Vraag van de week: stakingen en loondoorbetaling

Logo AWVN-werkgeverslijnHeeft een werknemer recht op loon tijdens een staking?

 

Sinds 1 januari 2020 geldt als wettelijk uitgangspunt: als een werknemer geen werkzaamheden verricht, dient de werkgever in beginsel toch het loon te betalen – tenzij het niet verrichten van die werkzaamheden in redelijkheid voor rekening van de werknemer behoort te komen. Dit uitgangspunt is sinds 2020 de opvolger van de hoofdregel ‘geen arbeid, geen loon’.

Een staking komt zowel onder het huidige als onder het oude recht in beginsel voor rekening van de werknemer. Dat kan ook consequenties hebben voor loongerelateerde arbeidsvoorwaarden zoals vakantieopbouw, ADV, pensioenpremies, eindejaarsuitkering en vakantietoeslag.

Maar let op: de rechtspraak onderscheidt verschillende types collectieve acties.

Enerzijds is er de werkstaking in georganiseerd verband – als middel om, met betrekking tot wijziging van arbeidsvoorwaarden, eisen van de werknemers kracht bij te zetten. Dit type actie ligt meer in de risicosfeer van de werknemers als totaliteit. Ook werkwilligen die door de acties niet kunnen werken, hebben daarom geen aanspraak op doorbetaling van het loon.

Anderzijds onderscheidt de Hoge Raad een actie uitgevoerd door een klein aantal werknemers zonder steun van een vakorganisatie of de andere werknemers – een zogeheten wilde staking. Deze actie heeft een protestkarakter en is meestal van korte duur. Een wilde staking ligt in de risicosfeer van de werkgever.
Voor het beantwoorden van de vraag of de werkwillige aanspraak heeft op doorbetaling van zijn loon, moet worden uitgegaan van de bijzondere omstandigheden van de individuele werknemer. Als de werknemer kan aantonen dat hij werkwillig is, maar ook dat hij ten aanzien van de actievoerders als buitenstaander is te beschouwen, heeft de werknemer recht op doorbetaling van loon.

0 reacties