Home / Arbeidsomstandighedenwet (arbowet)

Arbeidsomstandighedenwet (arbowet)

Logo AWVN-werkgeverslijn​De Arbeidsomstandighedenwet (kortweg: Arbowet) bevat regels voor werkgevers en werknemers om de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van werknemers te bevorderen, en heeft als doel ongevallen en ziekten, die direct verband houden met het werk, te voorkomen.

De wetgeving met betrekking tot arbeidsomstandigheden is ingedeeld in drie niveaus: de Arbowet [wettekst], het Arbobesluit en de Arboregeling. De Arbowet vormt de basis van de arbowetgeving. Hierin staan de algemene bepalingen die gelden voor alle plekken waar arbeid wordt verricht (en die dus ook gelden voor bijvoorbeeld verenigingen en stichtingen). De Arbowet is een kaderwet. Dat betekent dat er geen concrete regels in staan. Die zijn verder uitgewerkt in het Arbobesluit en de Arboregeling.

Veranderingen in 2007 en 2017
Op 1 januari 2007 is de Arbowet vereenvoudigd. Dat wil zeggen dat de wet wel zogenoemde doelvoorschriften stelt, maar dat werkgevers en werknemers de mogelijkheid hebben om zelf te bepalen hoe ze deze normen bereiken. Zo stelt de Arbowet nog wel eisen aan het maximale geluid op de werkplek, maar bepaalt het bedrijf zelf hoe ze dit bereiken. Met de vereenvoudigde Arbowet deed zich de introductie van de arbocatalogus voor (meer over de arbocatalogus op deze site).
Op 1 juli 2017 onderging de Arbowet een aantal vernieuwingen. De nieuwe regels hebben gevolgen voor de werkgever, de werknemer, de bedrijfsarts en de preventiemedewerker, maar ook voor de ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT). Ook de wijzigingen in het Arbeidsomstandighedenbesluit, over de second opinion en de klachtenprocedure, zijn op 1 juli 2017 ingegaan [A tot Z: beknopt overzicht wijzigingen]. Op 1 juli 2018 moet elk bedrijf aan de nieuwe regels voldoen.

Verplichtingen
Uit de arbowetgeving vloeien verplichtingen voort waar werkgevers en werknemers zich aan moet houden. Een overzicht van de belangrijkste, algemene verplichtingen.
Verplichtingen werkgevers
• Het ontwikkelen en uitvoeren van arbeidsomstandighedenbeleid (arbobeleid). De arbeid die in het bedrijf verricht wordt, mag geen nadelige gevolgen hebben voor de veiligheid en gezondheid van de werknemers.
• Zo veel mogelijk gevaren voor de gezondheid van werknemers bij de bron aanpakken. Een voorbeeld hiervan is dat een machine die veel lawaai maakt, wordt vervangen door een stiller type.
• De inrichting van de arbeidsplaatsen, de werkmethoden, gebruikte arbeidsmiddelen en arbeidsinhoud zo veel als mogelijk aanpassen aan de persoonlijke eigenschappen van de werknemers. Dit geldt ook voor werknemers met een structurele functionele beperking door bijvoorbeeld ziekte.
• Zo veel als mogelijk (‘redelijkerwijs kan worden gevergd’) voorkomen en beperken van monotone en tempogebonden arbeid.
• Het opstellen en uitvoeren van een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en een plan van aanpak.
• Het voorkomen en beperken van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn.
• Het geven van voorlichting en onderricht aan de werknemers. De voorlichting en het onderricht kunnen betrekking hebben op het gebruik van arbeidsmiddelen of persoonlijke beschermingsmiddelen, maar ook over hoe er in een bedrijf wordt omgegaan met agressie en geweld en seksuele intimidatie (meer hierover op deze site)
• Het melden en registreren van arbeidsongevallen en beroepsziekten (zie ook melden bedrijfsongeval op deze site).
• Het voorkomen van gevaar voor derden in verband met de arbeid die door de werknemers wordt verricht.
• Werknemers in de gelegenheid stellen om periodiek een arbeidsgezondheidskundig onderzoek te ondergaan.
Verplichtingen werknemers
• Arbeidsmiddelen en gevaarlijke stoffen op een juiste wijze gebruiken.
• Op arbeidsmiddelen aangebrachte beveiligingen niet veranderen en niet weghalen en deze beveiligingen op de juiste wijze gebruiken.
• Door de werkgever beschikbaar gestelde persoonlijke beschermingsmiddelen op een juiste manier gebruiken en op de daarvoor bestemde plaats opbergen.
• Meewerken aan de voor werknemers georganiseerde instructie (’onderricht’).
• De werkgever inlichten over opgemerkte gevaren voor de veiligheid en gezondheid in het bedrijf.
• De werkgever en andere deskundige personen – preventiemedewerker, bedrijfshulpverlener (bhv’er), arbodienstverlener – indien nodig bijstaan bij de uitvoering van hun verplichtingen.

Bron arboportaal.nl
Het Arboportaal is een initiatief van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Deze website is opgezet als startpunt voor werkgevers en werknemers die informatie zoeken over goede arbeidsomstandigheden.