Logo AWVN
19 november 2026

Cao-onderhandelingen: hoe maken we het meer dan handjeklap over loon?

De afgelopen jaren zijn onderhandelingen aan veel cao-tafels scherper geworden. Begrijpelijk, want door de hoge inflatie stond de koopkracht flink onder druk. Dat verlies hebben we inmiddels wel weer ingehaald, maar soms lijkt het alsof het aan de cao-tafel alleen nog over euro’s mag gaan. Valentijn Verpaalen, adviseur arbeidsvoorwaarden bij AWVN, geeft vier adviezen om de relatie met vakbonden te verbeteren en het gesprek breder te voeren.

Natuurlijk is loon belangrijk, maar als het gesprek bijna alleen daarover gaat, blijft er minder ruimte voor andere afspraken. Dat is zonde, want zo wordt onderhandelen al snel handjeklap en laten we veel gezamenlijke waarde liggen.

Een cao moet immers over veel meer gaan. Denk aan duurzame inzetbaarheid, productiviteit, ontwikkeling en de vraag hoe je als organisatie aantrekkelijk blijft voor medewerkers. Om hierover goede afspraken te maken, zijn constructieve arbeidsverhoudingen nodig. Die staan helaas op veel plekken onder druk. Zo kwam vorig jaar vier op de tien cao-akkoorden tot stand via een eindbod.

Onderhandelen over arbeidsvoorwaarden

Onderhandelen is voor veel HR-professionals geen dagelijkse praktijk. Toch wordt er aan tafel veel van je verwacht. In de vierdaagse training Onderhandelen over arbeidsvoorwaarden van AWVN ontwikkel je de kennis en vaardigheden om je goed voor te bereiden.

Lees meer

Vier adviezen om het cao-proces te verbeteren

Wil je het gesprek aan de cao-tafel verbreden? Check dan eerst deze vier adviezen:

  1. Allereerst is het belangrijk om vooraf afspraken te maken over het proces. Bijvoorbeeld over welke onderwerpen besproken moeten worden, in welke volgorde en hoe je elkaar weer kan vinden als het gesprek vastloopt. Vraag je ook af hoe om te gaan met schorsingen en informeel overleg en maak afspraken over of je elkaar ook spreekt tussen de onderhandelingen door.
  2. Leg niet meteen een kant-en-klare oplossing op tafel. Samenwerken begint met werken vanuit een vraagstuk. Niet: ‘Wij willen een DI-budget.’ Wel: ‘Wij zien in het bedrijf veel werkbelasting en ziekteverzuim en willen kijken wat we daar in de cao aan kunnen doen.’ Dan ontstaat ruimte om samen alternatieven te onderzoeken.
  3. Verbind voorstellen ook aan de strategie van de organisatie. Een nieuwe regeling is geen losse gadget. De vraag is ook: welk strategisch (deel)vraagstuk of HR-probleem lossen we ermee op? En hoe draagt de afspraak bij aan de ontwikkeling en toekomst van het bedrijf én van de medewerkers?
  4. En ten slotte: investeer in de relatie. Ga samen lunchen, gebruik levendige werkvormen om elkaar te leren kennen en organiseer tijd voor een wandeling zodat iedereen eens 1-op-1 met de vakbonden en kaderleden heeft gepraat. Op die manier leer je de mensen aan de andere kant van de tafel kennen. Cao-onderhandelingen verlopen beter als je elkaar niet alleen als onderhandelaar, maar ook als mens ziet.

Meer ruimte voor andere afspraken

Als werkgevers en vakbonden het gesprek breder voeren en in hun relatie investeren, ontstaat ruimte om echt te praten over  afspraken die zowel medewerkers als organisatie vooruithelpen. Dan levert in de cao meer op dan loon alleen.

De inhoud van deze blog is gebaseerd op een artikel van Valentijn Verpaalen in VM 2026. Het artikel is hier te lezen..

Deel dit artikel via: