Eind 2025 lanceerde het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de campagne ‘Stap naar hulp’. Doel ervan is om werkenden met geldzorgen aan te moedigen hulp te zoeken bij financiële problemen.
Veel werkenden met geldproblemen weten niet waar ze terecht kunnen of denken dat ze geen recht hebben op regelingen. Het ministerie ziet een grotere rol voor werkgevers bij het voeren van gesprekken over de werksituatie en het doorverwijzen naar hulp.
AWVN ziet dat werkgevers al veel doen op dit gebied, vanuit goed werkgeverschap en om invulling te geven aan maatschappelijk verantwoord werkgeven. Ook al gaat het om een privéprobleem waar werknemers zelf verantwoordelijk voor zijn: de gevolgen kunnen merkbaar zijn op de werkvloer.
In dit artikel meer informatie over hoe werkgevers invulling kunnen geven aan deze doorverwijzende rol die het ministerie van SZW voor ogen staat.
Werkenden met geldzorgen zijn financieel kwetsbaar, hebben vaker schulden en weten de weg naar hulp en inkomensondersteunende regelingen niet altijd goed te vinden. Met de campagne ′Stap naar hulp′ wil het ministerie van SZW werkenden met geldzorgen informeren en stimuleren hulp te zoeken bij gemeentelijke instanties, de Nederlandse Schuldhulproute (NSR) en partners zoals Geldfit. Bij deze organisatie kunnen mensen met geldstress terecht voor advies en om te checken of er potjes zijn die ze nog niet gebruiken.
Grotere rol voor werkgevers
Daarnaast ziet het ministerie een grotere rol voor werkgevers bij het voeren van gesprekken over de werksituatie en het doorverwijzen naar hulp.
Werkgevers kunnen al snel zien of iemand geldzorgen heeft, bijvoorbeeld doordat beslag op loon wordt gelegd vanwege schulden, of als een medewerker meerdere banen heeft om rond te komen. Ook kan er sprake zijn van ziekteverzuim. Een werknemer met ernstige geldzorgen kost een werkgever gemiddeld zo’n 13.000 euro per jaar aan verzuim, lagere productiviteit en administratieve lasten.
Bovendien is er meer risico op integriteitsschendingen zoals fraude, diefstal of misbruik van bedrijfsmiddelen.
Financiële weerbaarheid is een belangrijke randvoorwaarde voor werknemers om gezond te blijven en goed te presteren. Voor werkgevers is het daarom goed om oog te hebben voor financiële gezondheid. Niet om privéproblemen over te nemen, werknemers blijven zelf verantwoordelijk voor hun financiën, maar om waar mogelijk hun medewerkers te ondersteunen.
Financiële gezondheid
Steeds meer organisaties nemen financiële gezondheid op in hun vitaliteitsprogramma of duurzame inzetbaarheidsbeleid. Denk aan bewustwordingscampagnes en trainingen voor werknemers, leidinggevenden en HR-adviseurs. We zien dit ook terug in cao’s. Veel voorkomende cao-afspraken op het gebied van financiële gezondheid gaan over voorlichting en training, toegang tot financiële hulpverlening en budgetcoaching.
Als werkgever kun je op verschillende manieren met het thema financiële gezondheid aan de slag. Het is belangrijk dat het past bij (de omvang van) je organisatie en de behoeften van je medewerkers. Ga vooral niet zelf het wiel uitvinden of de rol van hulpverlener oppakken, maar maak gebruik van bestaande initiatieven en partijen die gespecialiseerd zijn in deze thematiek. Hieronder enkele suggesties en voorbeelden van wat kun je als werkgever wel (én niet) doen.
1. Veilige werkomgeving
Belangrijke randvoorwaarde is een veilige werkomgeving waarin werknemers hun zorgen durven te bespreken. Leidinggevenden en HR-medewerkers kunnen getraind worden om signalen te herkennen en het gesprek op een respectvolle manier te openen. Niet: ′Je hebt een probleem′, maar: ′Ik merk dat je veel stress ervaart, hoe gaat het met je?′.
2. Financiële educatie: informatie en hulpmiddelen
In de praktijk zijn financiële problemen niet makkelijk bespreekbaar op de werkvloer. Een digitale omgeving met betrouwbare informatie over geldzaken, (fiscale) regelingen of hulpinstanties kan medewerkers helpen zonder dat een leidinggevende of HR betrokken hoeft te worden.
Met e-learning modules of workshops kun je medewerkers bewust maken van wat ze zelf kunnen doen om hun financiële gezondheid te vergroten. Daarnaast hebben medewerkers vaak behoefte aan inzicht in financiële gevolgen van life events zoals pensioen, scheiding of arbeidsongeschiktheid.
3. Doorverwijzen naar de juiste hulpinstanties
Waar het ministerie van SZW een grotere rol ziet voor werkgevers is het doorverwijzen naar de juiste hulpinstanties. Denk aan instanties die financieel advies geven, schuldhulpverlening en gemeenten. Veel werkgevers verwijzen door naar budgetcoaches. De arbodienst en vakbonden bieden vaak ook diensten aan op het gebied van financiële gezondheid. Daarnaast is het mogelijk om partnerschappen aan te gaan met organisaties zoals het Nibud en Stichting Financieel Gezond Nederland (SFGN). Zo hoef je als werkgever niet zelf iets te doen of te regelen, wat om privacy overwegingen ook niet altijd gewenst is, maar weet de werknemer wel waar hij terecht kan.
4. Organisatorische knelpunten wegnemen
Het belangrijkste middel tegen financiële kwetsbaarheid is een stabiel inkomen verdienen. Factoren binnen het werk kunnen financiële kwetsbaarheid vergroten, zoals onvoorspelbare roosters of grote schommelingen in inkomsten door variabele uren. Als werkgever kun je kijken of je knelpunten kunt wegnemen of verkleinen. Denk bijvoorbeeld aan een jaarurensystematiek. Werknemers werken dan meer in drukke tijden en minder tijdens rustige periodes, terwijl ze wel een stabiel maandinkomen hebben.
Er zijn ook mogelijkheden om, binnen de bestaande fiscale regels, beloningsinstrumenten in te zetten die zorgen voor een hoger netto besteedbaar inkomen. Denk aan het gericht gebruiken van de Werkkostenregeling (WKR) voor onbelaste vergoedingen en verstrekkingen. Of het aanbieden van individuele budgetten waarmee werknemers zelf kunnen bepalen hoe zij hun beloning inzetten. Door slim gebruik te maken van deze mogelijkheden kun je werknemers meer financieel voordeel bieden met beheersing van structurele loonkosten.
5. Regelingen bij geldproblemen
Sommige (grotere) werkgevers kennen een sociaal fonds of calamiteitenregeling voor incidentele steun aan medewerkers met financiële problemen. Het is niet altijd verstandig om een voorschot op het salaris of een lening te verstrekken aan een medewerker die geldproblemen heeft. Het ene financiële gat wordt gevuld met het andere, waardoor het probleem niet verdwijnt – mogelijk zelfs verergert. Nog afgezien van de wettelijke en fiscale aspecten hiervan, brengt dit een verstoring aan in de normale arbeidsverhouding.
Coachingsprogramma ′Het goede gesprek over geld′
In de cao van de kunststof-, rubber- en lijmindustrie is een pilotproject opgenomen met het coachingsprogramma Financieel vitaal met FinVit. Enkele lid-bedrijven starten met de training ‘Het goede gesprek over geld’ voor leidinggevenden en HR. Vervolgens vinden gesprekken plaats met medewerkers in groepsverband. Eventueel kan in voorkomend geval ook een traject met individuele medewerkers worden aangeboden.
Financiële educatie: ′Bank voor de klas′
Met financiële educatie kun je niet vroeg genoeg beginnen. ′Bank voor de klas′ is het gezamenlijke platform van 18 Nederlandse banken dat zich inzet voor financiële educatie van kinderen en jongeren tussen 10 en 18 jaar. Sinds 2010 biedt ′Bank voor de klas′ gratis lesmateriaal voor het basis-, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Ook kunnen scholen gastlessen aanvragen, waarbij bankmedewerkers langskomen in de klas.
Kringloop alert op financiële problematiek werknemers
Het onderwerp financiële coaching stond op de agenda van vakbond AVV en Branchevereniging Kringloop Nederland (BKN) in 2024. De kringlooporganisaties die onder de werking van de cao vallen, spannen zich in om alert te zijn op financiële problematiek van hun werknemers, met inachtneming van de privacy van de betrokken werknemers. Werkgevers zullen zich inzetten om in een vroegtijdig stadium deze problematiek te onderkennen en te verwijzen naar instanties die financiële coaching verzorgen.
De WerkUrenBerekenaar van het Nibud
Wellicht is het een optie dat een medewerker meer uren gaat werken. Ondanks de marginale druk loont het voor de meeste mensen om meer uren te werken. Dit hangt echter sterk af van de persoonlijke situatie vanwege complexe regels rond toeslagen, belastingen en heffingskortingen. Medewerkers zijn vaker bereid om meer uren te gaan werken als ze inzicht hebben in wat dat oplevert.
De WerkUrenBerekenaar geeft werknemers snel en gemakkelijk inzicht in de gevolgen van meer uren werken voor het netto besteedbaar inkomen. Voor werknemers in de VVT (verpleeg-, verzorgingshuizen en thuiszorg, kraam- en jeugdgezondheidszorg) is in de cao afgesproken dat de WerkUrenBerekenaar kosteloos ter beschikking staat. Werkgevers bieden werknemers voorts de mogelijkheid om ondersteuning en advies te krijgen bij het invullen van de WerkUrenBerekenaar.
Stichting voor financiële (nood)hulp
ING kent zelfs een aparte stichting, Stichting Financiële (Nood)hulp voor (oud-)ING-medewerkers, die zich inzet voor medewerkers die het financieel even niet redden en kampen met schuldenproblematiek. Tijdens een gesprek worden mogelijke oplossingen besproken. Soms is dat budgetcoaching, waardoor mensen meer geld overhouden en schulden kunnen afbetalen. De stichting kan ook een lening verstrekken of zelfs een schuld overnemen.
Waar kun je terecht als werkgever en als werknemer?
• Verschillende werkgevers zijn aangesloten bij de Nationale Coalitie Financiële Gezondheid (NCFG) en hebben op de website kennis en actieplannen gedeeld. Deze coalitie is onlangs samen met SchuldenlabNL opgegaan in de Stichting Financieel Gezond Nederland (SFGN).
• De Nederlandse Schuldhulproute is één van de projecten vanuit SchuldenlabNL. Onderdeel van de NSR is Geldfit. Dit is hét startpunt bij vragen en zorgen over geld.
• Platform Wijzer in geldzaken is een initiatief van het ministerie van Financiën, waarin partners uit de financiële sector, wetenschap, de overheid en onderwijs-, voorlichtings- en consumentenorganisaties hun krachten bundelen om mensen in Nederland voor te bereiden op het maken van financiële keuzes.
• Het kabinet wil het aantal mensen met (problematische) schulden terugdringen. Op deze site vind je informatie over welke maatregelen worden genomen. Zo is er een checklist Geldzorgen waar mensen met geldzorgen kunnen zien waar ze terecht kunnen voor hulp en wat ze zelf kunnen doen.
• Op de site van de Nederlandse Vereniging van Budgetcoaches en Schuldhulpverleners kun je een coach zoeken en vind je ook zogenaamde Steffie filmpjes met eenvoudige uitleg van allerlei geldzaken.
• CNV FinVit biedt verschillende producten aan om werkgevers te ondersteunen en medewerkers financieel vitaal te maken en te houden. Denk aan trainingen (online en fysiek), dialoogsessies en individuele begeleiding. Voor verschillende sectoren staat een programma klaar. FNV biedt leden advies bij geldzorgen en werkt hierbij samen met het Nibud.
Rol van AWVN: kennis, advies en inspiratie
Het werken aan de financiële gezondheid van werknemers is een mooi voorbeeld van maatschappelijk verantwoord werkgeven. Op de verzamelpagina op deze site vind je handige tools, doeltreffende adviezen en inspirerende voorbeelden. Test je impact als werkgever met de MVW-wijzer.
