De opkomst van AI blijkt vooralsnog niet de belangrijkste bedreiging voor de kansen van starters op de arbeidsmarkt. Werkgevers die minder mogelijkheden bieden aan starters wijzen vooral op een gebrek aan capaciteit om jonge medewerkers de begeleiding te geven die zij nodig hebben. Dat blijkt uit onderzoek van werkgeversvereniging AWVN onder 170 werkgevers en organisaties.
Bekijk de resultaten van het AWVN-ledenonderzoek ′Arbeidsmarktkrapte 2026′
De jeugdwerkloosheid is de afgelopen jaren in veel sectoren toegenomen. AI wordt daarbij vaak als verklaring genoemd, omdat werkgevers vaker behoefte zouden hebben aan ervaren medewerkers die de output van AI op waarde kunnen schatten.
AWVN vroeg daarom onder haar leden of de kansen voor starters door AI onder druk staan. Uit het onderzoek blijkt dat dit vooralsnog meevalt. De overgrote meerderheid van de werkgevers (65%) geeft aan dat de mogelijkheden voor junioren gelijk zijn gebleven. Daarnaast geeft 14% zelfs aan moeite te hebben met het werven van junioren en starters.
Toch zegt 12% van de werkgevers dat de mogelijkheden voor starters binnen de organisatie zijn afgenomen. Een gebrek aan capaciteit om starters te begeleiden en behoefte aan direct inzetbaar personeel, is bij vrijwel al deze werkgevers de belangrijkste reden. AI wordt nauwelijks genoemd als oorzaak. Verder zegt 9% momenteel terughoudend te zijn met het uitzetten van vacatures, wat eveneens gevolgen heeft voor de instroom van jongeren.
AWVN waarschuwt dat werkgevers die nu minder investeren in starters, later zelf een tekort aan ervaren medewerkers kunnen creëren. Juist in een krappe arbeidsmarkt blijft investeren in begeleiding en ontwikkeling daarom belangrijk.
Dat is niet altijd eenvoudig. Door de aanhoudende arbeidsmarktkrapte staan teams onder druk en kiezen werkgevers vaker voor ervaren medewerkers die sneller zelfstandig inzetbaar zijn. Daarnaast speelt de huidige economische onzekerheid een rol. Wanneer de economische groei afzwakt, neemt het aantal banen voor jongeren vaak als eerste af. Tegelijkertijd profiteren zij doorgaans ook als eerste wanneer de economie weer aantrekt.
Werkgevers willen de werkdruk van bestaande teams niet verder verhogen, terwijl juist die teams vaak verantwoordelijk zijn voor het begeleiden van nieuwe collega’s. Dat vraagt volgens AWVN om creatieve oplossingen die ruimte creëren voor begeleiding. Een mogelijkheid is om medewerkers die met pensioen gaan of al met pensioen zijn langer aan de organisatie te verbinden. Zij kunnen hun kennis en ervaring inzetten om starters te begeleiden en wegwijs te maken in het werk. Daarmee blijft waardevolle kennis behouden én ontstaat er ruimte om een nieuwe generatie vakmensen op te leiden.
Inlichtingen: Jannes van der Velde, 06 109 133 07, j.velde@awvn.nl
