Werkgevers zijn zeer bezorgd over de effecten van de gestegen brandstofprijzen voor hun bedrijf en voor hun medewerkers. De hogere brandstofprijzen komen voor veel bedrijven bovenop andere kostenstijgingen, zoals die van de lonen. Wensen van werknemers voor hogere vergoedingen horen thuis in het cao-overleg vinden de werkgevers. Eventuele compensatie moet bij voorkeur doelgroepgericht zijn. Verder willen zij vooral praten over alternatieven voor autorijden, zoals OV-gebruik, thuiswerken en (e-)fiets.
Ledenonderzoek
Dat blijkt uit onderzoek van AWVN onder het Nederlandse bedrijfsleven. Werkgevers vinden dat de gevolgen van de brandstofcrisis door alle onderdelen van de samenleving gedragen moeten worden en zien geen taak voor zichzelf om werknemers zonder meer te compenseren, met uitzondering van kosten van dienstreizen. Desondanks willen veel werkgevers in het cao-overleg hogere reiskostenvergoedingen afspreken als het kabinet de voorgenomen verhoging van de belastingvrije vergoeding (van 23 naar 25 cent) uitvoert.
Reactie AWVN
In reactie op het eigen onderzoek en de door het kabinet-Jetten aangekondigde maatregelen stelt AWVN sympathiek te staan tegenover een hogere fiscale vrijstelling. Kanttekening is wel dat ook een belastingvrije hogere reiskostenvergoeding extra kosten voor bedrijven oplevert in een periode dat kostenverhogingen toch al de concurrentiepositie van Nederland eroderen.
AWVN stelt dat maatregelen om de gevolgen van duurdere brandstof op te vangen in het arbeidsvoorwaardenoverleg thuishoort. AWVN adviseert de eigen achterban en de vakbonden om daarbij zeer behoedzaam te opereren. Zij moeten nagaan of een hogere reiskostenvergoeding nodig is en voor wie, of er alternatieven voor de auto zijn en wat een hogere vergoeding betekent voor de resterende loonruimte.
AWVN benadrukt ook dat de gestegen brandstofkosten sowieso niet volledig voor rekening van werkgevers kunnen komen. De financiële ruimte is er niet, want het bedrijfsleven wordt zelf, direct en indirect, hard geraakt door de hoge olie- en gasprijzen.
Effecten voor werknemers
Uit het AWVN-onderzoek blijkt dat bij driekwart van de werkgevers de werknemers gevolgen ondervinden van de gestegen brandstofprijzen in relatie tot hun werk. Het betreft vooral de hogere kosten voor woon-werkverkeer. Naast hogere kosten voor woon-werkverkeer geeft bijna de helft van werkgevers aan dat medewerkers ook hogere kosten maken voor zakelijke reizen. Tot drastische maatregelen leidt dat niet, wel tot meer thuiswerken. Veel werkgevers geven aan dat verandering van het reisbeleid vast kan lopen op de ongunstige ligging van de bedrijfslocatie, ambulant werk of vanwege avond- en nachtdiensten.
AWVN in de media
“Werkgevers zijn aan het kijken wie er het hardst getroffen worden door deze crisis en of er geen alternatieven zijn, zoals thuiswerken of met ov naar werk komen”, vertelt Anne Megens, directeur beleid en advies bij de AWVN, tegenover de NOS. “Voor die groep zijn ze bereid de portemonnee te trekken, maar dus niet zomaar voor iedereen.”
Huidige vergoedingen
Vrijwel alle werkgevers hebben nu een kilometervergoeding voor woon-werkverkeer en voor zakelijke reizen. Driekwart heeft een leaseregeling en thuiswerkbeleid, ruim de helft geeft een OV-vergoeding en een derde van de werkgevers geeft een fietsvergoeding of heeft een fietsplan. 80 procent van de respondenten geeft 23 cent kilometervergoeding voor woon-werkverkeer. De kilometervergoeding voor zakelijke reizen is ook vaak 23 cent, maar er zijn werkgevers die een hogere vergoeding geven waardoor het gemiddelde uitkomt op 29 cent.
Maatregelen
Een ruime meerderheid (87%) van de werkgevers ziet geen aanleiding om nu maatregelen te nemen om hun medewerkers tegemoet te komen betreffende brandstofprijzen. Als dit wel het geval is gaat het meestal om een hogere kilometervergoeding. Andere maatregelen die worden genoemd zijn het stimuleren van een ander vervoermiddel, van thuiswerken en van carpoolen. Ook de werkkostenregeling wordt genoemd als optie.
De meeste werkgevers wachten af hoe de situatie zich ontwikkelt en wat de overheid gaat doen. Verschillende werkgevers geven hierbij aan dat het een tijdelijke situatie betreft en het dus om tijdelijke maatregelen moet gaan. Hun ervaring is echter dat deze in de praktijk vaak moeilijk terug te draaien zijn.
Werkgevers geven nadrukkelijk aan dat de gevolgen van de brandstofcrisis door alle geledingen van de samenleving gedragen moeten worden. Zij stellen dat hun bedrijven in hun bedrijfsprocessen toch al geraakt worden door de hogere brandstofkosten, kosten die komen bovenop de sterke kostenstijgingen van de afgelopen jaren.
Inlichtingen: Jannes van der Velde, 06 109 133 07, j.velde@awvn.nl
