Servicebureau WENB heeft voor de techniek, bouw en energie ontwikkelpaden ontworpen om te laten zien hoe gevarieerd het werk in deze sectoren is en welke loopbanen mogelijk zijn. Niet alleen om de instroom te verhogen, maar ook om de eigen medewerkers te verleiden zich verder te ontwikkelen.
Veel sectoren kampen met gebrek aan personeel. Dat geldt zeker voor de sectoren techniek, bouw en energie. Daar staan maar liefst 60.000 vacatures open. Voor de brancheorganisaties en vakbonden was dit aanleiding om Aanvalsplan bouw, energie en techniek uit te werken. Volgens dit plan kunnen robotisering en arbeidsmigratie helpen het tekort te verkleinen. Maar er wordt ook stevig ingezet op het terugdringen van de uitstroom en het verdubbelen van de instroom. Ontwikkelpaden spelen daarbij een belangrijke rol.
Adamien van Barneveld, WENB:
″Je merkt dat bij opleiders en HR-mensen het besef doordringt dat er best veel mogelijk is als het gaat om ontwikkelpaden.″
Tip van Adamien voor andere werkgevers
“Allereerst heb je een kartrekker nodig. Voor onze sectoren was dat WENB. Het gaat erom dat je vanuit goed werkgeverschap werknemers het ontwikkelpad laat zien en daarmee de aantrekkelijkheid van de sector. Een branche kan dat beter organiseren dan een individueel bedrijf. Kies voor een pragmatische aanpak: werk stapsgewijs met het einddoel voor ogen.”
De ontwikkelpaden hebben vorm gekregen in interactieve pdf’s die laten zien welke functies er in de sectoren energie, bouw en techniek bestaan en hoe je van de één kunt doorgroeien naar de ander. Als je op een functie klikt, zie je welke (duale) opleidingen daarvoor nodig zijn en waar je die kunt volgen. Deze geven adviseurs, loopbaancoaches, HR-professionals en leidinggevenden inzicht in loopbaanmogelijkheden en opleidingsroutes. Een mooi hulpmiddel bij het begeleiden van werkzoekenden en medewerkers om zich verder te ontwikkelen.
Eigen werknemers
De uitwerking van de ontwikkelpaden is grotendeels het werk van WENB, een servicebureau voor werkgeversverenigingen en bedrijven in de energie en sectoren, telecom, recycling, milieu en water. Volgens Adamien van Barneveld, programmamanager Opleiden en ontwikkelen, is het idee van de ontwikkelpaden begonnen als vooral een soort marketinginstrument, om aan potentiële werknemers te laten zien wat er allemaal mogelijk is. “Maar nu willen we het instrument ook gaan inzetten voor de eigen werknemers. Want in onze sectoren verandert de technologie voortdurend, waardoor ook de banen veranderen. Daarnaast willen we mensen ook verleiden om door te groeien en bij ons te blijven.”
“Bijvangst van het uitwerken van de ontwikkelpaden is dat je heel het functiegebouw nog eens naloopt en op situaties stuit waar er nog iets ontbreekt of niet goed werkt”, vertelt Van Barneveld. “Zo ontdekten we dat er voor bepaalde functies geen opleiding bestaat. Ook zagen we dat we ook de praktijkverklaringen een rol moesten geven. Er zijn medewerkers die niet graag, of moeilijk, leren in een traditionele setting. Zij laten liever zien in de praktijk wat ze kunnen.”
Nieuwe functies
De kern staat nu, aldus Van Barneveld. “Het ontwikkelpad Energie is af. We zijn nu bezig met het ontwikkelpad Afval & Recycling. De verwachting is dat we in de toekomst nog functies en opleidingen toevoegen, die we voorheen nog niet kenden. Zo hebben we recent een modulaire opleiding ontwikkeld voor de functie ‘monteur aansluitingen’.”
Dit artikel is als praktijkvoorbeeld opgenomen in de Arbeidsvoorwaardennota 2026 van AWVN, MKB-Nederland en VNO-NCW in de sectie ′Vaardigheden van de toekomst′.
De inhoud van bestaande functies verandert ook. Zo wordt er tegenwoordig veel gewerkt met simulatie, bijvoorbeeld om te leren wat je moet doen als er een storing is in een elektriciteitscentrale. Voor het opsporen van gaslekken wordt steeds meer gewerkt met robothonden. En in de bouw ontstaan, gedwongen door de personeelstekorten, oplossingen als zelfsturende walsen. “Oudere werknemers missen daardoor misschien het oude handwerk, maar voor veel jongeren wordt het werk juist interessanter. Uiteindelijk willen we een meer interactief model. Nu kun je een pdf downloaden. Maar de kunst is om het tot leven te brengen en goed te laten aansluiten op de praktijk.”
Toekomstige vaardigheden
Komt met de ontwikkelpaden het denken in toekomstige vaardigheden nu eindelijk goed op gang? Van Barneveld: “Op dit moment wordt er nog veel gekoppeld met formeel opleiden. In de toekomst gaan we stappen zetten met informeel leren en zullen ook toekomstige vaardigheden worden ingepast.”
De ontwikkelpaden worden nu breed ingezet en zijn volgens Van Barneveld steeds meer skills-gericht. “Zo laten we geïnteresseerden een skills-test doen en op basis van de uitkomsten worden ze geattendeerd op mogelijke matches met functies. Je merkt dat bij opleiders en HR-mensen het besef doordringt dat er best veel mogelijk is als het gaat om ontwikkelpaden. Ik heb veel leuke gesprekken over hoe je het concept verder kunt brengen. Het is nu een kwestie van de ontwikkelpaden onder de aandacht brengen, zorgen dat het gaat leven in de bedrijven en aanpassen aan toekomstige veranderingen.”
Tekst Peter Boorsma, Aranda
