Geen harde cijfers, toch reorganiseren? Dit zegt een recente uitspraak

Moet je een reorganisatie altijd met harde cijfers onderbouwen, of kan een goed inhoudelijk verhaal ook voldoende zijn? Advocaat arbeidsrecht Eva de Graaff geeft tekst en uitleg over het reorganisatieproces. Vandaag bespreekt ze een recente uitspraak van de Ondernemingskamer over een reorganisatie bij Amazon.

In het eerste deel van dit drieluik stond omgekeerd afspiegelen centraal, in het tweede deel de speelruimte bij herplaatsing. Dit keer gaat het over de onderbouwing van een reorganisatie richting de OR. Zijn harde cijfers altijd nodig, of kan een goed inhoudelijk verhaal ook genoeg zijn?

Reorganiseren: hoe belangrijk is een onderbouwing met cijfers?

Wie wel eens een reorganisatie heeft voorbereid, kent de discussie. Je schrijft een adviesaanvraag en probeert zo duidelijk mogelijk uit te leggen waarom de organisatie moet veranderen. Vervolgens komen de vragen van de ondernemingsraad: hoeveel levert deze wijziging precies op? Waar blijkt de efficiencywinst uit? Zijn daar cijfers van, KPI’s of andere harde gegevens?

Dat zijn begrijpelijke vragen. Zeker als een reorganisatie arbeidsplaatsen kost, moet een ondernemer goed kunnen uitleggen waarom die ingreep nodig is. Maar betekent dit ook dat iedere keuze in een reorganisatie met cijfers moet kunnen worden bewezen?

De Ondernemingskamer gaf daar deze zomer een interessant antwoord op in een zaak tussen Amazon en haar ondernemingsraad.

Gaat u reorganiseren of bent u aan het oriënteren?
Wij hebben alle benodigde informatie bij elkaar gezet in een gratis informatiekit.

Vraag de informatiekit aan

Wat speelde er?

Amazon kondigde wereldwijd een herstructurering aan die ook gevolgen had voor verschillende bedrijfsonderdelen in Nederland. Eind 2025 legde Amazon daarom een voorgenomen besluit voor aan de gemeenschappelijke ondernemingsraad. In totaal zouden aanvankelijk 33 arbeidsplaatsen verdwijnen. In de adviesaanvraag beschreef Amazon per onderdeel waarom de organisatie wilde veranderen, welke functies daardoor zouden vervallen en wat de gevolgen voor medewerkers waren.

De OR stelde vervolgens veel vragen. Er waren meerdere overlegvergaderingen, schriftelijke vragenrondes en aanvullende toelichtingen. Toch bleef er verschil van inzicht bestaan over twee bedrijfsonderdelen. De OR vond dat Amazon onvoldoende duidelijk had gemaakt waarom juist daar de Nederlandse arbeidsplaatsen moesten verdwijnen en meende dat harde, controleerbare gegevens ontbraken.

Amazon zette de reorganisatie toch door. De OR stapte daarop naar de Ondernemingskamer.

Zijn harde cijfers altijd nodig?

Een belangrijk verwijt van de OR was dat de onderbouwing onvoldoende kwantitatief en verifieerbaar was. Daar zat ook wel iets in. Amazon had cijfers genoemd over verwachte efficiencyvoordelen, maar ter zitting bleek dat sommige daarvan vooral inschattingen van het management waren.

Toch oordeelde de Ondernemingskamer dat dit niet doorslaggevend was. Een reorganisatie hoeft niet altijd met harde cijfers te worden onderbouwd. Een goede kwalitatieve onderbouwing kan ook voldoende zijn.

Amazon had bijvoorbeeld uitgebreid toegelicht waarom teams niet langer per land, maar op een beperkt aantal internationale locaties moesten worden georganiseerd. Ook was uitgelegd waarom het Nederlandse FinTech-team volgens Amazon niet langer efficiënt als zelfstandige eenheid kon functioneren.

Dat zijn niet allemaal argumenten die eenvoudig in een Excel-bestand zijn te bewijzen. Maar het zijn wel argumenten waarmee een ondernemer duidelijk kan maken waarom hij zijn organisatie op een bepaalde manier wil inrichten.

De OR mag een ander idee hebben

De OR had ook alternatieven aangedragen. Dat hoort bij een goed adviestraject. De Ondernemingskamer benadrukt echter dat een herstructurering in de kern een ondernemerskeuze is. De ondernemer heeft daarbij beleidsvrijheid. Dat de OR een andere oplossing beter of minder ingrijpend vindt, maakt het voorgenomen besluit niet meteen onredelijk.

Dat betekent niet dat alternatieven van de OR terzijde kunnen worden geschoven. Reële alternatieven moeten serieus worden onderzocht. Als de ondernemer ze niet volgt, moet hij goed kunnen uitleggen waarom.

Juist daar laat deze uitspraak zien hoe belangrijk het proces is. De Ondernemingskamer kijkt niet alleen naar de oorspronkelijke adviesaanvraag, maar ook naar de vragen die daarna zijn gesteld, de antwoorden die zijn gegeven, de overlegvergaderingen en de manier waarop Amazon uiteindelijk op het advies van de OR heeft gereageerd.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Deze uitspraak betekent wat mij betreft niet dat cijfers minder belangrijk zijn. Als de reden voor een reorganisatie financieel is, zul je dat financiële verhaal in de regel ook met financiële gegevens moeten onderbouwen. Dit sluit ook aan bij hoe het UWV naar eventuele ontslagaanvragen kijkt.

Maar niet iedere reorganisatie draait alleen om kosten. Soms wil je anders gaan werken, activiteiten concentreren, verantwoordelijkheden anders verdelen of de organisatie beter laten aansluiten op de strategie. Niet alle voordelen daarvan zijn vooraf exact meetbaar. En dat hoeft dus ook niet.

Zorg dat je jouw keuzes goed kunt uitleggen

De belangrijkste les is daarom: zorg dat het verhaal achter de reorganisatie klopt, want daarmee voorkom je onnodige discussie of conflicten met de OR. Geef antwoord op vragen zoals: waarom wil je deze verandering? Waarom past de gekozen structuur daarbij? Welke alternatieven zijn onderzocht en waarom kies je daar niet voor? En kun je dat verhaal ook goed uitleggen aan de OR? En later eventueel ook aan het UWV?

Daarmee blijven mijn eerdere adviezen over reorganisaties onverminderd staan: besteed veel tijd aan de voorbereiding en bouw een goede businesscase. Niet omdat iedere aanname met een percentage of cijfers moet worden bewezen, maar omdat de logica achter de organisatiewijziging helder en overtuigend moet zijn.

Bij AWVN hebben we ruime ervaring met reorganisaties – in de volle breedte. Wij hebben zelfs een volledig gespecialiseerd “reorganisatie-team”, dat u bijvoorbeeld kan helpen met:

• de voorbereiding van het reorganisatieplan
• het doorrekenen van de kosten van de reorganisatie
• het opstellen en/of beoordelen van sociale plannen
• overleg met OR en/of vakbonden over nieuw sociaal plan
• bepalen, door onze functie-experts, van uitwisselbaarheid (UWV-proof)
• het doen van (complexe) afspiegelingen (met onze afspiegelingstool)
• het inrichten van herplaatsingsprocessen
• de juridische afwikkeling van eventuele ontslagen.

De complexe combinatie van sociale, juridische en organisatorische aspecten maakt maatwerk noodzakelijk. Een beproefde aanpak, praktische tools en deskundige begeleiding kunnen helpen om risico’s te beperken, processen te stroomlijnen en onvoorziene juridische gevolgen te voorkomen.

Reorganiseren: de dienstverlening van AWVN

Je kunt ook contact met ons opnemen – kosteloos – te sparren over wat AWVN voor jou en jouw (re)organisatie kan betekenen!