Advies Raad van State wet Loontransparantie gepubliceerd

Op 7 april 2026 heeft de Raad van State het advies over de wet Loontransparantie gepubliceerd. De Raad van State plaatst een aantal kritische kanttekeningen bij de doelmatigheid en effectiviteit van het wetsvoorstel en adviseert aanpassingen in het wetsvoorstel en de toelichting daarop.

Doelmatigheid
De Raad van State onderschrijft het belang van het verkleinen van loonverschillen tussen mannen en vrouwen, maar merkt op dat de voorgestelde maatregelen als middel om dit doel te bereiken, substantiële gevolgen hebben voor werkgevers. Voldoende aandacht voor de aanzienlijke administratieve lasten en regeldruk is daarom belangrijk volgens de Raad van State.
Ook wordt benadrukt dat geconstateerde loonverschillen statistische correctie behoeven om tot goede vergelijkbaarheid te leiden. De toelichting bij het wetsvoorstel vermeldt niet in hoeverre van werkgevers kan worden verwacht dat zij die uitleg of nadere duiding geven, aldus de Raad van State. De maatregelen van het wetsvoorstel dragen volgens de Raad van State mogelijk bij aan het bewuster tegengaan van loonverschillen tussen mannen en vrouwen, maar een realistische uiteenzetting in de toelichting van de doeltreffendheid en doelmatigheid van de maatregelen is wenselijk.

Overschrijding implementatietermijn en eerste datum rapportage
De Raad van State merkt op dat de toelichting bij het wetsvoorstel geen aandacht besteedt aan de gevolgen van het overschrijden van de implementatietermijn en de mogelijke risico’s hiervan voor de Staat en de betrokken partijen. De toelichting gaat evenmin in op het afwijken van de door de richtlijn voorgeschreven uiterlijke datum voor de eerste loonrapportage en de consequenties hiervan.

Monitoringsorgaan
Op grond van de richtlijn moet een ‘toezichtsorgaan’ worden aangewezen, waaraan werkgevers onder meer dienen te rapporteren over beloningsverschillen. Uit de toelichting op het wetsvoorstel komt naar voren dat het beoogde toezichtsorgaan Uitvoering van Beleid is, een onderdeel van de directie Dienstverlening, Samenwerkingsverbanden en Uitvoering (DSU) van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). De Raad van State merkt op dat het wenselijk is om zo snel mogelijk zekerheid te bieden over welke instantie het monitoringsorgaan wordt.

Registratie
Om aan de verplichtingen van het wetsvoorstel te voldoen, is de registratie van het geslacht van de werknemers in de administratie van de werkgever noodzakelijk. De Raad van State geeft aan dat de richtlijn niet van werkgevers vraagt om te rapporteren over non-binaire personen. Onduidelijk is volgens de Raad van State echter of hiermee bedoeld wordt dat werkgevers de beloningen van non-binaire personen in het geheel buiten beschouwing kan laten of dat zij die beloning moeten meenemen bij mannen en vrouwen.

Bescherming persoonsgegevens
Bij de informatieverstrekking over gemiddelde loonniveaus, maar ook bij de loonrapportage en loonevaluatie, kan niet worden uitgesloten dat de informatie leidt tot directe of indirecte bekendmaking van het loon van een identificeerbare werknemer. De regering heeft hierover opgemerkt dat het recht op gelijke beloning in dit verband zwaarder weegt dan het recht op gegevensbescherming. De Raad van State benadrukt dat in het wetsvoorstel enkel is opgenomen dat persoonsgegevens alleen mogen worden gebruikt voor de toepassing van het beginsel van gelijke beloning en dat niet duidelijk is hoe kan worden gewaarborgd dat werknemers zich in de praktijk aan die beperking houden. Omdat niet is gekozen voor de lidstaatoptie om in plaats van een werknemer alleen de werknemersvertegenwoordigers, de Arbeidsinspectie of het orgaan voor gelijke behandeling toegang te geven tot herleidbare persoonsgegevens, is het volgens de Raad van State wenselijk dat er nader wordt ingegaan op de mogelijkheden voor werkgevers om het gebruik van naar individuen herleidbare informatie te beperken tot de uitoefening van het recht op gelijke beloning. Tot slot moet in het wetsvoorstel worden verduidelijkt welke grondslag voor de verwerking van de persoonsgegevens van toepassing is.

En nu?
De Raad van State adviseert om het wetsvoorstel en de toelichting op meerdere punten aan te passen voordat het naar de Tweede Kamer gaat. De komende periode zal moeten blijken in hoeverre deze kritiek wordt verwerkt. Naar verwachting zal waarschijnlijk op onderdelen de motivering van de wetsvoorstellen worden aangepast voordat de wetsvoorstellen de Tweede Kamer bereiken. Het is nog onduidelijk of de wetsvoorstellen ook verder worden veranderd. Eén ding is duidelijk: het streven naar gelijke beloning wordt breed gedragen, maar de weg ernaartoe vraagt om zorgvuldige keuzes – juist ook voor werkgevers.