Uitstellen is geen optie: waarom werkgevers niet langer kunnen wachten met de pensioentransitie

Als pensioenadviseur zie ik hoe werkgevers worstelen met de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel. De tijd tot 2028 lijkt lang, maar in de praktijk is een goede transitie intensief. Wat moet je doen en wat kun je verwachten? In deze blog laat ik aan de hand van een voorbeeld zien hoe zo’n traject verloopt en waarom het belangrijk is om op tijd te beginnen.

De invoering van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) betekent veel voor werkgevers. Of je nu bent aangesloten bij een pensioenfonds, een regeling hebt bij een verzekeraar of een PPI, je zult keuzes moeten maken, communiceren met medewerkers en zorgen dat alles vóór de transitie-deadline goed geregeld is.

Pensioenfondsen op koers, maar werkgevers moeten ook communiceren

Uit een recente inventarisatie van AWVN blijkt dat pensioenfondsen overwegend op koers liggen met de overgang naar het nieuwe stelsel. Enkele fondsen passen de nieuwe regels zelfs al toe. Ongeveer dertig fondsen zijn al overgestapt. Dat is positief, het laat zien dat de transitie uitvoerbaar is.

Werkgevers die deelnemen aan een pensioenfonds moeten nu al starten met tijdig en duidelijk communiceren richting hun medewerkers, zodat iedereen goed geïnformeerd is over de aanstaande overgang.

Daar komt nog bij dat er een groeiend tekort ontstaat aan pensioendeskundigen en pensioenuitvoerders die organisaties kunnen begeleiden. Dit geldt voor werkgevers met verzekerde regelingen, maar óók voor werkgevers binnen pensioenfondsen die ondersteuning nodig hebben bij communicatie, besluitvorming of implementatie. Het is daarom cruciaal om op tijd te beginnen.

Werkgevers met een pensioenregeling bij een verzekeraar of PPI moeten nu echt in actie komen 

Onlangs berichtte de NOS dat ruim anderhalf miljoen Nederlanders pensioen opbouwen bij een verzekeraar en dat veel werkgevers nog nauwelijks zijn begonnen. Vanaf 2028 ziet de Belastingdienst oude regelingen niet langer als pensioen, wat hoge belastingaanslagen kan veroorzaken. Regeringscommissaris Fieke van der Lecq roept werkgevers daarom op om nu te handelen.

Uit inventarisatie van AWVN blijkt ook dat ongeveer 70-80 procent van de verzekerde pensioenregelingen nog moet worden aangepast. Dat is veel, zeker nu de markt steeds voller raakt en uitvoerders en adviseurs beperkt beschikbaar zijn. Tegelijkertijd liggen de wettelijke deadlines vast. Werkgevers moeten uiterlijk op 1 januari 2028 volledig zijn overgestapt.

Werkgevers die per 1 januari van enig jaar willen overgaan moeten op 1 oktober daaraan voorafgaand definitief klaar zijn met de arbeidsvoorwaardelijke afspraken over de nieuwe pensioenregeling. Dan moet het contract met de pensioenuitvoerder getekend zijn. Het arbeidsvoorwaardelijke traject moet voor die tijd helemaal zijn afgrond (instemmingsaanvraag OR en akkoord individuele werknemers).

Premieregelingen worden de norm
Werkgevers met een regeling bij een verzekeraar of PPI moeten deze zelf aanpassen aan de Wet toekomst pensioenen. Premieregelingen op basis van een vlakke premie worden de norm en middelloonregelingen verdwijnen per 1 januari 2028. Een groot deel van de verzekerde regelingen zijn al premieregelingen (beschikbare premieregelingen), maar er zijn ook nog steeds middelloonregelingen. De Wtp maakt dat nu ook wettelijk verplicht. Alle nieuwe pensioenregelingen moeten gebaseerd zijn op een vlakke premie (gelijk premiepercentage voor alle leeftijden, tot maximaal circa 30% van de pensioengrondslag).

Overgangsrecht voor bestaande regelingen
Bestaande premieregelingen met leeftijdsafhankelijke staffels mogen blijven bestaan, maar alleen voor werknemers die al in dienst waren vóór de overgangsdatum. Nieuwe werknemers moeten worden aangemeld in een vlakke premieregeling. Werkgevers krijgen (bij gebruikmaking van het overgangsrecht) twee pensioenregelingen naast elkaar, iets wat juridisch, administratief en communicatief goed moet worden ingericht.

Nabestaandenpensioen
Verder moet het nabestaandenpensioen voor álle pensioenregelingen worden aangepast, ook als gebruik wordt gemaakt van het overgangsrecht.

Pensioentransitie geen administratief proces, maar complexe materie

Tijdens een interview met De Ondernemer kreeg onlangs ik een fictieve casus voorgelegd. De situatie was verzonnen, maar tegelijk erg herkenbaar. Het ging het om een mkb-ondernemer met een middelloonregeling voor zowel jonge medewerkers als medewerkers met veel dienstjaren. Hij dacht dat overstappen naar een vlakke premie vooral een technische wijziging was, omdat ‘de premie gelijk wordt’.

Toen ik de gevolgen van het fictieve scenario uiteenzette, bleek echter hoeveel er schuilgaat achter zo’n ogenschijnlijk eenvoudige overstap. Verschillende leeftijdsgroepen kwamen financieel anders uit, sommige medewerkers zouden zelfs nadeel ondervinden en de kostenontwikkeling voor de werkgever veranderde ingrijpend. Daarnaast riep de overgang vragen op bij de ondernemingsraad.

Hoewel de situatie niet echt was, liet dit voorbeeld precies zien wat wij in de praktijk ook vaak tegenkomen: de transitie is geen administratief proces, maar een zorgvuldig traject dat rekenen, uitleggen en weloverwogen keuzes vraagt.

Begeleiding richting de nieuwe pensioenregeling

Wanneer een werkgever bij AWVN aanklopt, starten we altijd met een grondige inventarisatie. We brengen de huidige pensioenregeling volledig in kaart en berekenen de effecten voor medewerkers, inclusief eventuele compensatie.

Daarna werken we verschillende scenario’s uit, bijvoorbeeld volledig overstappen in 2027, gefaseerd overstappen of het hanteren van twee regelingen naast elkaar doordat zittend personeel onder overgangsrecht blijft vallen.

We begeleiden vervolgens de gesprekken met de OR, PVT of vakbond om de arbeidsvoorwaardelijke afspraken zorgvuldig vast te leggen. Ook ondersteunen we bij de communicatie met medewerkers, iets wat vooral voor medewerkers van 50 jaar en ouder belangrijk is omdat zij veel vragen hebben.

Zodra de arbeidsvoorwaardelijke afspraken gemaakt zijn, moet het contract met de pensioenuitvoerder uiterlijk op 1 oktober van het jaar voorafgaand aan de overgang worden afgerond. Daarna ondersteunen wij bij de technische implementatie, zodat HR-systemen, salarisadministratie en processen volledig aansluiten op de nieuwe regeling.

De Wet toekomst pensioenen vraagt veel van werkgevers, maar biedt ook kansen

Het is hét moment om de pensioenregeling te moderniseren, beter af te stemmen op de wensen van medewerkers en het gesprek over financiële fitheid op gang te brengen. Wie nu de juiste stappen zet, legt de basis voor vertrouwen, bij medewerkers én in de arbeidsmarkt van de toekomst. Bij AWVN benadrukken we dat het haalbaar is om de deadline te halen. Wie nu start houdt de regie. Met steun van adviseurs, uitvoerders en AWVN kan de overgang soepel en tijdig gerealiseerd worden.

We merken dat werkgevers die op tijd starten met hun transitie veel meer grip en rust ervaren. Met voldoende tijd kun je zorgvuldig rekenen, helder communiceren en gedragen keuzes maken die passen bij jouw organisatie. Wil je inzicht krijgen in de mogelijke scenario’s en de gevolgen voor jouw medewerkers? Wij helpen je graag stap voor stap naar een toekomstbestendige pensioenregeling.