Home / Gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid

Gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid

Logo AWVN-werkgeverslijnDe Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid is de implementatie van de Europese kaderrichtlijn over gelijke behandeling in arbeid en beroep. De wet kent een verbod op het maken van onderscheid naar leeftijd bij arbeid, beroep en beroepsonderwijs. Met dit verbod wordt beoogd ongerechtvaardigde leeftijdsgrenzen weg te nemen.

Het verbod op onderscheid op grond van leeftijd geldt bij werving, selectie en aanstelling van personeel, arbeidsbemiddeling, arbeidsvoorwaarden, bevordering en ontslag. Daarnaast is het van toepassing op de toelating, uitoefeningsmogelijkheden en ontplooiing binnen het vrije beroep. Hetzelfde geldt voor beroepsonderwijs, beroepskeuzevoorlichting, loopbaanoriëntatie en het lidmaatschap van werkgevers- of werknemersorganisaties of een vereniging van beroepsgenoten.

In sommige gevallen geldt het verbod van onderscheid op grond van leeftijd niet. Dit is bijvoorbeeld het geval bij ontslag vanwege het bereiken van de AOW-leeftijd [lemma A tot Z: pensioenontslag]. Een ontslag wegens het ingaan van een pensioenuitkering vóór de AOW-gerechtigde leeftijd valt dus wel op het verbod op onderscheid naar leeftijd.
Een ander voorbeeld waarin het verbod op onderscheid niet geldt, is werkgelegenheidsbeleid dat speciaal gericht is op de bevordering van de arbeidsdeelname van een bepaalde groep, zoals jongeren.

Nadere uitzonderingen
Uitgezonderd van het verbod op onderscheid naar leeftijd zijn in de pensioenregeling opgenomen toetredingsleeftijden en pensioengerechtigde leeftijden, ook als deze tussen werknemers onderling of tussen groepen werknemers verschillen. Actuariële berekeningen in het kader van pensioenvoorzieningen waarbij met leeftijd rekening wordt gehouden, vallen evenmin onder het verbod.

Objectieve rechtvaardiging
Het verbod op onderscheid naar leeftijd geldt niet als voor het onderscheid een objectieve rechtvaardiging [lemma A tot Z] is. Zo zou functioneel leeftijdsontslag objectief te rechtvaardigen kunnen zijn als de veiligheid of gezondheid van betrokkenen of derden in het geding is. Voor elke rechtvaardiging geldt dat deze voor de specifieke situatie dient te worden aangetoond. In hoeverre seniorenregelingen in arbeidsvoorwaarden (extra verlof op grond van leeftijd, vrijstelling van overwerk, etc.) objectief gerechtvaardigd kunnen worden is op basis van adviezen van de College voor de Rechten van de Mens onder meer afhankelijk in hoeverre deze regelingen passen in breder beleid.

Sanctie: nietigheid
Als voor een bepaald onderscheid naar leeftijd geen objectieve rechtvaardiging geldt (en niet valt onder de genoemde uitzonderingen), dan is het onderscheid nietig. In de praktijk zou dit kunnen betekenen dat de betreffende regeling zonder het betreffende onderscheid dus ook voor anderen zou gelden. Het meest verstrekkende gevolg zou kunnen zijn dat de regeling voor iedereen (of niemand) van toepassing zou zijn.