Home / Het 4-stappenmodel duurzame inzetbaarheid

Het 4-stappenmodel duurzame inzetbaarheid

Hoe zorg je ervoor dat medewerkers ook echt met de eigen duurzame inzetbaarheid aan de slag gaan? AWVN heeft het 4-stappenmodel duurzame inzetbaarheid ontwikkeld dat kan zorgen voor een stroomversnelling op het gebied van opleiden en ontwikkelen.

Het 4-stappenmodel bestaat uit de stappen inzicht (het inzicht dat er iets moet veranderen), intentie (de wil om te veranderen), actie (de verandering inzetten) en volhouden – want dan is onbewust gedrag vervangen door bewust, nieuw gedrag. Pas als het nieuwe gedrag dusdanig is geïncorporeerd dat het onbewust gedrag wordt, is de ontwikkeling voltooid. Tiptrack kan medewerkers veel ondersteuning bieden om actief met duurzame inzetbaarheid aan de slag te gaan. Dit is hoe het werkt.

Stap 1 Inzicht
Om te komen tot ontwikkeling, of dat nu via opleiding of een andere manier is, is eerst het inzicht nodig dat die ontwikkeling nodig is. Vanuit onderzoek weten we dat ongeveer 80% van de medewerkers dit inzicht (nog) niet heeft. Zelfreflectie helpt wel, maar wordt weinig gedaan. Tiptrack voorziet hierin met de laagdrempelige dagbeoordeling en een groot aanbod testen die mensen zelf kunnen doen. 10.000 medewerkers hebben via hun werkgever een account op Tiptrack waarvan er bijna 2.000 actief met de dagbeoordeling aan de slag is gegaan. Daarnaast zijn er al 3.500 testen gedaan om uitgebreider inzicht te krijgen. Een belangrijke succesfactor voor dit hoge gebruik is dat deze testen inbegrepen zitten in de licentie en de testen daardoor anoniem kunnen worden gemaakt.

Stap 2 Intentie
Vanuit inzicht ontstaat de intentie gedrag te veranderen, om te ontwikkelen dus. In Tiptrack leg je deze intentie vast als een doel en ontvang je regelmatig notificaties over dit doel. Dit is nieuwe functionaliteit in Tiptrack en er zijn nog geen ervaringscijfers over. Deze functionaliteit is toegevoegd naar aanleiding van feedback van gebruikers. Eén van die gebruikers kwam tot deze feedback omdat hij door Tiptrack tot het bewustzijn was gekomen dat hij echt moest afvallen om tot zijn pensioen het werk fysiek uit te kunnen voeren. Dat wist hij altijd ergens wel, maar door Tiptrack vond hij ook de motivatie dit te doen. Van zijn budget investeerde hij in een cursus afvallen, ging door met de dagbeoordelingen en opvolgen van de tips maar mistte een plaats om zijn doel vast te leggen en te evalueren. Dit is nu wel mogelijk en de reacties vanuit het gebruikerspanel dat deze nieuwe functionaliteit heeft getest zijn veelbelovend: “het helpt mij inzichten concreet te vertalen” en “het werkt als een stok achter de deur”.

Stap 3 Actie
Goede voornemens voor 1 januari zijn een bekend verschijnsel. Mensen spreken wel een intentie uit, maar komen niet tot handelen. Veel voorkomende oorzaak: gebrek aan intrinsieke motivatie en te weinig zelfvertrouwen dat het doel bereikbaar is. Door gedragsverandering in kleine stapjes uit te voeren, neemt de kans tot actie en daadwerkelijke verandering toe. Tiptrack helpt door een doel op te bouwen uit kleine tussenstappen. Als de eerste stap is gehaald, ontstaat vertrouwen dat meer mogelijk is. Door steeds terug te kijken, nieuwe tips te krijgen en acties te kiezen binnen het gestelde doel, zien we medewerkers daadwerkelijk tot actie overgaan. Wat ook helpt is dat in Tiptrack een webshop is geïntegreerd waarin producten staan die de actie ondersteunen. Denk aan trainingen, opleidingen, coaching, testen, financieel advies en gezondheidsadvies. Ook het interne aanbod van de werkgever wordt opgenomen in deze shop, zodat medewerkers één centrale plek hebben. De helft van de verkochte producten in de webshop wordt betaald uit een individueel Duurzame Inzetbaarheid budget (DI-budget) en er is geen tussenkomst van de leidinggevende nodig.

Stap 4 Volhouden
Pas als onbewust gedrag is vervangen door nieuw bewust gedrag en dat nieuwe gedrag door volhouden onbewust gedrag wordt, is gedragsverandering bereikt. In deze fase speelt zelfreflectie een belangrijke rol. Wie met enige regelmaat de dagbeoordeling invult en ook een test of scan doet, heeft een grotere kans dat hij erin slaagt zijn gedrag daadwerkelijk te veranderen, zo blijkt uit verschillende metingen. De intrinsieke motivatie wordt positief beïnvloed door zelfreflectie, als je zelf hebt ontdekt dat deze gedragsverandering belangrijk voor je is. Een voorbeeld om dit toe te lichten: als je zelf ervaart dat je je werk steeds moeilijker vindt, omdat je steeds met nieuwe computerprogramma’s moet werken, dan ben je eerder gemotiveerd om hier een opleiding in te gaan volgen, dan als je leidinggevende je deze suggestie geeft. In dat laatste geval ontstaat er vaak vooral weerstand, omdat deze suggestie wordt ervaren als negatieve feedback.

Geleerde lessen werkgevers
Interessanter zijn misschien nog de ‘lessons learned’ van andere werkgevers. De belangrijkste zetten wij hier voor u op een rij.