelijk onafhankelijke bonden. AWVN ondersteunt dit.

Uitzendarbeid

Het kabinet bereidt een wet voor die moet waarborgen dat het inlenen van uitzendkrachten tijdelijk blijft.
Het kabinet pakt daarnaast naar eigen zeggen misstanden aan. Zo is het vanaf 1 maart 2028 in de vleessector verboden om met uitzendkrachten te werken. Een algemene maatregel van bestuur die een verbod regelt voor de vleessector wordt naar verwachting medio 2027 vastgesteld.
Ook op breder niveau worden misstanden aangepakt. Zo gaat het kabinet verder met het uitvoeren van de aanbevelingen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten. Het kabinet verhoogt boetes bij overtreding van arbeidswetten, treft maatregelen om oneigenlijke detachering van derdelanders tegen te gaan en zet zich Europees in voor versterking van de Europese Arbeidsautoriteit.

WTTA
In 2027 treedt ook de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTTA) in werking. Deze wordt namens de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgevoerd door de nieuwe Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU).
De WTTA heeft als doel de positie van kwetsbare arbeidskrachten, waaronder arbeidsmigranten, te verbeteren en een gelijk speelveld te creëren voor uit- en inleners. In het eerste jaar na inwerkingtreding worden focusgroepbijeenkomsten georganiseerd om praktijkervaringen op te halen. Daarnaast wordt de WTTA jaarlijks gemonitord en wordt deze drie jaar na inwerkingtreding geëvalueerd. Daarna wordt elke vijf jaar een verslag gedeeld over de doeltreffendheid en de effecten van de wet in de praktijk. De eerste tussenevaluatie is in 2030.
Voor opdrachtgevers is het van belang dat zij niet langer uitzendkrachten kunnen inlenen van uitzendbureaus die niet zijn toegelaten tot het register. Dit is te controleren in de registers bij de NAU.

AWVN vindt
AWVN juicht het aanpakken van misstanden toe. De Wtta is ingesteld op aanraden van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten om misstanden aan te pakken. AWVN meent dat het instellen van het uitzendverbod, voordat het effect van de Wtta bekend is, voorbarig is.

Concurrentiebeding

Het kabinet wil het concurrentiebeding moderniseren. Dit heeft onder andere tot doel dat werknemers makkelijker van baan kunnen wisselen en werkgevers makkelijker aan personeel kunnen komen. Naar verwachting wordt het wetsvoorstel eind 2026 of begin 2027 naar de Tweede Kamer gestuurd.
De eisen voor het opnemen van een geldig concurrentiebeding worden aangescherpt. Er komt onder andere een maximumduur van 12 maanden en een verplichting om een geografisch bereik op te nemen. Wanneer een werknemer aan het concurrentiebeding wordt gehouden, moet de werkgever een vaste vergoeding betalen van 50% van het maandsalaris voor elke maand dat het concurrentiebeding duurt. Op dit moment is het nog een wetsvoorstel. Als het wordt aangenomen, zullen werkgevers hun werkwijze rondom concurrentiebedingen moeten aanpassen aan de nieuwe wet.

AWVN vindt
Voor de arbeidsmobiliteit is het van belang onnodige concurrentiebedingen te beperken. Wel dient er voldoende evenwicht te zijn in de belangen van werkgevers en werknemers en moeten werkgevers de mogelijkheid behouden om hun bedrijfsdebiet te beschermen. AWVN meent dat de balans in het huidige wetsvoorstel te veel doorslaat naar de werknemer. Zo houdt de vaste, hoge vergoeding geen rekening met de vraag of de vrije arbeidskeuze van een werknemer daadwerkelijk wordt belemmerd en/of schade wordt geleden. Dit blijft onze aandacht hebben.

Compensatie transitievergoeding LAO

Het streven is om per 1 januari 2028 de compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid geheel af te schaffen. Dit betekent dat de beoogde afschaffing met één jaar wordt uitgesteld.
Werkgevers kunnen in elk geval in 2027 nog compensatie aanvragen wanneer een transitievergoeding is betaald bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst wegens langdurige arbeidsongeschiktheid van de werknemer. Het wetsvoorstel ziet ook op compensatie bij bedrijfsbeëindiging als gevolg van pensionering of overlijden. Ook die compensatie blijft nog tot 2028 behouden.

AWVN vindt
AWVN heeft eerder dringend verzocht de compensatieregeling van de transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid in stand te houden. Het betalen van een transitievergoeding na twee jaar arbeidsongeschiktheid wordt als onrechtvaardig ervaren, omdat er al twee jaar loon is doorbetaald en in re-integratie en transitie is geïnvesteerd. Het zorgt bovendien voor een nog zwaardere belasting van het arbeidscontract. De compensatie dient in elk geval behouden te blijven totdat de hervorming van de transitievergoeding (in samenhang met LLO) is afgerond.

Verlofwet

In de Wet arbeid en zorg zijn de verlofregelingen opgenomen. Dit verlof kan worden gebruikt bij de zorg voor kinderen en naasten en bij calamiteiten. Er wordt gewerkt aan het vereenvoudigen van het verlofstelsel. In het najaar van 2026 wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over het nieuwe, vereenvoudigde verlofstelsel.
De nieuwe verlofwet kent vereenvoudigingen van administratieve aard, waarbij verschillende voorwaarden en eisen van de verlofsoorten zoveel mogelijk gelijk worden gemaakt. De uitkeringshoogte en verlofduur blijven zoveel mogelijk ongewijzigd. Daarnaast worden de verschillende verlofregelingen geclusterd. De internetconsultatie is op 10 augustus 2026 gesloten. Het wetsvoorstel moet nog worden aangenomen.

AWVN vindt
Er is een breed gedragen wens om de verlofregelingen te vereenvoudigen. Dat maakt de verlofregelingen ook voor werkgevers overzichtelijker en werkbaarder. Uiteraard is het daarbij zaak ervoor te waken dat de diverse belangen van werkgevers voldoende gewaarborgd blijven. We blijven hierover de komende tijd in overleg met onder andere het ministerie en de sociale partners.

Wet meer zekerheid flexwerkers

Het kabinet gaat verder met de uitvoering van het arbeidsmarktpakket. Met de Wet meer zekerheid flexwerkers krijgen uitzendkrachten wettelijk recht op gelijke of gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden. Ook wijzigt de ketenregeling en wordt de tussenpoos 36 maanden. Daarnaast mogen geen nulurencontracten meer worden afgesloten (behoudens enkele uitzonderingen) en worden bandbreedtecontracten geïntroduceerd.
De Wet meer zekerheid flexwerkers is inmiddels door de Eerste Kamer aangenomen. Uitzendkrachten krijgen vanaf 31 december 2026 wettelijk recht op gelijke of gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden. Per 1 januari 2028 gaan de wijzigingen rondom de ketenregeling en de oproepcontracten in.
De wet leidt tot wijzigingen in het werken met flexibele arbeid. Dit vraagt niet alleen om aanpassing van arbeidsovereenkomsten en cao’s, maar allereerst om een bredere afweging over het werken met flexibele arbeid in de onderneming, mede gelet op andere relevante lopende onderwerpen (waaronder zelfstandigen, de implementatie van de platformrichtlijn en uitzenden).

AWVN vindt
AWVN vindt het goed dat het kabinet verder gaat met de uitvoering van het arbeidsmarktpakket. Er moet niet alleen voortgang worden geboekt met de Wet meer zekerheid flexwerkers, maar ook met de andere onderwerpen die deel uitmaken van het arbeidsmarktpakket. Het is goed dat de impact van het arbeidsmarktpakket wordt gemonitord.

Loontransparantie

Met het wetsvoorstel loontransparantie wordt gewerkt aan het bevorderen van gelijk loon voor vrouwen en mannen. Hiermee wordt de Europese richtlijn loontransparantie geïmplementeerd. Het wetsvoorstel moet nog worden aangenomen. Werkgevers dienen onder andere te beschikken over een objectief systeem van functiewaardering en -indeling om verschillen in inschaling tussen mannen en vrouwen tegen te gaan.
Het wetsvoorstel introduceert tevens diverse transparantieverplichtingen voor werkgevers, waaronder een informatierecht voor werknemers en een rapportageplicht voor werkgevers met 100 of meer werknemers. Daarnaast worden handhavingsmechanismen versterkt. Zo moet de werkgever aantonen dat geen sprake is van ongelijke behandeling indien hij bepaalde wettelijke verplichtingen niet heeft nageleefd. De beoogde invoeringsdatum is 1 januari 2027. Meer weten over de uitwerking van de verplichtingen? Lees dan hier verder.

AWVN vindt
AWVN steunt het doel van de Europese richtlijn loontransparantie. Die moet bijdragen aan gelijke beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk tussen mannen en vrouwen en daarmee gendergelijkheid bevordert. Tegelijkertijd blijven er zorgen bestaan over de uitvoerbaarheid en administratieve lasten van het wetsvoorstel.
AWVN is blij dat rekening wordt gehouden met de uitvoerbaarheid voor werkgevers. De concept-AMvB loontransparantie en de conceptregeling loontransparantie bieden ook steeds meer duidelijkheid. Toch blijven er de nodige zorgen over de uitvoerbaarheid en duidelijkheid. Daarover blijven we het gesprek voeren met het ministerie en de sociale partners.

Meer uren werken

Het kabinet wil meer uren werken aantrekkelijker maken door belemmeringen weg te nemen. Zo verkent het kabinet een aantal specifieke maatregelen om meer uren werken te laten lonen. Als voorbeeld wordt een voltijdbonus genoemd, een meerurenvoordeel en een arbeidskorting per uur. Dit wordt samen met werkgevers en werknemers opgepakt in het project ‘Meer uren werkt’ van het Nationaal Groeifonds.

Financieringsstelsel voor kinderopvang

De herziening van het financieringsstelsel voor kinderopvang wordt doorgezet. Deze maatregel moet kinderopvang voor alle werkende ouders bijna gratis maken. Dit moet ingaan per 1 januari 2029. Per 2027 wordt een volgende stap gezet in de verhoging van het vergoedingspercentage voor kinderopvangtoeslag, om stapsgewijs toe te groeien naar één vast vergoedingspercentage. In 2027 wordt een kleinere stap gezet dan eerder voorgenomen.

AOW en pensioen

Het voornemen uit het regeerakkoord om de AOW-leeftijd één-op-één te koppelen aan de levensverwachting gaat definitief niet door. Wel blijft het kabinet de waarde inzien van een gesprek met sociale partners over het bredere vraagstuk van de oudedagvoorziening.

Pensioenbeleid 2027

Praktisch gezien is er in 2027 geen nieuw pensioenbeleid. Komend jaar is vooral een cruciaal uitvoerings- en overgangsjaar, waarin de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel centraal staat.
Veruit de meeste deelnemers aan pensioenregelingen bij pensioenfondsen zijn al overgeheveld naar het nieuwe pensioenstelsel. Helemaal als ook de groep wordt meegeteld die op 1 januari 2027 de overstap maakt. Wel moet voor een enorm aantal beschikbare premieregelingen de overstap nog worden gemaakt. Dat betreft zo’n 44.000 pensioenregelingen, veelal voor het mkb. Dat wordt nog een enorme operatie.

Wat ziet AWVN?

Koopkracht wordt niet alleen bepaald door het loon dat een werkgever betaalt. De lonen stijgen sterker dan de inflatie. Toch daalt de koopkracht in 2027 door overheidsmaatregelen. Zonder deze maatregelen zou de koopkracht hoger zijn geweest. Koopkrachtcijfers kunnen niet één-op-één worden vertaald naar cao-looneisen. Ook de draagkracht, concurrentiepositie en productiviteit van de onderneming of sector moeten meewegen.
Gerichte steun heeft de voorkeur boven generieke koopkrachtsteun. AWVN staat dan ook achter de hulp aan kwetsbare huishoudens en investeringen in verduurzaming. Brede accijnsverlichting past minder bij die benadering, al zorgt die wel voor een iets lagere inflatie en een positief effect op de koopkracht.

De belangrijkste aangekondigde maatregelen

Koopkrachtpakket en hogere premielasten

De koopkracht stijgt licht in 2026 dankzij loongroei. In 2027 daalt deze juist weer iets door lastenverzwaring. Het koopkrachtpakket verzacht de lastenverzwaring voor werknemers, maar werkgevers krijgen ook te maken met hogere premielasten.
De mediane koopkracht stijgt met 0,6% in 2026 en daalt in 2027 met 0,1%. Voor werkenden stijgt de koopkracht in 2026 met 0,4% en daalt deze in 2027 met 0,2%.
In beide jaren stijgen de lonen sterker dan de inflatie, wat zorgt voor koopkrachtverbetering. In 2027 zorgt de lastenverzwaring in box 1 echter voor een lichte daling van de koopkracht. Die lastenverzwaring blijft grotendeels staan in de Miljoenennota, ondanks maatregelen die de koopkracht verbeteren. Denk bijvoorbeeld aan een hogere arbeidskorting (€ 173) en een beperking van de geplande tariefverhoging in de eerste en tweede schijf. Hierdoor wordt de geplande lastenverzwaring uit het coalitieakkoord iets verminderd. Datzelfde geldt voor de iets lagere inflatie als gevolg van het verlengen van de accijnsverlaging op diesel.

Indexatie hoogste belastingtarief en ouderenkorting

Er is sprake van een lastenverzwaring door het niet indexeren van de grens voor het hoogste belastingtarief en een verlaging van de ouderenkorting. Ook het uitstellen van de verhoging van het eigen risico heeft een negatief effect op de mediane koopkracht, omdat hierdoor de zorgpremies stijgen. Daarnaast worden de Aof-premie en de premie voor de Werkhervattingskas verhoogd, waardoor de werkgeverslasten verder stijgen.

Steun voor mensen met lage inkomens

Het aantal mensen dat in armoede leeft, blijft met 2,6% naar verwachting gelijk. Het aantal kinderen dat opgroeit in armoede neemt naar verwachting af met 0,1%.
Mensen met een laag inkomen en een hoge energierekening kunnen deze winter weer steun krijgen via het Noodfonds Energie. Daarnaast worden de accijnskortingen op benzine en diesel verlengd om de prijzen te drukken. Deze generieke maatregel leidt tot een iets lagere inflatie en heeft een positief effect op de koopkracht.

Minimum(jeugd)loon

Het minimumjeugdloon gaat per 1 januari 2027 omhoog. Voor jongeren van 16 tot en met 20 jaar gaat het minimumloon per leeftijd geleidelijk meer omhoog. Daarmee wil het kabinet de toereikendheid van het loon van jongeren verbeteren en voltijds werkende jongeren ondersteunen om zelfstandig rond te kunnen komen.
De verwachting is dat het minimumloon voor 21-jarigen en ouder met 4,0% zal stijgen.

Kinderopvangtoeslag

De kinderopvangtoeslag wordt voor alle werkende ouders die nog geen recht hadden op de maximale vergoeding geleidelijk verhoogd. Het kabinet heeft voor de begroting van 2027 besloten de toeslag minder te laten toenemen dan in het coalitieakkoord was voorzien.
De kinderopvangtoeslag is in 2027 wel hoger dan in 2026. Zo krijgt een gezin met twee kinderen, een inkomen van twee keer modaal en twee dagen opvang in 2027 zo’n € 700 meer toeslag dan in 2026. Na 2028 stijgt de toeslag verder, totdat in 2029 alle werkende ouders een hoge vergoeding voor kinderopvang ontvangen.

Wat ziet AWVN?

Al sinds de publicatie van het regeerakkoord is er veel te doen over de bezuinigingen op sociale zekerheid. Vóór Prinsjesdag lekte al een akkoord van het minderheidskabinet uit.
De bezuinigingen op de AOW en het maximumdagloon zijn definitief van tafel. Bij de WIA, WW en de compensatieregeling transitievergoeding (CRTV) zet het kabinet voorlopig geen onomkeerbare stappen. De inkorting van de WW-duur en de afschaffing van de CRTV zijn uitgesteld. Hiermee wil het kabinet ruimte maken voor een open gesprek met sociale partners.

De belangrijkste aangekondigde maatregelen

Algemeen

De bezuinigingen op de AOW en het maximumdagloon zijn van tafel. Bij de WIA, de WW en de Compensatieregeling Transitievergoeding (CRTV) zet het kabinet voorlopig geen onomkeerbare stappen. De inkorting van de WW-duur en de afschaffing van de CRTV zijn uitgesteld. Hiermee wil het kabinet ruimte maken voor een open gesprek met de sociale partners.

WW-duurverkorting

Het kabinet wil binnen de WW meer nadruk leggen op activering en een snelle terugkeer naar werk. Als mensen onverhoopt werkloos worden, wil het kabinet ervoor zorgen dat de periode van werkloosheid zo kort mogelijk is en dat werklozen in die periode voldoende zekerheid en rust hebben om een passende baan te vinden.
In het coalitieakkoord is opgenomen dat de maximale WW-duur per 2028 wordt ingekort van 24 naar 12 maanden. Dit is een aanscherping van de referte-eis, een verhoogde uitkering in eerste twee maanden en een vertraagde opbouw van WW-rechten per 2030. De maatregel om de maximale duur van de WW-uitkering in te korten wordt met één jaar uitgesteld. Deze maatregel moet nu ingaan op 1 januari 2029.

Arbeidsongeschiktheid

De aangekondigde verkorting van de maximale duur van de WW- en loongerelateerde WGA-uitkering van 24 naar 12 maanden wordt met een jaar uitgesteld. Het kabinet wil in gesprek met de vakbeweging en werkgevers om te werken aan een ziekte- en arbeidsongeschiktheidsstelsel dat beter werkt, nu en in de toekomst. Het moet daarbij volgens het kabinet ook gaan over de IVA (voor volledig en permanent arbeidsongeschikte mensen) en het duurzaamheidscriterium in de WIA.
Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat dit criterium een goede uitvoering van het stelsel belemmert, als gevolg van de complexiteit van de duurzaamheidsbeoordeling. Om de uitvoering van de WIA toekomstbestendig te maken, is het noodzakelijk dit criterium af te schaffen. Voor de lange termijn werkt het kabinet aan een toekomstvisie voor het stelsel van arbeidsongeschiktheid.
Het kabinet werkt aan beleidsopties om loondoorbetaling bij ziekte werkbaarder te maken voor werkgevers, met name voor het mkb. Met het wetsvoorstel uit het arbeidsmarktpakket voor kleine en middelgrote werkgevers wordt het mogelijk om de re-integratie in het tweede ziektejaar volledig te richten op werkhervatting bij een andere werkgever. Daarnaast is een wetsvoorstel ingediend waarbij het advies van de bedrijfsarts over de belastbaarheid van de zieke werknemer leidend wordt bij de toetsing van de re-integratie-inspanningen door UWV. Met een knelpuntenanalyse van de Wet verbetering poortwachter wil het kabinet kijken hoe de administratieve lasten voor werkgevers kunnen worden beperkt.

Gezond en veilig werken

Het kabinet wil samen met werkgevers en werknemers inzetten op meer aandacht voor preventie om gezonde en veilige arbeidsomstandigheden te stimuleren. Hiermee zet het kabinet de ambitie uit de Arbovisie 2040 voort. Het kabinet verkent onder andere de introductie van financiële prikkels zodat bedrijven meer investeren in preventie.
Ook de sociale partners hebben een belangrijke rol bij preventie. Het kabinet werkt aan meerdere thema’s uit de Arbovisie 2040. Gezond en veilig werken is niet altijd vanzelfsprekend. De Arbovisie 2040 heeft dan ook als doel het aantal doden door werk terug te brengen tot nul en het aantal ongevallen en zieken door werk fors te verminderen. Zo worden de beschikbaarheid en kwaliteit van risico-inventarisaties en -evaluaties (RI&E’s) verbeterd. Daarnaast richt het kabinet zich op het vergroten van de werkbaarheid van arboregelgeving. Dit moet de regeldruk voor werkgevers verminderen. Dat moet ook gebeuren op het terrein van de RI&E en van gevaarlijke stoffen.

Sociale premies

Overzicht van de wijzigingen in alle premies werknemersverzekeringen en zorgpremies die in de Prinsjesdagplannen te vinden zijn.

• Werkloosheidswet
Door de (vorige) crisis was nog sprake van een aanzienlijk tekort in het Algemeen Werkloosheidsfonds (Awf). Dit tekort is echter snel ingelopen. Het (laatste) vermogenstekort in het Awf, dat eind 2022 nog ongeveer € 3,5 miljard bedroeg, is in 2023 weggewerkt. Daarna is het vermogen van het Awf snel opgelopen. Eind 2026 wordt een overschot verwacht van € 27 miljard. Dat is een ruime stijging ten opzicht van de ruim 21 miljard die eind 2026 wordt verwacht.

• AWf-premie 
Het Algemeen Werkloosheidsfonds (Awf) financiert de WW-uitkeringen van marktwerkgevers. Als gevolg van de Wab zijn er sinds 1 januari 2020 twee premietarieven binnen het Awf: een laag tarief voor vaste dienstverbanden en een hoog tarief voor flexibele dienstverbanden. Om te voorkomen dat contracten die aan de voorwaarden van de lage premie voldoen zoals vaste contracten, toch als flexibele arbeid worden ingezet, zijn bepaalde uitzonderingen opgenomen. Bij deze uitzonderingen, zogeheten herzieningssituaties, draagt de werkgever met terugwerkende kracht alsnog de hoge premie af. Eén van deze situaties is dat een werknemer binnen een kalenderjaar 30% of meer uren overwerkt. Deze uitzondering was vanwege de coronacrisis voor de jaren 2020 en 2021 opgeschort, maar is sinds 2022 weer in werking getreden.
Zowel het hoge als het lage tarief blijven voor 2027 hetzelfde als in 2026 te weten 2,74%  en 7,74%. De gemiddelde Awf-werkgeverspremie bedraagt 3,99% in 2027. De definitieve vaststelling van de Awf-premie vindt plaats in oktober. Vanaf 2028 stijgt het AWf-premietarief vanwege de (voorgenomen) invoering van de Wet personeelsbehoud bij crisis (Wpc).
Overheidswerkgevers betalen geen WW-premie, maar zijn eigenrisicodrager voor de WW. Zij betalen een Ufo-premie (uitvoeringsfonds voor de overheid). Deze is ten opzichte van 2026 ongewijzigd en bedraagt 0,68%.

• Arbeidsongeschiktheidsregelingen
In 2026 stijgen de uitkeringslasten WIA (IVA en WGA) inclusief de lasten voor eigenrisicodragers omdat de WIA een nog ingroeiende regeling is die nog niet het structurele niveau heeft bereikt.
De gemiddelde premie stijgt voor de Werkhervattingskas (Whk), waaruit de uitkeringen voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA) en uitkeringen op grond van de Ziektewet worden betaald. De gemiddelde premie van de WGA gaat omhoog met 0,11 procentpunt naar 1,07 procent in 2027. Bij de Ziektewet gaat de gemiddelde premie omhoog met 0,04 procentpunt, naar 0,6 procent van het premieplichtige loon van werknemers.
De Whk-premie wordt lastendekkend vastgesteld. Omdat deze premie stijgt zou volgens de begrotingssystematiek daar voor werkgevers dan elders een lastenverlichting tegenover moeten staan. In de voorgestelde plannen is een dergelijke compensatie niet opgenomen. Dit betekent voor werkgevers een structurele lastenverzwaring van € 357 miljoen.

• Aof-premie 
Uit het arbeidsongeschiktheidsfonds worden de uitkering voor de WGA (na 10 jaar), IVA, WAO, WAZ, WAZO en ZW betaald. De Aof-premie is sinds 1 januari 2022 gedifferentieerd. Kleine werkgevers betalen hierdoor minder Aof-premie. Hiermee komt het kabinet werkgevers tegemoet in het betalen van de kosten van loondoorbetaling bij ziekte. Structureel is € 450 miljoen beschikbaar voor kleine werkgevers. Kleine werkgevers kunnen dit geld gebruiken om zich goed te verzekeren, bijvoorbeeld door het afsluiten van de MKB Verzuimontzorgverzekering. Werkgevers die niet meer dan 25 keer de gemiddelde premieloonsom verlonen, worden als kleine werkgever aangemerkt. Zij betalen in 2027 6,67% Aof-premie (nu 6,26%). Grote werkgevers betalen 8,03% (nu 7,61%). De aangekondigde gemiddelde Aof-premie voor 2027 bedraagt 7,76% (nu 7,36%). Het vermogensoverschot van het Aof zal volgens de begroting oplopen van € 45 miljard eind 2026 naar ruim € 50 miljard eind 2027.
De Aof-tarieven stijgen in 2027 niet alleen door het toegenomen aantal uitkeringen, maar vooral door de maatregelen in het coalitieakkoord. Vanaf 2027 wordt de in het coalitieakkoord afgesproken vrijheidsbijdrage voor werkgevers ingevuld door de Aof-premietarieven te verhogen. Daarnaast stijgen door het coalitieakkoord de zorgpremies minder hard doordat het eigen-risico wordt verhoogd. Voor werkgevers wordt in het coalitieakkoord deze lastenverlichting voor bedrijven gecompenseerd door de Aof-premietarieven te verhogen. In de augustusbesluitvorming is afgesproken om het eigen-risico per 2027 (nog) niet te verhogen. Maar de daaraan gerelateerde verhoging van de Aof-premie is in de augustusbesluitvorming niet teruggedraaid.

• Premieopslag kinderopvang
De premieopslag kinderopvang voor 2026 blijft met 0,5% ongewijzigd. De premieopslag kinderopvang wordt door werkgevers betaald door middel van een opslag op de Aof-premie.

• Nominale ZVW-premie
Ook voor 2027 voorziet het kabinet een stijging van de zorgkosten. Door de hogere zorgkosten stijgt ook de nominale premie voor de ZVW. Jaarlijks raamt het kabinet de hoogte van de zorgpremie voor het komende jaar; deze raming is nodig om te kunnen inschatten hoe de koopkracht van mensen zich ontwikkelt. De daadwerkelijke premie voor 2027 wordt pas uiterlijk in november 2026 vastgesteld door de zorgverzekeraars. De raming met Prinsjesdag wijkt daarom vaak af van de daadwerkelijke premie.
Voor 2027 raamt het kabinet de stijging van de van de gemiddelde zorgpremie van € 1.908 (2026) naar € 2.028 op jaarbasis. Dat komt neer op ongeveer € 120 extra op jaarbasis.
Het verplicht eigen risico gaat in 2027 naar € 400.

• Inkomensafhankelijke premie
De zorgkosten worden niet alleen uit de nominale premie gefinancierd. De kosten worden voor de helft betaald uit de inkomensafhankelijke premie die werkgevers afdragen. Deze inkomensafhankelijke bijdrage gaat in 2027 van 6,10% naar 6,27%. Het maximumbedrag waarover de ZVW-premie wordt berekend gaat in 2027 omhoog van € 79.412 naar € 82.547. De lage inkomensafhankelijke ZVW-premie die onder meer toegepast kan worden door zelfstandigen en gepensioneerden gaat van 4,85% naar 5,02% in 2027.

• Premie grondslag werknemersverzekeringen
De maximumpremiegrondslag voor de werknemersverzekeringen en de ZVW stijgt van € 79.412 naar € 82.547 in 2027.

Wat merkt de werkgever?
De ontwikkeling van de premies en daaraan gerelateerde werkgeverslasten zullen voor individuele werkgevers dit jaar verschillen. Maar de meeste werkgevers krijgen met een lastenverzwaring te maken. Deze ontwikkeling wordt vooral veroorzaakt door de stijging van de premie Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) en ZVW, maar ook door de forse stijging van de heffingsgrondslag. Maar het totaalsaldo van het Aof en Awf stijgt nog steeds. Het vermogensoverschot van de fondsen stijgt naar verwachting in 2027 naar bijna € 77 miljard. Het exploitatiesaldo van de fondsen maakt deel uit van het totale EMU-saldo van de overheid.

AWVN vindt
AWVN vindt het opmerkelijk dat dit jaar, net als voorgaande jaren, door de gemaakte keuzes van het kabinet en de begrotingssystematiek het vermogen van de fondsen – dat al een ruim overschot heeft – nog verder toeneemt. Het betreft hier premie voor een werknemersverzekering die werkgevers betalen. Dat betekent dat de hoogte van de premie meer zou moeten worden afgestemd op de te verwachten lasten, tenzij er sprake is van bijzondere omstandigheden zoals bijvoorbeeld een economische crisis.

Wat ziet AWVN?

AWVN stelt dat het kabinet de belangrijke sociale en economische vraagstukken benoemt, maar dat de antwoorden nog niet krachtig genoeg zijn. Bij veel internationaal opererende werkgevers vallen investeringsbeslissingen tegenwoordig in het nadeel van Nederland uit. Daardoor verdwijnen goedbetaalde banen naar andere landen.
Het kabinet wil voorts maatregelen treffen om regeldruk te verminderen. AWVN heeft eerder aanbevelingen gedaan aan de ministers Herbert en Aartsen.

De belangrijkste aangekondigde maatregelen

Algemeen

Het belangrijkste nieuws is wat er niet in het belastingplan staat. Bij het doornemen van de nieuwe belastingplannen valt op dat het kabinet over een aantal onderwerpen geen beslissing heeft genomen, of een eerder aangekondigd voornemen niet in wetgeving omzet.
Het meest in het oog springt dat het kabinet een aantal aanbevelingen uit de evaluatie van de werkkostenregeling (WKR) vooralsnog niet in wetgeving omzet. Het gaat onder meer om de aanbeveling om werkgevers toe te staan een onbelaste thuiswerkvergoeding en een onbelaste reiskostenvergoeding voor dezelfde dag te betalen. Ook de aanbeveling om de vrije ruimte van de WKR aan te passen wordt vooralsnog niet in wetgeving omgezet. Ook volgt er geen aanpassing van de gebruikelijkheidsgrens van € 2.400 per werknemer per jaar en wordt er op dit moment geen nieuwe gerichte vrijstelling ingevoerd voor de kosten van een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering.
Ook heeft het kabinet blijkbaar besloten om de diensttijdvrijstelling vooralsnog te handhaven. Deze houdt in dat de werkgever bij een jubileum van 25 of 40 jaar een onbelaste uitkering mag doen ter grootte van maximaal een maandloon. Wellicht worden deze maatregelen nog opgenomen in de Vereenvoudigingswet, een nieuwe jaarlijkse wet waarin het kabinet vanaf dit jaar een aantal regels wil afschaffen of vereenvoudigen.
Wat er wel in het belastingplan voor werkgevers staat, lees je hieronder.

Regeldruk

Het kabinet wil maatregelen treffen om regeldruk te verminderen – bijvoorbeeld door de introductie van een jaarlijkse Vereenvoudigingswet. Die wet moet bijdragen aan de doelstelling om jaarlijks 500 regels te schrappen of om de uitvoering daarvan eenvoudiger te maken.
De eerste Vereenvoudigingswet wordt in november ingediend bij de Tweede Kamer. Daarna gebeurt dit jaarlijks in het voorjaar, voor het eerst in maart 2027. In de Vereenvoudigingswet neemt het kabinet vooral kleinere wijzigingen op. De wet is bedoeld voor knelpunten die snel opgelost kunnen worden.

AWVN vindt
AWVN juicht toe dat de regeldruk in Nederland aangepakt wordt. De Vereenvoudigingswet kan daarin een rol spelen doordat het een jaarlijks instrument is dat als stok achter de deur kan dienen.
Maar er is meer nodig. AWVN heeft daarom recent in het rapport regeldrukreductie ook zelf aanbevelingen gedaan om regeldruk aan te pakken. Dit rapport is aangeboden aan de ministers Herbert en Aartsen.

Afschaffen gerichte vrijstelling voor branche-eigen producten

De gerichte vrijstelling voor personeelskorting op branche-eigen producten wordt afgeschaft. Deze vrijstelling geldt voor maximaal 20% van de waarde in het economisch verkeer van deze producten, met een maximum van € 500 per werknemer per kalenderjaar.
Het gaat bijvoorbeeld om de personeelskorting op boodschappen, kleding, elektronica, gezinsabonnementen, vliegtickets, hypotheekadvies of verzekeringspremies. Het voornemen om deze vrijstelling af te schaffen was eind mei al aangekondigd en volgt op een negatieve evaluatie van de regeling. Daaruit blijkt dat de regeling geen maatschappelijk doel dient, dat de branche-eigen producten geen zakelijke kosten zijn en niet bijdragen aan een behoorlijke vervulling van de dienstbetrekking. Vanaf 2027 zal de werkgever daarom een korting alleen nog onbelast kunnen verstrekken als deze ten laste komt van de vrije ruimte in de werkkostenregeling.
Voor het bepalen van de hoogte van de korting moet de werkgever kijken naar de waarde in het economisch verkeer van het product. Die regel blijft gelden. Ook blijft de regel gehandhaafd dat een korting die verleend wordt aan voormalige werknemers altijd onder de werkkostenregeling valt. Deze moet dus vanaf 2027 verplicht ten laste van de vrije ruimte komen.

AWVN vindt
AWVN betreurt het vervallen van de gerichte vrijstelling, met name omdat hier geen compensatie in de vorm van een verruiming van de vrije ruimte tegenover staat. De vrijstelling wordt veel gebruikt door werkgevers in de detailhandel, waar dit een belangrijke arbeidsvoorwaarde is. Bovendien is de korting op eigen producten vaak opgenomen in arbeidsvoorwaardelijke regelingen met een langere looptijd, zoals een cao. Daardoor kunnen veel werkgevers niet per 1 januari 2027 inspelen op de gewijzigde fiscale behandeling door de kortingsregeling aan te passen.

Verhogen onbelaste kilometervergoeding voor zakelijke reizen

Zoals eerder aangekondigd, wordt het bedrag dat de werkgever onbelast mag vergoeden per zakelijk gereisde kilometer verhoogd van € 0,23 naar € 0,25. Onder zakelijke kilometers vallen ook woon-werkkilometers. Deze wijziging werkt terug tot 1 januari 2026. De verhoging is in april 2026 aangekondigd als reactie op de sterke stijging van de brandstofprijzen, maar is niet tijdelijk en geldt dus ook voor het jaar 2027.

AWVN vindt
AWVN ondersteunt de oproep van de Stichting van de Arbeid om in cao-onderhandelingen aandacht te besteden aan de hoogte van de onbelaste reiskostenvergoeding. Een uitruil van belast loon tegen een onbelaste vergoeding behoort daarbij tot de mogelijkheden. AWVN wijst erop dat een verhoging van de reiskostenvergoeding anders ten laste gaat van de ruimte voor loonontwikkeling.

Aanpassingen in de youngtimer-regeling

In het belastingplan van vorig jaar is opgenomen dat de zogenaamde youngtimer-regeling aangepast wordt en vanaf 2027 uitsluitend geldt voor auto’s die ouder zijn dan 25 jaar. De youngtimer-regeling houdt in dat de bijtelling voor privégebruik van een ter beschikking gestelde auto 35% bedraagt van de waarde in het economisch verkeer van de auto. Deze wijziging wordt afgezwakt. Voor 2027 geldt de regeling voor auto’s die ouder zijn dan 17 jaar. Voor de auto die uiterlijk op 31 december 2025 al aan de werknemer ter beschikking stond, geldt dat deze regeling ingaat per 1 januari 2027. Anders geldt deze vanaf het moment waarop de auto 17 jaar oud is. Voorgesteld wordt om de regeling vervolgens vanaf 2028 te laten gelden voor auto’s die ouder zijn dan 20 jaar.

Introductie greentimer-regeling

In de Miljoenennota is opgenomen dat het kabinet met ingang van 2029 een greentimer-regeling wil invoeren. Deze regeling houdt in dat per 2029 een nieuwe korting geldt op de bijtelling voor privégebruik van een oudere elektrische auto. Het gaat om een verlaagd bijtellingstarief voor elektrische auto’s van 5 tot 8 jaar oud die een werkgever ter beschikking stelt. Het verlaagd tarief bedraagt steeds (maximaal) 3 jaar 14% van 2029 tot en met 2032. Daarna sluit de regeling (de laatste groep stroomt in 2035 uit). De uitwerking van deze regeling is nog niet opgenomen in het Belastingplan 2027, dus hoe de regeling precies wordt uitgewerkt is nog niet bekend.

Versoepelingen in de pseudo-eindheffing fossiele auto’s

In maart informeerden wij al over de pseudo-eindheffing voor fossiele leaseauto’s die vanaf 2027 in werking treedt; in juni over de door de staatssecretaris voorgenomen wijzigingen van de regeling. De pseudo-eindheffing voor fossiele leaseauto’s is aangekondigd in het Belastingplan 2026.
Stelt een werkgever na 1 januari 2027 een fossiele auto van de zaak ter beschikking aan een werknemer die deze ook privé gebruikt? Dan is de werkgever een pseudo-eindheffing van 12% van de cataloguswaarde van de auto verschuldigd. Onder privégebruik valt ook het woon-werkverkeer.
Het Belastingplan 2027 (overige fiscale maatregelen) gaat in op de voorgenomen aanpassingen van de regeling. De aanpassingen moeten tegemoetkomen aan de diverse uitvoeringsproblemen in de praktijk.
De eerste aanpassing geldt bij een tijdelijke vervanging van een vaste auto. Bij schade, reparatie, onderhoud of een bandenwissel wordt de vervangende auto uitgesloten van de pseudo-eindheffing. Deze uitzondering geldt voor maximaal 14 aaneengesloten kalenderdagen per periode van vervanging voor onderhoud of reparatie.
Bij overschrijding van de termijn van 14 dagen geldt de uitzondering vanaf de vijftiende dag niet meer. De pseudo-eindheffing voor fossiele personenauto’s is dan verschuldigd over de hele maand waarin die vijftiende dag valt. Voor de goede orde: daarbij gaat het om een vervangende auto die mede voor privédoeleinden, waaronder woon-werkverkeer, ter beschikking is gesteld. Als een auto meerdere keren per jaar in onderhoud moet, dan geldt de vrijstelling voor elke periode van vervanging.
Pas op: de uitzondering geldt niet als de vaste auto niet voor privédoeleinden ter beschikking is gesteld en de vervangende auto wél. In dat geval geldt de pseudo-eindheffing vanaf de eerste dag dat de vervangende fossiele auto ter beschikking is gesteld.

Vrijstelling voor lesauto’s
Er komt een generieke vrijstelling voor lesauto’s, ook als deze voor privédoeleinden of voor woon-werkverkeer worden gebruikt.

Verlengen overgangstermijn
Voorgesteld wordt om de overgangstermijn van de pseudo-eindheffing te verlengen tot en met 31 december 2030. In het oorspronkelijke plan gold een overgangstermijn tot en met 16 september 2030.

Beperkte vrijstelling voor huurauto’s
Er komt een beperkte vrijstelling voor het ter beschikking stellen van een fossiele auto voor één periode van maximaal 7 aaneengesloten dagen per kalenderjaar. Deze vrijstelling vervalt per 31 december 2030.
Bij het aanbieden van tijdelijk vervoer – zoals huurauto’s – vanaf 1 januari 2027 hoeft de werkgever zich dus niet langer zorgen te maken of het wagenpark van een verhuurder al volledig is geëlektrificeerd.
De werkgever kan tot en met 31 december 2030 per kalenderjaar voor één periode van maximaal zeven aaneengesloten dagen een fossiele personenauto ter beschikking stellen aan zijn werknemer of werknemers, zonder dat de werkgever de pseudo-eindheffing voor fossiele personenauto’s is verschuldigd over deze auto. Dat geldt ook als de huurauto ter beschikking wordt gesteld voor privédoeleinden, waaronder woon-werkverkeer.
Het gaat om een vrijstelling per huurauto. Als de betreffende auto binnen het kalenderjaar ook in andere periodes aan een of meer werknemers ter beschikking is gesteld, dan is het overgangsrecht niet van toepassing. Binnen de periode van zeven aaneengesloten dagen kan de auto ook aan meerdere werknemers, mede voor privégebruik, ter beschikking worden gesteld. Dus: de maximale periode van zeven aaneengesloten dagen geldt per fossiele auto die ook voor privédoeleinden ter beschikking is gesteld, per werkgever, per kalenderjaar.

Anticumulatie
Om te voorkomen dat een werkgever tegelijkertijd de pseudo-eindheffing voor fossiele ter beschikking gestelde auto’s en de pseudo-eindheffing voor excessieve vertrekvergoedingen verschuldigd is, komt er een anticumulatiebepaling.

AWVN vindt
De wetgever noemt de pseudo-eindheffing voor fossiele leaseauto’s een ingrijpende maatregel. Dat zijn wij met hem eens. Aan de andere kant levert deze een belangrijke bijdrage aan het in het Klimaatakkoord afgesproken klimaatdoel voor de mobiliteitssector. De maatregel zorgt naar verwachting voor een additionele emissiereductie van ongeveer 0,4 Mton (2030).
Het doel van de regeling is dan ook dat werkgevers, verhuurbedrijven en deelautobedrijven versneld overgaan tot elektrificatie van het wagenpark. Met name de werkgevers die niet anders kunnen dan fossiele auto’s aan werknemers ter beschikking te stellen, bijvoorbeeld omdat er bijzondere eisen worden gesteld aan de trekkracht van de auto waaraan elektrische auto’s nog niet kunnen voldoen, worden onevenredig hard geraakt door deze maatregel.

Fiscale behandeling van aandelenopties in start- en scale-ups

In een apart wetsvoorstel stelt het kabinet een bijzondere loonbelastingregeling voor die geldt voor aandelenopties van werknemers bij start-ups en scale-ups. De twee belangrijkste voordelen zijn uitstel van belastingheffing tot verkoop van de aandelen en belastingheffing over slechts 65% van het kwalificerende voordeel. Dit wetsvoorstel is al in april 2025 aangekondigd in de Voorjaarsnota 2025.

Maatregelen die per 2027 van kracht worden maar al eerder zijn aangenomen

De volgende maatregelen zijn al eerder aangenomen en worden per 1 januari 2027 van kracht. Ze zijn relevant voor werkgevers.

Versobering expatregeling
De expatregeling wordt per 1 januari 2027 versoberd. De maximale onbelaste vergoeding bedraagt per die datum 27% van het loon in plaats van 30%. Ook worden de looneisen verhoogd waaraan een ingekomen werknemer moet voldoen om gebruik te maken van de regeling.

Wijziging inlenersaansprakelijkheid
Met ingang van 2027 geldt dat de Belastingdienst makkelijker een inlener aansprakelijk kan stellen als de uitlener de te betalen loonheffingen en/of omzetbelasting niet of niet volledig voldoet. Er wordt verondersteld dat de inlener aansprakelijk is voor 35% van het factuurbedrag.

Vrije ruimte werkkostenregeling
De vrije ruimte in de WKR bedraagt in 2027 2,16% van de eerste € 400.000, vermeerderd met 1,18% van de resterende loonsom.