De komende maanden worden cruciaal voor de uitzendbranche. Vanaf 1 juli 2026 treedt de Wet meer zekerheid flexwerkers in werking, waarin onder meer gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten worden vastgelegd. Voor ABU-directeur Jurriën Koops betekent dit een grote stap vooruit, maar ook een stevige opgave voor opdrachtgevers.
Volgens Koops is de beweging richting betere voorwaarden al in gang gezet binnen de sector zelf. “Wij zetten de stap naar gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden al per 1 januari a.s. in onze nieuwe cao. Het is een hele majeure stap in de arbeidsvoorwaarden van uitzendkrachten. Die gaan er in veel gevallen echt een stuk op vooruit. Daarmee wordt het ook voor een deel duurder voor de opdrachtgever”, zegt hij.
“Maar het is een afspraak waar alle werkgevers een handtekening onder hebben gezet. We vinden dit een goede stap in het verbeteren van de positie van uitzendkrachten.”
Toch klinken er nu geluiden dat uitzendwerk ‘te duur’ wordt. “Maar wat betekent dat? Te duur om mensen eerlijk te betalen? Te duur om werk naar waarde te belonen? Of te duur om te investeren in de flexibiliteit die bedrijven zelf nodig hebben?”
Drie groepen als ingang naar beter werkgeverschap
Flexibiliteit kost geld
“Wie snel wil op- en afschalen, zegt Koops, moet realistisch zijn. Net zoals bedrijven extra betalen voor snellere services – denk aan de extra opslag die Bol.com rekent als je je pakketje sneller wilt ontvangen – geldt ook voor flexibel personeel dat goede voorwaarden nu eenmaal iets kosten. Met deze cao stopt het idee dat flexibel werk per definitie goedkoop moet zijn.”
Koops gaat verder: “Bovendien levert de cao meer continuïteit op. En dat is, zeker in tijden van krapte, essentieel. Gemotiveerde mensen leveren beter werk. Een ABU-lid verwoordde het treffend: ‘Zie de nieuwe cao als een kans om te laten zien wat jouw waarde is als uitzender.’”
Luister ook de podcast
Stevige gesprekken met opdrachtgevers
Koops verwacht de komende tijd pittige gesprekken tussen intermediairs en bedrijven, zeker waar grote verschillen bestaan in de voorwaarden van flexkrachten en vaste medewerkers. “Er zijn bedrijven waar een flexschil bestaat van zeventig, tachtig procent. Dan lijkt het me heel gezond om daar eens goed over na te denken, in het kader van goed werkgeverschap en goed opdrachtgeverschap.”
Uitzenders blijven meer doen dan flexibiliteit organiseren
De invoering van gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden betekent volgens Koops niet dat het nut van uitzendwerk afneemt. Integendeel. “Uitzenders worden niet alleen ingeschakeld om flexibiliteit te organiseren. Ze werven schaars personeel, bieden een verlengde proeftijd, helpen bedrijven met doelgroepen waarvan ze niet zeker weten of ze die direct in dienst willen nemen. Bedrijven kunnen niet zonder.”
Toelatingsstelsel moet malafide bureaus weren
Een tweede grote ontwikkeling is het toelatingsstelsel voor uitzendbureaus, dat in 2027 wordt ingevoerd en vanaf 2028 gehandhaafd wordt. Alleen bureaus die aan strenge eisen voldoen, mogen dan nog actief zijn.
Koops is uitgesproken: “Iedereen kan nu een uitzendbureau beginnen en een hele hoop gekken doen het ook. Straks wordt dat ingewikkelder. Als je eenmaal begonnen bent, word je periodiek gecontroleerd. Voldoe je niet aan de eisen, dan word je er op een gegeven moment uitgebonjourd.”
Maar of het stelsel werkt, hangt volledig af van handhaving. “Er is gewoon gebrek aan effectieve handhaving, aan een serieuze pakkans en aan afschrikwekkende boetes. Als boeven zich niet aan de huidige regels houden, houden ze zich ook niet aan de nieuwe. Ze moeten echt het gevoel hebben dat ze elk half jaar gepakt kunnen worden.”
Goed opdrachtgeverschap: verantwoordelijkheid nemen
Volgens Koops is ‘goed werk’ alleen mogelijk als ook opdrachtgevers hun rol pakken.
“Goed werkgeverschap vraagt ook goed opdrachtgeverschap.” Dat begint bij transparantie en verantwoordelijkheid. “Geef niet de helft van de informatie om het goedkoop te houden; dat is geen goed opdrachtgeverschap.”
Hij verwijst naar recente misstanden rond huisvesting van arbeidsmigranten.
“Er werd letterlijk gezegd: ‘Ik heb het uitbesteed, dus het is goed.’ Dat is dus geen verantwoordelijkheid nemen. Goed opdrachtgeverschap betekent dat je je vergewist met wie je zaken doet, hoe de huisvesting is geregeld en of de mensen een faire beloning krijgen.”
Naar een contractneutraal stelsel
Voor de lange termijn pleit Koops voor een fundamentele herziening van het sociale stelsel, waarbij zekerheden worden gekoppeld aan de persoon in plaats van het contract. “We hebben destijds een AWVN-advies geschreven over een contractneutraal sociaal stelsel.”
Hij geeft een persoonlijk voorbeeld van zijn partner, die in de zorg werkte en zelfstandige werd: “Ze wilde haar pensioen voortzetten en dat kon niet. Als je nu op je veertigste zzp’er wordt, verlies je WW-rechten. Waarom zou je je sociale zekerheden niet kunnen koppelen aan je BSN-nummer? Je zou zo veel meer dynamiek in de arbeidsmarkt krijgen.”
Hoewel het idee uit 2014 stamt, is het volgens hem actueler dan ooit. “Sommige ideeën zijn hun tijd vooruit. Toen was het te vroeg geboren. Nu, met de krappe arbeidsmarkt, valt het misschien in vruchtbare aarde.”
De kern: goed werk en goed opdrachtgeverschap
Voor Koops draait alles uiteindelijk om één principe: kwaliteit in werk.
“Goed werk en goed werkgeverschap vormen de kern van onze strategie. Maar voor goed werkgeverschap heb je ook goed opdrachtgeverschap nodig. Dat is de enige manier waarop we de arbeidsmarkt toekomstbestendig kunnen maken.”
