Home / Arbeidsvoorwaardenregeling

Arbeidsvoorwaardenregeling

Logo AWVN-werkgeverslijn​In een arbeidsvoorwaardenregeling (avr) zijn de arbeidsvoorwaarden voor alle of een groep medewerkers van een organisatie vastgelegd. Vakbonden zijn, in tegenstelling tot wat bij de cao het geval is, niet als partij bij de totstandkoming betrokken.

Een arbeidsvoorwaardenregeling kan op verschillende manieren tot stand komen. De werkgever kan voor een groot deel zelfstandig (eenzijdig) een avr vaststellen. De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht ten aanzien van die onderdelen van de avr, waarvoor volgens artikel 27 van de WOR instemmingsrecht geldt. Regelingen in dit artikel zijn onder meer:
• regelingen met betrekking tot het pensioen en winstdeling
• een spaarregeling
• een werktijd- of vakantieregeling
• een belonings- of een functiewaarderingssysteem
• een regeling op het gebied van arbeidsomstandigheden, ziekteverzuim of re-integratiebeleid.
De opsomming van regelingen in artikel 27 lid 1 WOR is limitatief van aard. De OR komt derhalve geen bevoegdheid toe op grond van artikel 27 WOR ten aanzien van arbeidsvoorwaarden als zij niet in het eerste lid van dat artikel zijn genoemd (zoals regelingen met betrekking tot de vergoeding van onkosten: bijvoorbeeld een telefoon – of reiskostenvergoeding).

Een andere vorm is dat de werkgever via een convenant het instemmingsrecht van de OR uitbreidt naar het afsluiten van de gehele avr. Ook is het mogelijk te kiezen voor een vorm, waarin overleg gevoerd wordt met de OR over de gehele arbeidsvoorwaardenregeling, maar de werkgever uiteindelijk de avr vaststelt.

Als er sprake is van wijziging van arbeidsvoorwaarden of een arbeidsvoorwaardenregeling waarmee de OR heeft ingestemd dan wel van een wijziging van arbeidsvoorwaarden of een arbeidsvoorwaardenregeling die de werkgever eenzijdig tot stand brengt, kan een werkgever deze alleen toepassen in de individuele arbeidsovereenkomsten mits hij instemming heeft van de individuele werknemer(s).
Als sprake is van een (wijziging van) arbeidsvoorwaarden die gunstig is voor de werknemer, zal deze instemming doorgaans stilzwijgend verkregen worden. Anders is dit, als sprake is van verslechtering van (een) arbeidsvoorwaarde(n). Op deze wijze kan de vorming van collectieve arbeidsvoorwaarden in overleg met de OR of via eenzijdige vaststelling door de werkgever, praktisch zeer omslachtig zijn. Om te voorkomen dat bij iedere wijziging van een arbeidsvoorwaarde waarover met de OR overeenstemming is bereikt (in ieder geval voor zover deze voor de werknemer in negatieve zin is) ook instemming van de werknemer moet worden verkregen, is het verstandig om in de individuele arbeidsovereenkomst een zogenaamd eenzijdig wijzigingsbeding op te nemen. Dit geeft de werkgever geen vrijbrief. Hij moet bij de wijziging een zodanig zwaarwegend belang hebben dat het belang van de werknemer daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moet wijken. Het maakt het wel gemakkelijker. Als de OR met de wijziging heeft ingestemd, wordt er in het algemeen vanuit gegaan dat een zwaarwegend belang aanwezig is.