A.Vogel BV, producent van natuurlijke zelfzorgmiddelen, splitst zich in de Benelux op in drie verschillende bedrijven. De aandeelhouder, het Zwitserse A.Vogel AG, blijft dezelfde, alleen in de groepsstructuur worden drie verschillende entiteiten gecreëerd. Naast een Nederlands en Belgisch handelshuis gaat de productiefaciliteit in Elburg zelfstandig verder. Een ingrijpende stap, met directe gevolgen voor medewerkers. De organisatie liet zich vanaf het begin begeleiden door AWVN.
In de praktijk wordt al volgens de nieuwe werkwijze gewerkt. De juridische afronding volgt later dit jaar, waarna drie zelfstandige bedrijven ook formeel op eigen benen staan. Het traject vroeg om scherpe keuzes op het snijvlak van arbeidsrecht, medezeggenschap en internationale besluitvorming.
“Wij geloven heilig dat de drie bedrijven afzonderlijk van elkaar verder komen en harder kunnen groeien dan wanneer we alles bij elkaar houden”, vertelt directeur Edwin Stoel. Omdat de splitsing gevolgen had voor functies en teams, is één sociaal plan opgesteld voor alle drie de onderdelen. “Daarmee hebben we rust, duidelijkheid en perspectief kunnen bieden. Dat was voor ons het belangrijkste.”
Bijzondere positie in Nederland
De Nederlandse tak van A.Vogel kent een bijzondere geschiedenis. In de tweede helft van de twintigste eeuw verkreeg een familie uit het Gelderse dorp ’t Harde het recht om producten van het Zwitserse bedrijf in de Benelux op de markt te brengen en te verkopen. Wat deze samenwerking bijzonder maakte, was dat de familie ook toestemming kreeg om in Elburg een eigen fabriek op te zetten.
“Dat zie je niet vaak”, vertelt Stoel. “Meestal werken internationale merken met handelshuizen of agenturen, maar hier ontstond ook een productielocatie.” De combinatie van distributie en productie bleek lang succesvol. In 2010 besloot de familie het bedrijf te verkopen aan de Zwitsers, waarmee alle bedrijfsonderdelen weer onder één eigenaar kwamen te vallen.
Het model begon te knellen
De productielocatie in Elburg produceerde al een aantal specifieke producten van A.Vogel, maar ontwikkelde zich daarnaast ook verder als contract manufacturer (CMO). Er wordt in Elburg inmiddels naast A.Vogel ook veel geproduceerd en verpakt voor andere Europese merken. Deze doorontwikkeling leverde een nieuw vraagstuk op. In de Zwitserse fabriek van A.Vogel worden alleen maar producten voor A.Vogel geproduceerd, terwijl de Nederlandse fabriek zich juist steeds sterker als producent voor derde partijen ontwikkelde.
“Toen is door de aandeelhouder de strategische vraag gesteld of de Benelux activiteiten nog wel passen in één BV?”, vervolgt Stoel. “Dat heeft geleid tot een ingrijpende keuze: een juridische splitsing in drie bedrijven. A.Vogel Nederland, A.Vogel België en de productiefaciliteit Sanvert BV worden als afzonderlijke organisaties ingericht.” Hiermee kan het merk A.Vogel zich volledig focussen, met de Belgische en Nederlands marketing/ sales teams, op de groei van het merk in de Benelux. En de fabriek gaat als Sanvert BV zich volledig richten op de doorontwikkeling als CMO-partner voor meerdere merken, naast A.Vogel.
Het sociaal plan als rustpunt
Van de circa 110 werknemers kon het grootste deel mee naar de drie nieuwe organisaties. Voor medewerkers in de productie veranderde het dagelijkse werk relatief weinig. De fabriek bleef draaien, kreeg het afgelopen jaar meer ruimte om externe klanten te bedienen en groeide. In dezelfde periode werden extra medewerkers aangenomen.
Voor stafafdelingen lag dat anders. Door de splitsing ontstonden nieuwe functies, maar ook doublures. Daarnaast werden verschillende taken gecentraliseerd op het Zwitserse hoofdkantoor, waardoor niet iedereen herplaatsbaar was. “Samen met AWVN, vakorganisaties en de OR hebben we daarom duidelijke afspraken gemaakt over begeleiding, herplaatsing en uitstroom”, vertelt Stoel. “Juist omdat we al 70 jaar een integraal bedrijf zijn, moet de ontvlechting zorgvuldig worden gedaan en moeten mensen zo goed mogelijk worden meegenomen.”
De rol van AWVN
De uitvoering van de splitsing vroeg vooral om precisiewerk. AWVN werd daarom vanaf het begin aangehaakt. Niet alleen vanwege kennis van arbeidsrecht, maar vooral vanwege ervaring met dit soort trajecten.
Gaat u reorganiseren of bent u aan het oriënteren? Wij hebben alle benodigde informatie bij elkaar gezet in een gratis informatiekit.
“Als algemeen directeur maak je zo’n juridische splitsing waarschijnlijk maar één keer mee”, vertelt Stoel. “Het voordeel van AWVN is dat zij dit vaker hebben gedaan en dus weten waar je tegenaan kunt lopen.”
Die ervaring zat niet in losse adviezen, maar vooral in het gevoel voor timing. Wanneer communiceer je met medewerkers, wanneer wacht je, en wanneer moet je juist versnellen? “Door het nauwe samenspel met de Ondernemingsraad en vakorganisaties liepen juridische, organisatorische en HR-vraagstukken vanaf het begin parallel.”
Die aanpak werkte ook door in de communicatie. Vanaf het begin werd met bijeenkomsten en regelmatige updates ingezet op duidelijkheid. Daarnaast werd visual consultant Sandra Stroeve ingeschakeld om de verandering en vooral het nieuwe toekomstperspectief visueel te maken. “Dat heeft veel medewerkers geholpen om te begrijpen waar we stonden en waar we naartoe werkten”, aldus Stoel.
Om medewerkers verder houvast te bieden, werd er bewust voor gekozen om de cao over de splitsing heen door te trekken.
Internationale context
Naast de interne communicatie speelde ook de internationale context een belangrijke rol. Het Zwitserse hoofdkantoor kreeg te maken met Nederlandse wetgeving, medezeggenschap en arbeidsrechtelijke afspraken. “AWVN heeft geholpen bij het vertalen van die context”, vertelt Stoel. “Onder meer door uitgebreide toelichtingen te schrijven over arbeidsrecht en pensioenen.”
Vooral dat laatste vroeg extra aandacht vanwege de samenloop met de landelijke pensioentransitie. “Dat soort onderwerpen kun je niet afdoen met één sheet. Het was belangrijk dat dit goed en volledig werd uitgelegd.”
Tammo Delhaas over het traject: 'Ontvlechting zorgvuldig en met oog voor medewerkers vormgeven'
Tammo Delhaas was als senior adviseur arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen namens AWVN bij het proces betrokken. Hij schakelde hiervoor veel met arbeidsrechtadvocaten Erica Wits en Esther van den Bergh. “Het was procesmatig een stevige regieopgave”, vertellen ze.
“Deze splitsing was juridisch zeer complex”, vertelt Delhaas. “Drie nieuwe entiteiten onder één aandeelhouder, met gevolgen voor functies, medezeggenschap, cao en pensioen, vroegen om nauwkeurige toepassing van het arbeidsrecht.” Arbeidsrechtadvocaten Erica Wits en Esther van den Bergh zijn daarom vanaf het begin intensief betrokken om de juridische puzzel zorgvuldig te leggen en te borgen dat elke stap klopte binnen de Nederlandse kaders.
De OR, vakorganisaties en het Zwitserse hoofdkantoor moesten op het juiste moment aangehaakt zijn, terwijl strategie en communicatie doorliepen. “Het sociaal plan fungeerde daarbij als ankerpunt in een traject waarin timing cruciaal was”, vervolgt Delhaas. “Juist in die combinatie van juridische precisie en strakke procesregie hebben we de ontvlechting zorgvuldig en met oog voor medewerkers vormgeven.”
