In 2023 aantal stakingen weer toegenomen

Naar hoofdinhoud

In 2023 waren er 52 werkstakingen, waarbij in totaal 17.000 werknemers betrokken waren. In totaal gingen er daardoor 142.000 arbeidsdagen verloren. Dit meldt het CBS.

Aantal stakingen

In Het Parool van 1 mei reageert Mathijs Roodenburg namens AWVN op de stakingscijfers van 2023 in het artikel ‘Was nodig om de tanden te laten zien’.

De 52 werkstakingen in 2023 is het grootste aantal in meer dan 50 jaar. In 1972 werd het werk nog vaker neergelegd: 58 keer. Sinds het eerste coronajaar (2020, met 9 werkstakingen), is het aantal werkonderbrekingen elk jaar fors toegenomen.

Stakingen in 2023: aantal

Aantal werknemers en verloren werkdagen

Bij deze stakingen waren ruim 17.000 werknemers betrokken, ongeveer 1.000 meer dan in 2022. Dat is aanzienlijk minder dan in 2021 (28.000) en 2020 (105.000). De 26 stakingen in 2019 mobiliseerden zelfs 319.000 mensen, het grootste aantal van alle stakingen die het CBS heeft geregistreerd.
In 2023 gingen door stakingen 142.000 werkdagen verloren. Aanzienlijk meer dan in de twee voorafgaande jaren, maar veel minder dan in 2019. De meeste arbeidsdagen (62.000) gingen verloren in de sector vervoer en opslag, maar daar werd niet het meest gestaakt. Met 28 stakingen en 5.000 betrokken werknemers stond de industrie bij zowel het aantal stakingen als het aantal betrokkenen bovenaan de lijst. Ook in de handel waren er naar verhouding veel stakingen (10), met 4.000 stakende werknemers. Hierdoor gingen 22.000 werkdagen verloren.

Stakingen 2023: aantal betrokken werknemers en verloren arbeidsdagen

Overige werknemersacties

Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft het CBS in 2023 ook bijgehouden met welke andersoortige acties werknemers hun eisen kracht hebben bijgezet. Het gaat dan om georganiseerde acties, soms ludiek, die niet hebben geleid tot een verlies aan arbeidsuren.

Net als de werkstakingen kwamen dergelijke acties het meest voor in de industrie (14 keer). In de zorg waren het er 9. In totaal telde het CBS 51 alternatieve werknemersacties. Daarvan leidden er 15 tot een werkstaking.

Werknemers kwamen het vaakst in actie in de eerste helft van het jaar: 39 van de 52 stakingen en 35 van de 51 werknemersacties.

De meest opgegeven redenen om in actie te komen waren ontevredenheid over de cao en over loonkwesties. In de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA), eind 2023 uitgevoerd door het CBS en TNO, is aan werknemers gevraagd hoe tevreden ze zijn met de cao voor hun bedrijf en met hun salaris. Hieruit blijkt dat werknemers in 2023 vaker (heel) tevreden waren met hun cao en salaris in vergelijking met het voorgaande jaar. Zo was 81 procent in 2023 (heel) tevreden met hun cao, ten opzichte van 77 procent in 2022. Verder was 78 procent tevreden met het salaris. In 2022 was dat nog 74 procent.

In het onderwijs en het openbaar bestuur waren werknemers in 2023 het vaakst (heel) tevreden met de cao. In de informatie en communicatie waren werknemers hierover het minst tevreden. Werknemers in de financiële dienstverlening waren het vaakst tevreden met hun salaris, in de zorg het minst vaak. De tevredenheid met de cao en het salaris nam in 2023 het sterkst toe in de zorg. Ook in de zakelijke dienstverlening nam de tevredenheid hierover relatief sterk toe.

Stakingen, werknemersacties