EHBO-trainingen voor oorlogssituaties en schiettrainingen: sommige Poolse bedrijven bieden ze hun medewerkers aan. Die voorbeelden – tijdens de tiende inspiratiereis van AWVN – geven een concreet beeld van hoe weerbaarheid in Polen onderdeel is van de dagelijkse praktijk. In Warschau en Krakau onderzochten 24 AWVN-leden en 4 collega’s hoe werkgevers, vakbonden en onderzoekers omgaan met geopolitieke en demografische veranderingen.
Voorbereiden op onzekerheid
In Warschau begon de reis bij ING. Daar kregen de deelnemers eerst een beeld van de Poolse economie en politiek. Journalisten van Polityka Insight bespraken de uitdagingen voor het land en de mogelijke gevolgen van de verkiezingen in 2027 voor bedrijven.
Daarna vertelden de hoofdeconoom en HR-directeur hoe ING weerbaarheid meeneemt in de bedrijfsvoering en het personeelsbeleid. Op de Nederlandse ambassade ging het gesprek verder met onder anderen vertegenwoordigers van het Poolse ministerie van Arbeid en werkgeversvereniging Lewiatan.
AI, cao’s en een heel eigen bedrijfscultuur
In Krakau bracht de groep een bezoek aan Shell Business Operations. De stad trekt internationale bedrijven aan, mede dankzij de sterke universiteiten en het talent uit Polen en omliggende landen. Bij Shell werken zo’n 5.000 mensen. Oscar van Iersel, vice-president HR bij Shell en lid van de raad van toezicht van AWVN, en zijn team lieten zien hoe Shell bedrijfsprocessen organiseert en AI inzet in de HR-dienstverlening. De voorbeelden leidden tot een levendige uitwisseling over de vraag hoe organisaties die lessen zelf kunnen toepassen.
Na Shell verschoof het gesprek naar arbeidsverhoudingen. Bij de vakbond Solidarność ging het over de geschiedenis van de vakbeweging en het Nederlandse poldermodel. De cijfers maakten het verschil tastbaar: in Polen valt ongeveer 11 procent van de werknemers onder een cao. In Nederland ligt dat aandeel circa 8 keer zo hoog.
Een andere kijk op werk en leiderschap
Bij Software Mansion, een snelgroeiend ICT-bedrijf, viel vooral de eigenzinnige cultuur op. Het bedrijf telt ruim 400 medewerkers, met een gemiddelde leeftijd van 26 jaar. Alle medewerkers zijn aandeelhouder. De CEO vertelde dat hij die rol vervult omdat de wet voorschrijft dat een bedrijf een CEO moet hebben.
Ook de werkomgeving is bijzonder: joggingbroeken en badslippers, een jungle-, muziek- en gameroom en een beleid waarbij iedereen op kantoor werkt. Op de vrijdagochtend van het bezoek was het er opvallend rustig. Veel ontwikkelaars beginnen pas rond het middaguur en werken soms door tot 5 uur ’s ochtends. Het bezoek bood volop stof tot nadenken over hoe werk en bedrijfscultuur kunnen worden ingericht.
De laatste inhoudelijke bijeenkomst vond plaats aan de AGH-universiteit. Onder leiding van Piotr Czekierda volgden de deelnemers een masterclass over leiderschap. In een paar uur tijd werden ze uitgedaagd kritisch naar hun eigen leiderschap te kijken.
Weerbaarheid als dagelijkse praktijk
Polen verraste de deelnemers. Het land bleek gastvrij en in zijn ontwikkeling verder dan velen hadden verwacht. De geschiedenis heeft weerbaarheid diep in de Poolse samenleving verankerd. Conflict voelt er niet als een ver-van-mijn-bedshow, maar als een realiteit die onverwacht kan veranderen.
De gesprekken wekten de indruk dat Poolse bedrijven zich al langer voorbereiden op zulke onzekerheden dan veel Nederlandse organisaties. In Nederland staat weerbaarheid pas sinds kort nadrukkelijk op de agenda.
De bezoeken in Polen leverden geen kant-en-klaar model op voor Nederlandse werkgevers. Wel maakten ze weerbaarheid concreet: denk vooraf na over noodsituaties, kijk kritisch naar de rol van HR en technologie, en bespreek hoe leiderschap en arbeidsverhoudingen bijdragen aan een organisatie die tegen verandering kan.
