Ouderen cruciaal voor de arbeidsmarkt
Hoewel de arbeidsparticipatie toeneemt van ouderen die na de AOW-leeftijd willen doorwerken, wordt hun potentie op de arbeidsmarkt – een zeer waardevolle groep vanwege hun kennis en ervaring – nog niet ten volle benut.
AWVN vindt het hoog tijd dat daar verandering in komt. In een artikelenreeks ging beleidsadviseur Ellen Kok in op de oudere werknemer:
• oudere werknemer onmisbaar op een krappe arbeidsmarkt
• tijd voor een andere kijk op leeftijd
• oudere werknemers verleiden en behouden.
Nederland vergrijst in hoog tempo en veel sectoren kampen met personeelstekorten. Toch blijft één groep werknemers structureel onderbenut: senioren die graag willen blijven werken na hun AOW-leeftijd. Bij uitzendorganisatie 65plus zien ze dagelijks hoe waardevol deze groep is. “Wij geloven echt in ze. Ze zijn essentieel om bepaalde functies in te vullen”, zegt marketingmanager en woordvoerder Bart Veltman.
Deze groep kon vroeger nergens anders terecht
Inmiddels bestaat 65plus bestaat een halve eeuw. Toen het begon was er nog geen enkele wetgeving was met betrekking tot doorwerken na de AOW-leeftijd. Bart werkt er nu twintig jaar en zag de veranderingen van dichtbij voltrekken. “We waren de eerste in Nederland die hiermee begonnen, omdat deze groep eigenlijk nergens anders terechtkon.” Inmiddels is er veel veranderd. Met de Wet doorwerken na de AOW-gerechtigde leeftijd is er duidelijker beleid en meer ruimte ontstaan. “Er is nu veel meer wetgeving en helderheid. En deze groep is gewoon essentieel om functies in te vullen.”
Het bedrijf heeft inmiddels een indrukwekkende omvang. In Nederland alleen al staan er ruim 30.000 actieve, direct inzetbare senioren in het bestand.
Waarom senioren willen blijven werken
De grootste misvatting over senioren? Dat ze moeten werken. Volgens Veltman is dat beeld achterhaald. “De meeste ouderen die zich bij ons inschrijven, hoeven niet meer te werken. Ze kiezen er bewust voor om actief te blijven: parttime of tegen hun eigen voorwaarden.”
Doorwerken biedt hun structuur, sociale contacten en het gevoel dat ze van waarde blijven. Daarnaast loont het financieel ook. “De loonheffingsschalen zijn lager; je houdt netto meer over.” Natuurlijk zijn er uitzonderingen, bijvoorbeeld bij mensen met toeslagen of specifieke inkomenssituaties, maar in de basis levert doorwerken vrijwel altijd voordeel op.
Senioren brengen rust, nauwkeurigheid en decennia aan ervaring mee
Veel werkgevers ontdekken bij het eerste contact hoe goed senioren passen in hun organisatie. Bart ziet dat dagelijks: “Het zijn functies waarbij ervaring, rust en nauwkeurigheid het verschil maken.” De functies lopen uiteen van receptionist, administratief ondersteuner en toezichthouders in het onderwijs tot telefonisten, medewerkers klantenservice en chauffeurs.
Dat senioren betrouwbaar en collegiaal zijn, valt veel werkgevers op. “Voor hen is een afspraak is afspraak. Ze komen die na. Ze zijn loyaler en blijven vaak langer.” Bovendien brengen ze waardevolle kennis mee die anders verloren gaat. “Een boekhouder met 40 jaar ervaring kan jonge accountants nog veel leren. Dat geldt in elke sector.”
Een aansprekend voorbeeld is Tommy Tomato, een organisatie die gezonde schoollunches verzorgt en daarvoor veel oudere werknemers inzet. “Daar werken op dit moment ongeveer 150 senioren die als ‘health angel’ gezonde lunches naar basisscholen brengen.” Hun aanwezigheid past perfect bij de missie van het bedrijf: kinderen aanleren om ′groente-eters voor het leven′ te worden. De senioren worden op scholen gezien als vertrouwde, rustige figuren die dichtbij de leefwereld van kinderen staan. “Het past helemaal bij ze.”
Veltman heeft nog een ander voorbeeld: “Bij een groot technisch bedrijf rijden ongeveer 55 seniorchauffeurs die warmtepompen en andere technische producten bezorgen. Op de bouw heb je vaak toch wel moeilijke situaties. Dan moet je rustig blijven en goed met spullen omgaan.” Dat is precies waar senioren in uitblinken: netheid, overzicht en een kalme houding. “Onze doelgroep is heel netjes met materialen en voertuigen.” Voor werkgevers zijn dat eigenschappen die direct merkbaar zijn in de operatie.
De grootste drempels voor werkgevers
Werkgevers twijfelen soms om senioren aan te nemen om drie redenen. De eerste is (gebrek aan) digitale vaardigheid. Veltman: “Maar sinds corona is dat echt veranderd. Iedereen moest online. Bij ons hebben alle senioren een smartphone; ze moeten immers ook online hun uren registreren.” De tweede is fysieke belastbaarheid. “Veel senioren kiezen gewoon zelf voor lichter, passend werk. Ze hoeven niet meer fulltime te werken of fysiek zwaar werk te doen.” En de derde drempel is het beeld dat parttimers lastig zijn. Volgens Veltman is dat een gemiste kans: “Op een fulltime functie kunnen we ook twee parttimers zetten. Dan heb je meteen een oplossing bij vakantie of ziekte.”
Wat werkgevers kunnen doen om senioren duurzaam in te zetten
Volgens Veltman begint succes met duidelijke communicatie. “Onze kandidaten willen goed weten waar ze aan beginnen. Helderheid over taken, verantwoordelijkheden en verwachtingen is essentieel.” Daarnaast blijkt onboarding bij senioren extra belangrijk. “Dump niet zomaar een senior in het team. Een rondleiding, kennismaking en uitleg maken een wereld van verschil.”
Ook tempo en inwerktijd vragen om realistische verwachtingen. “Het inwerken kan iets langer duren, maar daarna kun je ze bijna niet meer missen.” Wanneer taken goed aansluiten bij ervaring en kwaliteiten, ontstaat er vrijwel altijd een duurzame match. Tot slot is waardering belangrijk. “Deze doelgroep heeft een andere motivatie. Waardering is voor hen belangrijk.”
Wat nog maar zo’n 15 jaar geleden nog uitzonderlijk was, is in veel regio’s inmiddels volkomen normaal. “In de Randstad worden ouderen inmiddels gezien als een reguliere arbeidspool, net als studenten of expats. Een extra groep waar je gebruik van kan maken.” In andere delen van het land is soms nog koudwatervrees, maar die verdwijnt snel zodra werkgevers ervaren wat senioren brengen.
Beeld | Health angels: Tommy Tomato; hieronder: Ellen Kok (eerste item: Liesbeth Dingemans; Freepik.com (tweede en derde item)
