Wendbaar organiseren

Wat is wendbaar organiseren, wat heb je er als werkgever aan, welke mogelijkheden zijn er om als organisatie wendbaarder te worden?

Het vergroten van de wendbaarheid van organisaties is nodig om adequater in te kunnen spelen op ontwikkelingen in een wereld waarin onvoorspelbaarheid troef is. Op velerlei vlak. Wie had bijvoorbeeld de coronapandemie voorzien, en de enorme impact ervan kunnen bevroeden? Om de wendbaarheid en het aanpassingsvermogen van organisaties te vergroten, is een palet aan maatregelen mogelijk. Dat maakt dat oplossingen per definitie maatwerk zijn.
Hoe maakt u de juiste keuze uit de verschillende mogelijke flexinterventies voor uw organisatie? De aanpak om die vraag adequaat te beantwoorden, is gebaseerd op een systematische route langs overwegingen, opties en effecten op organisatie en de business, nu en in de toekomst.

Vijf flexknoppen op het dashboard

AWVN onderscheidt vijf knoppen waaraan u kunt draaien om op heel praktische wijze de wendbaarheid van uw organisatie te vergroten. Die hebben betrekking op de arbeidsinhoud, arbeidstijden, arbeidsplek, arbeidsverhoudingen en arbeidsvoorwaarden.

Dashboard 5 flexinterventies (wendbaar organiseren)

In dit ‘dashboard’ benoemen we bij elke flexknop verscheidene – maar lang niet alle – opties. Op de achtergrond liggen drie ringen die betrekking hebben op de huidige organisatie en van grote invloed zijn bij het wendbaarder maken: arbeidscontracten (de bestaande mix tussen vast en tijdelijk personeel, waaronder inhuur van bijvoorbeeld zzp’ers), de arbeidsorganisatie zelf (cultuur, wijze van aansturing, verdeling van verantwoordelijkheden, de aard en de omvang van het werk) en, verreweg de belangrijkste, de organisatiedoelen. Dat vormt niet voor niets de kern van het schema. De AWVN-aanpak heeft dan ook als uitgangspunt dat het vergroten van de wendbaarheid de organisatiedoelen dient te ondersteunen – en daarmee is wendbaarheid een strategisch HR-onderwerp.

Flexibiliteitsvraag en flexinterventies

De precieze flexibiliteitsvraag van uw organisatie vormt het vertrekpunt voor het verkennen van de meest effectieve interventie(s). Wat is de noodzaak om uw organisatie wendbaarder te maken? Zijn het externe ontwikkelingen, zoals een snel wisselende klantvraag, (internationale) concurrentie, schaarste op de arbeidsmarkt, wet- en regelgeving, technologische veranderingen? Komt de vraag voort uit gewenste interne verbeteringen op het gebied van de bedrijfsvoering, zoals adequater kunnen inspelen op seizoensinvloeden, het verbeteren van de kwaliteit van de huidige bezetting, of gaat het om aanpassingsvermogen vergroten van binnenuit om snel te kunnen acteren en in te spelen op die veranderende buitenwereld?

Maatwerk

De redenen om wendbaarheid te vergroten zijn heel divers, zo leert de ervaring. Een fundamentele stap is daarom om helderheid te krijgen over de vraagstelling in relatie tot de bedrijfsdoelstellingen. Om die vervolgens nader te bezien vanuit de huidige arbeidsorganisatie en bestaande arbeidsrelaties: wat zijn de consequenties? Daarna kan finetuning plaatsvinden door gericht aan de vijf knoppen te draaien.
Veel vormen van flexibilisering zijn onderling te combineren. Wat een goede combinatie is, bepaalt de situatie. Vaak zijn er ook meerdere oplossingen denkbaar. De uiteindelijke oplossing is, als eerder gezegd, per definitie op maat gesneden: geen organisatie is immers dezelfde. Soms zijn oplossingen eenvoudig, soms ingrijpend.