Fusies en overnames én de invoering van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) maken één vraag urgenter dan ooit: hoe voorkom je dat werknemers compensatie mislopen bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel?
De Wtp (per 1 juli 2023 in werking getreden) raakt alle pensioenregelingen, ongeacht bij welke pensioenuitvoerder ze zijn ondergebracht. Uiterlijk 1 januari 2028 moeten deze regelingen zijn aangepast.
Juist nu de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel in volle gang is, is het extra belangrijk om goed in kaart te brengen wat de gevolgen zijn van een fusie of overname voor de arbeidsvoorwaarde pensioen. Dit geldt met name voor compensatie voor afschaffing van doorsneepremie bij pensioenopbouw. Als gevolg van een fusie of overname kunnen de werknemers deze compensatie mislopen. Dit kan voorkomen worden door vooraf goed over de pensioengevolgen na te denken en mogelijke oplossingen in kaart te brengen. Hier is wel voldoende tijd voor nodig, dus het is van belang om hier tijdig mee te starten.
Afschaffing doorsneepremie en compensatie
Tot aan de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel gebruiken veel pensioenfondsen een systeem waarbij alle werknemers hetzelfde percentage pensioen opbouwen en daarvoor ook dezelfde premie betalen, ongeacht hun leeftijd. Dit heet de doorsneesystematiek.
In de praktijk betekent dit dat jongere werknemers relatief meer premie betalen dan zij op dat moment aan pensioen opbouwen. Een deel daarvan komt ten goede aan oudere werknemers, die juist relatief meer pensioen opbouwen. Later, wanneer jongere werknemers zelf ouder worden, profiteren zij op hun beurt weer van bijdragen van nieuwe jongere collega’s.
Dit systeem past steeds minder goed bij de huidige arbeidsmarkt. Mensen wisselen tegenwoordig vaker van baan of sector en werken soms een periode als zelfstandige. Daardoor bouwen zij niet altijd lang genoeg binnen hetzelfde systeem pensioen op om later ook van die onderlinge herverdeling te profiteren. Daarom hebben sociale partners en het kabinet in het Pensioenakkoord afgesproken om dit systeem te veranderen.
Het einde van de doorsneesystematiek kan met name voor actieve pensioenfondsdeelnemers van 40 tot 60 jaar nadelig zijn.
Met de Wet toekomst pensioenen stappen pensioenfondsen over op nieuwe regels, waarbij in veel gevallen compensatie wordt geboden aan deelnemers die nadeel ondervinden van de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel en de afschaffing van de doorsneesystematiek. Compensatie geldt voor (gemis aan) pensioenopbouw in de toekomst.
Harmoniseren van arbeidsvoorwaarden? Wat moet je weten?
Harmoniseren van arbeidsvoorwaarden zijn vaak gevoelige trajecten, die veel aandacht en nauwkeurigheid vragen.Hoe kunt u zich goed voorbereiden? De advocaten van AWVN én onze harmonisatie-specialisten hebben alles wat u moet weten neergezet in de informatiekit Harmoniseren.
In de praktijk
In de praktijk zien we dat afspraken veelal worden vormgegeven door compensatie in één keer te geven in pensioen vanuit het pensioenfondsvermogen, mits de dekkingsgraad toereikend is. Voorwaarde is wel dat je deelnemer bent in het pensioenfonds (dus actief pensioen opbouwt in dat pensioenfonds) op het moment dat het pensioenfonds overstapt naar het nieuwe pensioenstelsel.
Vindt een fusie of overname plaats in de maanden voordat het pensioenfonds overgaat waardoor een andere pensioenregeling van toepassing wordt, dan lopen de medewerkers de compensatie bij het oude pensioenfonds mogelijk onbedoeld mis.
Hoe zit het met de transitie?
De transitieperiode waarbinnen pensioenregelingen ‘WTP-proof’ moeten worden gemaakt, loopt van 1 juli 2023 tot 1 januari 2028. Op 1 januari 2026 hebben 24 pensioenfondsen de overstap gemaakt naar het nieuwe pensioenstelsel, boven op de zes pensioenfondsen die deze stap in 2025 hebben gezet.
Dat betekent dat het grootste deel van de pensioenfondsen de transitie nog moet maken. Deze pensioenfondsen zijn momenteel bezig met het treffen van de voorbereidingen op deze overstap, waaronder het doen van een invaar melding bij DNB. DNB beoordeelt de invaarmelding en laat aan het pensioenfonds weten of er wel of geen verbod opgelegd gaat worden.
Het kan dus zijn dat de partij waarmee gefuseerd wordt, is aangesloten bij een pensioenfonds (bijvoorbeeld Pensioenfonds Zorg en Welzijn) dat al over is naar het nieuwe pensioenstelsel, terwijl de over te nemen partij is aangesloten bij een Pensioenfonds waarbij de transitie nog moet plaatsvinden.
Stel nu dat de pensioenregeling van Pensioenfonds Zorg en Welzijn na de fusie van toepassing is op alle werknemers. Dan lopen de over te nemen werknemers mogelijk compensatie mis bij het pensioenfonds waarbij ze voor de fusie waren aangesloten. Dit is te voorkomen, bijvoorbeeld door de deelname voor deze werknemers in het oude pensioenfonds nog voorlopig voor te zetten. Hiervoor is wel goedkeuring nodig van beide pensioenfondsen. AWVN is goed op de hoogte van de (wettelijke) mogelijkheden tot (tijdelijke) vrijstelling van verplichte deelname en ondersteunt vaker in dit soort trajecten.
Dit betekent dat het vraagstuk van de compensatie zoals hiervoor toegelicht, nog zeker de komende tijd actueel is (1 januari 2028 is de uiterste datum waarop alle fondsen over moeten naar het nieuwe pensioenstelsel).
De goed doordachte aanpak van AWVN
Staat u op het punt om uw pensioenregelingen te harmoniseren of denkt u daarover na? Het loont om vroegtijdig inzicht te krijgen in de gevolgen van een fusie of overname voor pensioen. Met een doordachte aanpak voorkomt u juridische risico’s, creëert u duidelijkheid voor medewerkers en houdt u de overgang naar het nieuwe stelsel beheersbaar.
De pensioenadviseurs en juridisch experts van AWVN helpen u om dit traject zorgvuldig voor te bereiden. Wij hebben ruime ervaring met pensioenwijzigingstrajecten en onderhandelingen met vakorganisaties. Daarnaast brengen wij actuele benchmarkinformatie mee en weten we hoe vergelijkbare trajecten bij andere werkgevers verlopen. Zo werkt u toe naar een soepele overgang van pensioenregelingen.
