donderdag 12 mei 2022

Loonafspraken lopen sterk op

Met een gemiddelde van 3,4 procent zijn de afgesproken loonsverhogingen in april de hoogste van de afgelopen 13 jaar. Het vorige ‘record’ dateert van onmiddellijk na het uitbreken van de crisis van 2008-2009. De in het voorjaar van 2021 ingezette opwaartse trend in de loonafspraken is hiermee versterkt doorgetrokken.

Dat meldt AWVN, de belangrijkste arbeidsvoorwaardenadviseur van Nederlandse werkgevers, in haar cao-maandbericht over april. Volgens AWVN geeft het gemiddelde van de afgelopen maand aan dat de uitkomsten van de cao-onderhandelingen een vrij normaal patroon doorlopen waarin de loonafspraken met een vertraging de ontwikkeling van de economie volgen.

Door het hoge april-gemiddelde raakt het gemiddelde van alle in 2022 gemaakte loonafspraken bijna de 3 procent aan. In april werden 26 nieuwe cao-akkoorden afgesproken, iets minder dan in andere jaren in april.

In totaal werden dit jaar al ruim 140 cao’s afgesloten voor 1,9 miljoen werknemers. In die cao’s wordt opvallend vaak een vast minimumbedrag afgesproken om de lonen te verhogen, naast de ‘gewone’ procentuele afspraken. Hierdoor gaan veel werknemers met een laag salaris er verhoudingsgewijs meer op vooruit. Volgens AWVN tonen werkgevers daarmee hun zorg voor de koopkrachtproblemen van juist de lagere inkomensgroepen. De opgelopen inflatie treft die inkomensgroepen verhoudingsgewijs het hardst. Een vast bedrag per maand er bij kan hen extra helpen.

Eenzijdige focus op loonafspraken

Het aantal nieuw afgesloten cao’s was in maart met 23 hoger dan verwacht. In een ‘gewone’ maart-maand zijn het er 20. AWVN stelt vast dat in veel onderhandelingen een eenzijdige focus op loonafspraken wordt gelegd. Hierdoor dreigt in veel bedrijven en bedrijfstakken de financiële ruimte helemaal opgaat aan loonsverhogingen, waardoor er geen ruimte meer overblijft voor zaken als de toekomstige vaardigheden van medewerkers om mee te kunnen komen in de transitie naar een groene en digitale economie.

Kerncijfers
Loonafspraken april gemiddeld 3,4 procent
Loonafspraken 2022 gemiddeld 2,9 procent
Loonafspraken 2021 gemiddeld 2,1 procent
Hoogste maandgemiddelde afgelopen jaren 3,1 procent in maart 2022
Laagste maandgemiddelde afgelopen jaren 1,7 procent in november 2020
Aantal nieuwe cao-akkoorden in april 2022 26
Gemiddeld aantal nieuwe cao-akkoorden in maand april 37
Aantal aflopende cao’s in 2022 389 voor 2,7 miljoen werknemers
Aantal vernieuwde cao’s die in 2022 ingaan 141 voor 1,9 miljoen werknemers
Aantal openstaande cao’s op dit moment (expiratie in 2022) 248 voor 880.000 werknemers
Aantal openstaande cao’s op dit moment met expiratie in 2021 58 cao’s (170.000 werknemers)

Analyse
De oplopende trend in de hoogte van loonafspraken, ingezet in het voorjaar van 2021, is voortgezet. De stijging in april betekent wel een versterking van de trend. In mei zal duidelijk worden in hoeverre deze sterke stijging incidenteel is.
Afgezien daarvan is het patroon in de maandgemiddelden van cao-afspraken nog steeds normaal: na gunstige economische berichten volgen stijgende loonafspraken met een vertraging van meestal tenminste een jaar. Dat de loonstijging nu iets sneller is ingezet, hangt waarschijnlijk samen met de zeer snelle omslag van economische groei in krimp en van krimp in groei in 2020 en 2021.
Daarbij wordt de huidige stijging van de lonen versterkt door krapte op delen van de arbeidsmarkt. Hoewel die krapte naar verwachting voorlopig zal aanhouden, wordt de daardoor veroorzaakte opwaartse druk op de lonen tegengewerkt door oplopende bedrijfskosten (energieprijzen), verslechterde economische voorspellingen en onzekere bedrijfseconomische vooruitzichten. Dat kan leiden tot een afvlakking van de loontrend.

Het cao-seizoen 2022 in één oogopslag

Aantal afgesloten akkoorden en gemiddelde afgesproken cao-loonstijging per afsluitmaand (exclusief incidentele loonsverhogingen)
loonontwikkeling april 2022

AWVN
Werkgeversvereniging AWVN is de belangrijkste arbeidsvoorwaarden­adviseur van Nederlandse werkgevers. AWVN is betrokken bij het merendeel van alle ongeveer 800 Nederlandse cao’s en bij een belangrijk deel van de arbeidsvoorwaarden­regelingen.

Einde bericht
Inlichtingen Jannes van der Velde, 06 109 133 07, j.velde@awvn.nl

Kijk voor de meest actuele cao-informatie op de speciale AWVN-website CAO-kijker

0 reacties