De resultaten over 2024
Staatssecretaris van Participatie en Integratie Jurgen Nobel heeft in een brief van 3 juli 2025 aan de Tweede Kamer de gerealiseerde aantallen voor de banenafspraak tot en met 2024 bekendgemaakt. Daaruit blijkt dat zowel de sector markt als de sector overheid in 2024, het beoogde resultaat voor de Banenafspraak niet heeft gehaald.
Eind 2024 waren er binnen de marktsector ruim 77.000 extra banen gerealiseerd ten opzichte van de nulmeting. De doelstelling voor dat jaar was 90.000 banen. Dat betekent dat de marktsector voor het tweede jaar op rij de doelstelling niet heeft behaald.
Ook voor de overheidswerkgevers geldt helaas dat de doelstelling opnieuw niet gehaald is. Eind 2024 waren er binnen de sector overheid 12.474 extra banen ten opzichte van de nulmeting, tegenover een doelstelling van 25.000.
Maatregelen naar aanleiding van deze resultaten
Hoewel het mooi is dat er nog steeds extra reguliere banen bij komen voor mensen met een beperking, stellen de resultaten volgens de staatsecretaris teleur. Omdat de marktsector voor het tweede jaar op rij de doelstelling niet haalt, wil de staatssecretaris op korte termijn stappen zetten om het onderscheid tussen markt en overheid op te heffen voor de Banenafspraak. Dit in afwijking van wat hierover is aangegeven bij de behandeling van het Wetsvoorstel Wet vereenvoudiging Banenafspraak eerder dit jaar. Toen werd het opheffen van het onderscheid expliciet gekoppeld aan de prestaties van de sector overheid. Maar omdat nu stagnatie optreedt bij zowel de overheid als de markt wil de staatsecretaris het onderscheid tussen beide sectoren zo snel mogelijk opheffen. Naar verwachting kan dit op zijn vroegst per 1 juli 2026 gebeuren. De staatsecretaris hoopt dat overheid en markt hierdoor meer banen in gezamenlijkheid gaan creëren.
Door dit onderscheid op te heffen wordt ook de laatste belemmering voor de uitvoerbaarheid van de Quotumregeling weggenomen. Daarmee is de Quotumregeling nog niet actief, maar is er wel weer meer sprake van een stok achter de deur. Als de resultaten ook in de komende jaren achterblijven, kan het kabinet, in overleg met sociale partners, besluiten de Quotumregeling te activeren, waarbij alle werkgevers met 25 of meer werknemers een inclusiviteitsheffing krijgen.
Omdat de staatsecretaris merkt dat er bij sociale partners nog steeds stevig draagvlak is voor de Banenafspraak wil hij met hen in gesprek om te kijken welke gezamenlijke acties op de korte termijn kunnen worden ondernomen om meer banen voor de banenafspraak te realiseren.
Geen verrassing
De in de brief vermelde cijfers komen niet als een verrassing. Al langer is door werkgevers en werkgeversorganisaties aangegeven dat het voor werkgevers steeds moeilijker is om geschikte kandidaten te vinden en daarmee de doelstelling te halen. De staatssecretaris heeft dit bevestigd in zijn brief van 19 juni 2025 aan de Tweede Kamer. Uit onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie blijkt dat ruim een derde van de doelgroep voor de Banenafspraak dermate (structurele) beperkingen en problemen heeft dat ze überhaupt geen reële kans heeft op regulier werk, een ander deel krijgt onvoldoende actieve begeleiding vanuit gemeenten en UWV om de stap naar werk te maken.
Bijkomend probleem is dat het aantal banen voor de banenafspraak via inleenverbanden al jaren afneemt. Ten opzichte van de nul-meting in 2012 is het aantal banen via Wsw-detacheringen met 11.100 afgenomen.
Al langer wordt gesproken over de noodzaak om de doelgroep voor de banenafspraak te vergroten. Het gaat dan onder meer om werknemers in de WIA en de WW die niet zelfstandig het WML kunnen verdienen. Deze voornemens zijn echter nog steeds niet gerealiseerd.
Werkgevers(organisaties) hebben al eerder aangegeven dat het cruciaal is dat UWV en gemeenten kandidaten beter bij werkgevers in beeld brengen en inzichtelijk maken wat zij kunnen, willen en wat nodig is om de stap naar werk te maken. Dat gebeurt nu onvoldoende. Bovendien moet er eenduidigheid komen in de uitvoering, zodat verschillen tussen UWV en gemeenten, bijvoorbeeld rond jobcoaching, verdwijnen.
AWVN onderschrijft de noodzaak tot een herziening van de Banenafspraak zoals de staatsecretaris wil. Het is belangrijk dat een nieuwe afspraak beter aansluit op de praktijk, uitvoerbaar is voor alle betrokken partijen en leidt tot duurzaam werk voor meer mensen. Het is daarom goed dat de staatssecretaris hierover met sociale partners in gesprek wil.
AWVN en De Normaalste Zaak blijven zich de komende periode inzetten om samen met werkgevers bij te dragen aan een nieuwe, werkbare en inclusieve Banenafspraak.
