Vanaf 2027 krijgen werkgevers geen geld meer terug van de overheid voor de transitievergoeding die ze betalen bij ontslag als gevolg van arbeidsongeschiktheid. Dit geldt ook voor de compensatieregeling bij bedrijfsbeëindiging vanwege pensionering of overlijden van de werkgever.
Het verhaal rond het afschaffen van de compensatieregelingen transitievergoeding kent een ingewikkelde voorgeschiedenis. Hier de belangrijkste ontwikkelingen op een rij:
Oorspronkelijk plan: afschaffen compensatie (middel)grote werkgevers
Het vorige kabinet heeft al eerder een wetsvoorstel ingediend om de compensatie van de transitievergoeding bij grotere werkgevers (meer dan 25 werknemers) als gevolg van ontslag bij arbeidsongeschiktheid af te schaffen. Deze regeling had per 1 juli 2026 in moeten gaan, maar het wetsvoorstel ligt nog steeds bij de Tweede Kamer. Het was dus al duidelijk dat deze datum niet gehaald zou worden.
Nu: afschaffen compensatie voor alle werkgevers
In het coalitieakkoord van het kabinet-Jetten is opgenomen dat de compensatieregeling bij langdurige arbeidsongeschiktheid en de compensatieregeling bij bedrijfsbeëindiging per 1 januari 2028 ook voor kleine werkgevers wordt afgeschaft. Hierdoor komen werkgevers niet meer in aanmerking voor compensatie van betaalde transitievergoedingen bij ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid en bij ontslag na bedrijfsbeëindiging vanwege pensionering of overlijden van de werkgever.
Aanpassing wetsvoorstel
Het kabinet heeft nu besloten het al ingediende wetsvoorstel aan te passen. Het kabinet wil nu dat het wetsvoorstel per 1 januari 2027 ingaat. Uitgaande van deze datum vindt het kabinet het onwenselijk als de compensatieregeling een jaar zou worden beperkt tot kleine werkgevers om deze vervolgens kort daarna alsnog af te schaffen. Dit zou ook een onnodige last vormen voor de uitvoering. UWV zou dan voor deze korte periode een volledig nieuwe systematiek en werkwijze moeten implementeren, om dit kort daarna weer af te schaffen.
AWVN kan zich niet vinden in het (eerder) afschaffen van de compensatieregeling transitievergoeding. Al eerder heeft AWVN, samen met VNO-NCW en MKB-Nederland, een oproep gedaan aan het vorige kabinet op om de compensatie van de transitievergoeding voor alle werkgevers in stand te houden. Dit draagt bij aan een minder zware belasting van het vaste contract, wat de arbeidsmarktpositie van veel mensen verbetert. Met name kleine werkgevers worden door het wetsvoorstel zwaar getroffen.
Transitievergoeding na twee jaar ziekte wringt
Bij invoering van de compensatieregeling transitievergoeding is erkend dat de transitievergoeding na twee jaar ziekte ‘wringt’, en dat een compensatie voor werkgevers hiervoor op zijn plaats is. Deze compensatieregeling wordt door alle werkgevers samen betaald, eerst vanuit de Awf en inmiddels vanuit het Aof. Het na slechts een paar jaar afschaffen van deze compensatieregeling, zonder het neerwaarts bijstellen van de Aof-premie, verkleint het vertrouwen van werkgevers in de overheid.
Flinke extra kostenpost
Het afschaffen van de compensatie van de transitievergoeding leidt daarnaast voor werkgevers tot een flinke extra kostenpost. Deze komt namelijk naast de kosten voor loondoorbetaling bij ziekte en bijkomende re-integratieverplichtingen. Al deze kosten samen zorgen voor een zware belasting van het arbeidscontract. Werkgevers zullen hierdoor terughoudender zijn bij het aanbieden van een vast contract. Zeker aan werknemers van wie zij inschatten dat zij een hoger risico op arbeidsongeschiktheid hebben.
Bovendien zal het laten vervallen van de compensatie van de transitievergoeding zorgen voor een toename in het aantal slapende dienstverbanden. Op grond van het Xella-arrest zijn werkgevers verplicht om onder omstandigheden mee te werken aan het beëindigen van een slapend dienstverband, onder toekenning van een transitievergoeding. Deze norm van goed werkgeverschap zal voor een deel van de bedrijven niet meer op de huidige wijze worden ingevuld. Dit leidt tevens tot rechtsonzekerheid, omdat opnieuw jurisprudentie moet ontstaan over de omgang met slapende dienstverbanden. Voor zowel werkgever als werknemer is dit zeer nadelig.
