Home / Actuele HR-issues / Arbeidsvoorwaardenoverleg 2018

Arbeidsvoorwaardenoverleg 2018

In 2018 zijn 359 cao’s (voor 2,2 miljoen werknemers) aan vernieuwing toe. En daarnaast waren er aan het begin van het jaar nog ruim 100 cao’s uit 2017 waarover nog geen akkoord is bereikt. Veel werkgevers zullen dit jaar dus aan de onderhandelingstafel plaats nemen om met werknemersvertegenwoordigers over de arbeidsvoorwaarden te onderhandelen.

Arbeidsvoorwaarden zijn in de visie van AWVN geen doel op zichzelf, maar middelen om de organisatie beter te laten functioneren. Om bij te dragen aan de ondernemingsdoelstellingen, het verbeteren van de resultaten en de arbeidsproductiviteit, moeten de arbeidsvoorwaarden passen binnen de HR-strategie – de schakel tussen ondernemingsdoelstellingen en de verschillende HR-instrumenten.
AWVN adviseert werkgevers daarom om ruim voor het expireren van de cao met de voorbereidingen van de onderhandelingen te starten. Welke ontwikkelingen doen zich in de organisatie voor die aanleiding zijn om afspraken in de huidige cao te herzien? Welke cao-bepalingen leveren in de praktijk problemen op? Hoeveel financiële ruimte is er voor loonkostenstijging?

Sinds de zomer van 2017 beschikbaar: de cao-kijker van AWVN – dé openbare online informatiebron rondom cao’s. Voor iedereen die betrokken is bij cao-onderhandelingen: alle akkoorden per maand • gemiddelde contractloonstijging per sector • de meest recente cao-tekst (aangemeld bij SZW) en eventueel avv-tekst • inflatiecijfers (CPB-ramingen en CBS-realisatiecijfers).

Op basis van de antwoorden hierop, komen gedegen voorstellen tot stand die besproken worden met de vakbonden – die vanzelfsprekend zo hun eigen agenda hebben. Belangrijk is medewerkers en management te betrekken bij het proces: waarom zijn veranderingen nodig om de organisatie beter te laten functioneren, welke consequenties heeft het voor de medewerkers?

AWVN, VNO-NCW en MKB-Nederland stellen jaarlijks, na consultatie van leden, een arbeidsvoorwaardennota op. Hierin staan, rekening houdend met de sociaaleconomische context, de belangrijkste inhoudelijke speerpunten voor werkgevers voor de onderhandelingen. Daarnaast brengt AWVN, zelf betrokken bij de totstandkoming van ongeveer de helft van de nieuwe cao’s, gedurende het cao-seizoen de resultaten van het overleg, gedetailleerd in kaart. Aan het eind van het cao-seizoen maakt de balans op in de zogeheten eindevaluatie.

Wat spreekt u af, waar legt u de focus op tijdens de cao-besprekingen? Wat doen andere organisaties? Hoe verlopen elders de besprekingen met de bonden? Informatie die voor werkgevers die van groot belang is voor de besprekingen. Te vinden op of via deze pagina.

  • Cao-info: actuele ontwikkelingen en achtergronden

    Gedurende het cao-seizoen houdt AWVN de ontwikkelingen op het gebied van de cao-onderhandelingen gedetailleerd bij. De digitale nieuwsbrief cao-info brengt u elke twee weken van de laatste stand van zaken op de hoogte, en biedt daarnaast commentaar en de benodigde achtergrondinformatie. Deze nieuwsbrief is uitsluitend voor leden beschikbaar.

    cao-info 2018
    cao-info #1, 18 januari Vijf vingers, één vuist?
    cao-info #2, 2 februari It giet (net) oan!
    cao-info #3, 15 februari 1.54.35
  • Lopend cao-jaar: maandelijks overzicht loonontwikkeling en laatste kengetallen
    Persberichten cao-jaar 2018 AWVN
    12 januari 2018 Werkgevers: ‘Met vakbonden werken aan draagvlak en vernieuwing cao’s’
    14 februari 2018 Cao-seizoen verloopt rustig

    Kengetallen cao-seizoen 2018
    • CPB raamt voor 2018 een loonkostenstijging van 3,0%, bestaande uit een contractloonstijging van 2,2%, een incidentele loonstijging van 0,6% en een stijging van de sociale lasten werkgevers met 0,2%.
    • Inflatie en contractloonstijging, zie onderstaande tabellen:

    2018
    CBS (realisatie)
    2018
    CPB (raming)
    2019
    CPB (raming)
    inflatie 1,5% 1,6% volgt
    inflatie afgeleid 1,3% 1,5% volgt
    contractloonstijging markt 1,8% 2,2% volgt

    CBS: meest recente realisatiecijfers
    CPB: meest recente raming voor het kalenderjaar 2018 en 2019

    Loonstijging volgens AWVN-berekeningsmethode

    januari 2018
    twaalfmaandscijfer (%)       2,0       2,1
    12-maands herwogen (%)       1,9       2,3
    aantal cao’s     22     50
    aantal werknemers 120.000 550.000

    Laatst bijgewerkt: 15 februari 2018

  • Balans en innovatie: de arbeidsvoorwaardennota 2018 in het kort

    In de arbeidsvoorwaardennota 2018 vragen VNO-NCW, MKB Nederland en AWVN speciale aandacht voor drie onderwerpen:
    • investeren in modernisering van arbeidsvoorwaarden en in gezonde arbeidsverhoudingen
    • maatwerkafspraken over langer doorwerken en afspraken over de eigen regie van werknemers over hun inzetbaarheid
    • passende loonafspraken die aansluiten bij de (bedrijfs)resultaten.

    Context: een dynamische wereld
    Al veel eerder ingezette ontwikkelingen als digitalisering en internationalisering, voltrekken zich in een steeds hogere versnelling. In 2018 zullen we dan ook, juist in een open economie als de Nederlandse, nog duidelijker dan voorheen de gevolgen daarvan ervaren. Behalve voor het kabinet die hierop moet anticiperen met – toekomstig – beleid, is nadrukkelijk ook een rol weggelegd voor decentrale sociale partners om op deze dynamiek in te spelen. Voor werkgevers is het zaak om – nieuwe en vernieuwende – arbeidsvoorwaardenafspraken te maken die passen in de dynamische wereld. Daarbij is de juiste balans van belang tussen duidelijke structuren en collectieve kaders enerzijds en ruimte voor maatwerkafspraken anderzijds.

    Modernisering en arbeidsverhoudingen: balans tussen tempo en draagvlak
    De komende periode moeten de arbeidsvoorwaarden niet alleen worden aangepast aan de huidige dynamiek, er moet ook ruimte komen om vernieuwende afspraken te maken. Dit betekent modernisering van het proces waarin de afspraken tot stand komen, de afspraken zelf en de leesbaarheid daarvan.
    Belangrijk is om de juiste balans tussen tempo en draagvlak te vinden. Snelheid van de modernisering is noodzakelijk, maar modernisering lukt alleen als medewerkers voldoende betrokken zijn. Het is daarom aan cao-partijen om de dialoog constructief en open te voeren.
    De werkgeversorganisaties nodigen de vakbonden – die in de regel de geëigende overlegpartners zijn – uit om samen werk te maken van het innoveren van bestaande arbeidsvoorwaardenregelingen. Om een open dialoog over passende arbeidsvoorwaarden te kunnen voeren, is het belangrijk dat vakbonden voldoende draagvlak hebben en de belangen behartigen van alle medewerkers (ook niet-leden). Ook werkgevers zelf moeten het initiatief nemen om alle medewerkers breed te informeren en bij de totstandkoming van de arbeidsvoorwaarden te betrekken.

    Inzetbaarheid: balans tussen jong en oud
    Het is belangrijk dat zowel werkgevers als de werknemers, er alles aan doen om gezond en gemotiveerd tot de AOW-gerechtigde leeftijd te kunnen blijven werken, binnen of buiten de organisatie. Cao-partijen zullen de juiste balans moeten vinden tussen maatwerkafspraken voor huidige oudere medewerkers enerzijds en leeftijdsonafhankelijke afspraken voor de huidige jongere medewerkers anderzijds. Uitdaging is het evenwicht te bewaren tussen afspraken van specifieke en tijdelijke aard en afspraken van generieke en structurele aard.
    De verhoging van de pensioenleeftijd leidt bij werkgevers, in het bijzonder bij de kleine werkgevers, tot knelpunten op het gebied van blijvende inzetbaarheid. Er zullen passende oplossingen moeten komen voor medewerkers voor wie dat de komende jaren het geval is. Volgens de drie werkgeversorganisaties hebben maatwerkoplossingen op dit terrein meer effect dan generieke afspraken. Cao-partijen kunnen wel collectieve uitgangspunten afspreken, waarbij het adagium is: voorkomen is beter dan genezen.
    In algemene zin wordt de ontwikkeling van medewerkers steeds belangrijker. Ontwikkelen kan op vele manieren. Niet alleen door scholing, maar ook door leren op de werkplek, via digitale tools of door inzicht in de arbeidsmarktpositie te vergroten. Door te investeren in inzetbaarheidsbeleid blijven werknemers productief en kunnen werkgevers zich op de verkrappende arbeidsmarkt positief onderscheiden. Uitgangspunt is dat medewerkers zelf de regie nemen en houden over hun eigen arbeidsmarktwaarde en dat de werkgever of sector voor voldoende faciliteiten en ondersteuning (in de vorm van tijd en/of geld) zorgt, bijvoorbeeld door middel van een persoonlijk keuzebudget. Hier speelt een goed geëquipeerde HR-afdeling een doorslaggevende rol. Voor kleinere werkgevers (in het mkb) zijn vooral faciliteiten op brancheniveau van belang.
    Daarnaast gaan werkgevers in 2018, daar waar mogelijk, door met het streven organisaties inclusiever en diverser te maken, juist ook nu de krapte op de arbeidsmarkt toeneemt.

    Loonparagraaf: balans tussen structureel en incidenteel
    Ook in economische zin belooft 2018 een dynamisch jaar te worden. Macro-economisch gezien is sprake van een sterk aantrekkende groei en van toenemende krapte op delen van de arbeidsmarkt. Onderliggend is er in werkelijkheid sprake van – grote – verschillen in de bedrijfsspecifieke situatie. Enerzijds zijn er bedrijven (vaak in het mkb) die er niet erg florissant voor staan en een complexe concurrentiepositie hebben. Een te hoge loon(kosten)stijging leidt bij die bedrijven tot minder werkgelegenheid of zelfs tot het verdwijnen van werkgelegenheid. Anderzijds zijn er bedrijven die er goed voor staan en voort kunnen bouwen op een goede concurrentiepositie. Daar kan arbeidsmarktkrapte een rol in loononderhandelingen spelen.
    Naast differentiatie in contractloonafspraken tussen sectoren, is ook differentiatie binnen sectoren van belang. Bedrijfstakcao’s die te maken hebben met verschillen in economische ontwikkeling binnen de sector, kunnen overwegen om contractloonafspraken zo vorm te geven dat differentiatie op ondernemingsniveau mogelijk is.
    De grote uitdaging voor werkgevers wordt om de juiste balans te vinden tussen te hoge en te lage loonafspraken én de juiste balans tussen collectieve afspraken en mee-ademende afspraken.

    Download de samenvatting van de Arbeidsvoorwaardennota 2018


    Download de volledige versie van de Arbeidsvoorwaardennota 2018 (alleen leden)

  • Vakbondsinzet 2018

    In 2018 zijn er, zoals altijd, overeenkomsten tussen de arbeidsvoorwaardeninzet van de verschillende vakbonden. Toch legt elke bond een aantal accenten anders. Tussen FNV en CNV zien we al een aantal jaar andere opvattingen bestaan over het belang van collectiviteit. Waar de FNV collectiviteit als hoeksteen behoudt, kiest het CNV voor een meer individuele lijn. Dit uit zich vooral in het grote belang dat CNV hecht aan individuele scholing en daarvoor benodigde budgetten voor medewerkers. Een beknopt overzicht.

    FNV

    Loonparagraaf
    • Minimale looneis van 3,5%, met minimaal 1.000 euro (wat neerkomt op 5% voor de laagste schalen). Verhogen van de laagste loonschalen.
    • Werkgevers en opdrachtgevers moeten de kosten van flexibiliteit dragen: flexibel werk moet duurder worden, zodat onzeker werk geen verdienmodel meer is en werkenden meer zekerheid krijgen. Flexwerkers dienen daarom via de cao ten minste dezelfde rechten te krijgen en hetzelfde loon te verdienen als vaste krachten.
    • Afspraken over verhoging van de tarieven van zzp’ers waarbij bovenop de tarieven de kosten voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioenreservering zichtbaar worden.
    Meer zekerheid voor werkenden
    • Meer afspraken over de doorstroom van onzekere naar vaste contracten, zodat werkenden weer kunnen rekenen op zekerheid, een goed sociaal vangnet en een fatsoenlijke pensioenregeling. Die is geïndexeerd en waardevast.
    • Kleine contracten, oproepcontracten, nul-urencontracten en kleine diensten omzetten in grotere contracten en langere diensten.
    • Onzekere contracten bestrijden, zoals payroll-contracten en een einde maken aan onbetaalde werkervaringsplaatsen.
    Generatiepact
    Het generatiepact is erop gericht om in organisaties en bedrijven ruimte te maken voor banen voor jongeren door oudere werknemers minder te laten werken. Jongeren komen zo aan het werk, ouderen kunnen op een goede manier tot hun pensioen doorwerken. En voor de organisatie biedt het een mogelijkheid om langzaam maar zeker te verjongen, waarbij de ervaring van ouderen beschikbaar blijft om jongeren in te werken en te coachen.

    Zie ook de site van FNV, of download Arbeidsvoorwaardenagenda FNV 2018 (pdf)

    CNV

    CNV kiest een individuelere lijn. Niet voor niets luidt de ondertitel van het voorwoord ‘Eigen regie in de schijnwerpers van CNV’.
    Loonparagraaf
    De nota kent geen centrale loonvraag. Wel is het volgens de bond ‘tijd dat medewerkers meeprofiteren’. Dat kan verschillen van 1% tot 4%, afhankelijk van de sector. Werkgevers die voor drie jaar willen afspreken moeten niet gek opkijken van een looneis van 10%.
    Verder:
    • afspraken over persoonlijke ontwikkeling en individuele budgetten
    • afspraken over inconveniënte uren.

    De arbeidsvoorwaardennota 2018 van het CNV verschijnt later dit jaar.

  • Overzicht expirerende cao's 2018

    Overzicht van de in 2018 expirerende cao’s met tenminste 500 werknemers, naar afsluitmaand.

    ‘roepnaam’ cao expiratiedatum
    januari
    Rijk 1-01-18
    Kinderopvang 1-01-18
    UMC 1-01-18
    Politie 1-01-18
    ICK 1-01-18
    Continuflex 1-01-18
    ABN AMRO 1-01-18
    Contractcateringbranche 1-01-18
    Action 1-01-18
    KLM Grondpersoneel 1-01-18
    KPN 1-01-18
    Meubelindustrie 1-01-18
    Openbaar vervoer 1-01-18
    Verzekeringsbedrijf 1-01-18
    Tankstations en wasbedrijven 1-01-18
    Kraamzorg 1-01-18
    Royal Philips 1-01-18
    Please 1-01-18
    Uitvaartbranche 1-01-18
    Afval & milieu 1-01-18
    Zoetwarenindustrie 1-01-18
    Textielverzorging 1-01-18
    Banden- en wielenbranche 1-01-18
    Gespecialiseerde detailhandel in bloemen en planten 1-01-18
    DSM Nederland 1-01-18
    Tuinzaadbedrijven 1-01-18
    Gezondheidscentra 1-01-18
    Kabel & telecom 1-01-18
    Randstad 1-01-18
    Philips lighting 1-01-18
    Sportverenigingen 1-01-18
    Volksbank (voorheen SNS) 1-01-18
    Dakbedekkingsbedrijven 1-01-18
    Afbouw 1-01-18
    Heineken 1-01-18
    Onderzoekinstellingen 1-01-18
    VIVAT 1-01-18
    Dierhouderij 1-01-18
    KLM Vliegers 1-01-18
    Drankindustrie 1-01-18
    Fokus 1-01-18
    VGZ 1-01-18
    Orsima 1-01-18
    Reclassering 1-01-18
    Kadaster 1-01-18
    Tentoonstellingsbedrijven 1-01-18
    DNB 1-01-18
    Gasunie 1-01-18
    Albron 1-01-18
    Huisartsen in opleiding in dienst van de SBOH 1-01-18
    RDW 1-01-18
    Deutsche Bank 1-01-18
    PGGM 1-01-18
    CEVA 1-01-18
    Audax 1-01-18
    Apothekers in dienstverband 1-01-18
    Arbo Unie 1-01-18
    Avebe 1-01-18
    Dierenartspraktijken 1-01-18
    Multimodaal vervoer 1-01-18
    Teva Pharmachemie 1-01-18
    Vopak in Nederland 1-01-18
    Stichting CJG Rijnmon 1-01-18
    RTL 1-01-18
    Stater 1-01-18
    CRV Holding 1-01-18
    Lamb Weston/Meijer 1-01-18
    ABAB Groep 1-01-18
    Sigarenindustrie 1-01-18
    Bavaria 1-01-18
    Forbo flooring 1-01-18
    Natuursteenbedrijf 1-01-18
    Carglass 1-01-18
    Dierenartspraktijken (dierenartsen in loondienst) 1-01-18
    SBB 1-01-18
    Cargill Amsterdam 1-01-18
    T-Systems 1-01-18
    Albemarle 1-01-18
    maart
    UWT 1-03-18
    april
    Verpleeg-, verzorgingshuizen en thuiszorg, kraam- en jeugdgezondheidszorg 1-04-18
    Bouw & infra 1-04-18
    HBO 1-04-18
    Grafimedia 1-04-18
    Boekhandel & kantoorvakhandel 1-04-18
    Zuivelindustrie 1-04-18
    Timmerindustrie 1-04-18
    Aardappelen, groenten en fruit detailhandel 1-04-18
    Handelsvaart tot 9000 GT 1-04-18
    Zuivelindustrie HP 1-04-18
    Arcadis 1-04-18
    Schiphol 1-04-18
    Waterbouw 1-04-18
    Apollo Vredestein 1-04-18
    Papierindustrie 1-04-18
    VVV 1-04-18
    O-I Manufacturing 1-04-18
    DSV Solutions 1-04-18
    DB Schenker Rail Nederland 1-04-18
    Nieuwsbladjournalisten 1-04-18
    Kiwa 1-04-18
    mei
    Netwerkbedrijven 1-05-18
    Productie- en Leveringsbedrijven (PLb) 1-05-18
    Kunststof- , Rubber- en Lijmindustrie, cao voor de 1-05-18
    TenneT TSO 1-05-18
    Grolsch 1-05-18
    juni
    Metalektro (HP) 1-06-18
    Graanbe- en verwerkende bedrijven 1-06-18
    Smurfit Kappa Corrugated Benelux 1-06-18
    Plukon 1-06-18
    Ardagh Glass 1-06-18
    Du Pont de Nemours 1-06-18
    juli
    Fashion, Sport en Lifestyle 1-07-18
    Wonen 1-07-18
    Glastuinbouw 1-07-18
    Drogisterijbranche 1-07-18
    Grootwinkelbedrijven in textiel 1-07-18
    Zorgverzekeraars 1-07-18
    Textielgoederen groothandel 1-07-18
    Enexis 1-07-18
    Railinfrastructuur 1-07-18
    Aegon 1-07-18
    Gemaksvoedingsindustrie 1-07-18
    Groothandel in vlakglas, Het glasbewerkings- en glazeniersbedrijf 1-07-18
    Golfbranche 1-07-18
    Akzo Nobel Nederland HP 1-07-18
    G4S 1-07-18
    SABIC 1-07-18
    Akzo Nobel Coatings 1-07-18
    Tentoo collective freelance & flex 1-07-18
    Akzo Nobel Chemicals 1-07-18
    Bloembollengroothandel 1-07-18
    OWASE 1-07-18
    Coffee & tea 1-07-18
    Aspen 1-07-18
    PPG Coatings 1-07-18
    DE Diensten 1-07-18
    Weefselkweek 1-07-18
    Kalkzandsteenindustrie/cellenbetonindustrie 1-07-18
    oktober
    Defensie 1-10-18
    IKEA 1-10-18
    Museum 1-10-18
    Groenten- en fruitverwerkende Industrie 1-10-18
    NXP 1-10-18
    Beveiliging 1-10-18
    Rockwool 1-10-18
    november
    Motorvoertuigenbedrijf en tweewielerbedrijf 1-11-18
    Reisbranche 1-11-18
    APG 1-11-18
  • Recente, algemeen verbindend verklaarde cao's

    De afgelopen periode zijn de volgende reguliere cao’s algemeen verbindend verklaard:
    M&T Metaalbewerkingsbedrijf ttw
    1 februari 2018 – 31 mei 2019
    M&T Isolatiebedrijf ttw
    1 februari 2018 – 31 mei 2019
    M&T Carrosseriebedrijf ttw
    1 februari 2018 – 31 mei 2019
    M&T Goud- en zilvernijverheid ttw
    1 februari 2018 – 31 mei 2019
    M&T Technisch installatiebedrijf ttw
    1 februari 2018 – 31 mei 2019
    Groenten en fruit (groothandel)
    25 januari 2018 – 31 december 2018
    Recreatie ttw
    23 januari 2018 – 31 december 2018
    Mode- interieur- tapijt- en textielindustrie
    17 januari 2018 – 31 december 2018
    Taxivervoer
    16 januari 2018 – 31 december 2018.

    Bron ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

  • Downloads (arbeidsvoorwaardennota's, cao-evaluaties 2015-2018)
    Laurens Harteveld
    juli 2017
    Download
    Laurens Harteveld
    februari 2017
    Download
    Laurens Harteveld
    juni 2016
    Download
    Laurens Harteveld
    februari 2016
    Download
    Laurens Harteveld
    juni 2015
    Download