Home / Publicaties / brochure / Arbeidsvoorwaarden in coronacrisis
woensdag 17 juni 2020

Arbeidsvoorwaarden in coronacrisis

De herziene arbeidsvoorwaardennota 2020, Arbeidsvoorwaarden in coronacrisis. Andere tijden, andere oplossingen, is een gezamenlijke uitgave van AWVN, MKB-Nederland en VNO-NCW. De nota spitst zich toe op de werkgeversspeerpunten voor het arbeidsvoorwaardenoverleg in crisistijd.

Waardevol werkgeven wordt overleven…
Tegen de achtergrond van een krappe arbeidsmarkt en economische groei startten werkgevers het jaar 2020 onder het motto waardevol werkgeven. Medio maart brak de coronapandemie uit en belandde Nederland in een lockdown. Voor bedrijven brengen zowel het middel (lockdown) als de kwaal (coronavirus) ongekend grote financiële problemen en grote onzekerheden over de toekomst met zich mee. Deze uitzonderlijke crisisomstandigheden vragen om uitzonderlijke maatregelen die zowel voor bedrijven als medewerkers pijnlijk kunnen uitpakken.

… met mogelijk gevolgen voor lopende cao’s…
Het kan noodzakelijk zijn voor de continuïteit van het bedrijf en voor het behoud van de werkgelegenheid op de langere termijn, om samen met de vakbonden een alternatief te vinden voor eerder overeengekomen afspraken, met name die over het verhogen van het loongebouw in 2020 en daarna. Het verdient aanbeveling hierover zo snel mogelijk met elkaar in gesprek te gaan om een gemeenschappelijk perspectief te formuleren.

… en zeker met gevolgen voor nieuwe cao’s.
Onderhandelingen over een nieuwe cao in 2020 en verder, zullen in veel gevallen on hold komen te staan. Cao-partijen zullen zich genoodzaakt voelen de onderhandelingen op te schorten zolang de onzekerheden over de ontwikkeling van de crisis en de economische gevolgen te groot zijn. Hoewel ongewijzigde verlenging hierop een logische reactie kan zijn, ontnemen werkgevers zichzelf daar de ruimte mee om (arbeidsvoorwaardelijke) veranderingen door te voeren die kunnen bijdragen aan het herstel.
De werkgeverskoepels roepen alle cao-partijen op om bij het voorbereiden van het
eerstkomende cao-overleg te bezien welke cao-bepalingen gewijzigd zouden moeten worden om het bedrijf of de branche meer corona- en crisisbestendig te maken. Concreet gaat het om cao-afspraken die veilig of digitaal werken binnen de normen van de 1,5-metersamenleving ondersteunen, en om cao-afspraken die het mee-ademen met externe economische schokken in de toekomst vergemakkelijken.

Naast crisismaatregelen ook blijven investeren in medewerkers…
Tegelijkertijd is het de uitdaging om niet alleen in te spelen op de acute crisisbehoeften en de kosten (tijdelijk) te bevriezen of zo mogelijk omlaag te brengen, maar juist – waar mogelijk – ook afspraken te maken over de toekomst. Denk aan behoud en onderhoud van vakmanschap en kennis, het bevorderen van bredere inzetbaarheid en wendbaarheid van medewerkers, het stimuleren van een leven lang ontwikkelen en van-werk-naar-werk, en gezond en veilig werken. Dit is zowel in het belang van werkgevers als medewerkers. Een vitaal bedrijf bestaat immers uit vitale medewerkers.
Een bedrijf dat investeert in medewerkers is beter bestand tegen tegenslag en komt er sneller bovenop als de economie weer aantrekt. Als het bedrijf in de toekomst onverhoopt moet inkrimpen vanwege de crisis, dan kunnen de investeringen ertoe bijdragen dat de vertrekkende medewerkers sneller elders een baan vinden.

… en blijven investeren in draagvlak.
Voor medewerkers brengt de huidige crisis onzekerheid met zich mee, zeker ook nu er ingrijpende maatregelen moeten worden genomen. Een schokbestendige cao kan neerkomen op kostenbeheersing en/of aanpassing van lang bestaande arbeidsvoorwaarden. Dat vergt veel van medewerkers, en het blijven investeren in vakmanschap en interne flexibiliteit misschien nog wel meer. Werkgevers en medewerkers kunnen nog grote stappen maken met een leven lang leren, inclusief het beter leren leren.
Niet alleen breed draagvlak maar ook grote betrokkenheid van alle betrokken partijen is hierbij cruciaal, zodat de afspraken ook werkelijkheid worden. Dat vraagt openheid van werkgevers en vakbonden naar alle belanghebbenden: regelmatig informatie verstrekken over de financiële stand van zaken, het toekomstperspectief en de mogelijke maatregelen. Betrokkenheid groeit als medewerkers, medezeggenschap en vakbonden een rol hebben bij het aanpassen van de huidige arbeidsvoorwaarden aan de nieuwe realiteit.

Weten hoe je dit in de praktijk brengt? Meld u aan voor de training ‘Onderhandelen over arbeidsvoorwaarden’, ook beschikbaar voor delegaties of in company. 

Leden kunnen (kosteloos) een gedrukt exemplaar van de volledige versie opvragen bij de AWVN-werkgeverslijn, werkgeverslijn@awvn.nl.

Download de arbeidsvoorwaardennota Andere tijden, andere oplossingen

Download de samenvatting

Bekijk de vlog van AWVN-directeur Raymond Puts over de nieuwe arbeidsvoorwaardennota
Bekijk de vlog van AWVN-directeur Raymond Puts over de nieuwe arbeidsvoorwaardennota