Er moeten geen cao’s meer worden afgesloten zonder dat is gesproken over groei van de productiviteit. Productiviteitsgroei is nodig voor economische groei en economische groei is nodig voor behoud van brede welvaart en kwaliteit van werk. Het gaat om de loonruimte van de toekomst, dus om loonstijgingen van de toekomst.
Dat stelt directeur Lisette van Breugel van werkgeversvereniging AWVN vandaag tijdens het jaarcongres van haar vereniging in Amersfoort, gewijd aan de vraag hoe werkgevers de arbeidsproductiviteit binnen de eigen organisatie kunnen verhogen. Ruim 600 werkgevers uit het hele land wonen het congres bij.
Volgens Van Breugel staat het Nederlandse verdienmodel zwaar onder druk. ‘Economische groei kwam de afgelopen decennia voor een belangrijk deel uit groei van de beroepsbevolking. Dat is afgelopen. Vrijwel iedereen die kan werken werkt al en door de vergrijzing treden er meer mensen uit dan er toetreden. Het antwoord is vergroting van de arbeidsproductiviteit.’
Bij het woord productiviteit wordt volgens de AWVN-directeur vaak ten onrechte uitsluitend gedacht aan digitalisering, IT, procesoptimalisatie en ook aan harder werken. Daardoor ligt de bal al snel bij de CEO, bij financiën of bij IT. Van Breugel: ‘Maar het is ook aan HR. HR-beleid kan productiviteitsgroei versnellen of juist ondermijnen. Denk aan arbeidstijden, opleiden, slimme roosters. Veel daarvan raakt aan arbeidsvoorwaarden en kan dus besproken worden in het arbeidsvoorwaardenoverleg.’
De afgelopen jaren heeft het arbeidsvoorwaardenoverleg te weinig bijgedragen aan oplossing van het groeivraagstuk, vindt Van Breugel. ‘De volledige loonruimte gaat nu op aan geld, aan loonsverhogingen ten koste van investeringen in de werknemers en de organisatie. Die smalle focus in het overleg is zeer zorgwekkend.’
De eerste stap naar breder overleg zit in verbetering van de verhoudingen met de vakbonden. ‘De arbeidsverhoudingen staan in de weg. Daar moeten we aan werken. Beter naar elkaar luisteren en zoeken naar gezamenlijke belangen. Dat vraagt iets van vakbonden, maar ook van werkgevers zelf.’
AWVN
Werkgeversvereniging AWVN is de belangrijkste arbeidsvoorwaardenadviseur van Nederlandse werkgevers. AWVN is betrokken bij het merendeel van alle ongeveer 800 Nederlandse cao’s en bij een belangrijk deel van de arbeidsvoorwaardenregelingen.
AWVN-jaarcongres 2026
Het AWVN-jaarcongres Expeditie werkkracht: routes naar slimmer werken wordt gehouden op maandagmiddag 8 juni in de Rijtuigenloods in Amersfoort.
Publicatie over arbeidsproductiviteit
Ter gelegenheid van het jaarcongres publiceert AWVN samen met TNO een handleiding voor werkgevers om te werken aan vergroting van de productiviteit. De publicatie Expeditie Werkkracht: routes naar slimmer werken is vanaf 8 juni te downloaden via www.awvn.nl en via www.tno.nl.
Inlichtingen
AWVN: Jannes van der Velde, 06 109 133 07, j.velde@awvn.nl
TNO: Rein Croll, 06 117 187 84, rein.croll@tno.nl
