Dienstbetrekking

Voor arbeidsverhoudingen die als dienstbetrekking zijn aan te merken, gelden de regels van de loonbelasting.

Dat brengt in de regel met zich mee dat de werkgever loonheffingen moet inhouden en afdragen (loonbelasting/premie volksverzekeringen, werknemersdeel premie zorgverzekering) en werkgeverspremies verschuldigd is.

Er is sprake van een dienstbetrekking als deze is gebaseerd op een overeenkomst tussen een werkgever en een werknemer. Dit hoeft niet noodzakelijkerwijs schriftelijk te zijn vastgelegd.  Er zijn verschillende soorten dienstbetrekkingen:
• echte dienstbetrekking
• fictieve dienstbetrekking
• vroegere dienstbetrekking.   

Echte dienstbetrekking
Een echte dienstbetrekking heeft de volgende kenmerken:
• de werknemer heeft zich verplicht om gedurende enige tijd persoonlijk arbeid te verrichten
• de werkgever is verplicht om de werknemer voor arbeid loon te betalen
• tussen werknemer en werkgever bestaat een gezagsverhouding.
De drie kenmerken (arbeid, loon en gezagsverhouding) zijn cumulatief, ze moeten alle in de arbeidsrelatie aanwezig zijn. Niet wat op papier staat of wat de bedoeling is van partijen, maar de feitelijke invulling van de afspraak is bepalend voor de vraag of sprake is van een echte dienstbetrekking.
Fictieve dienstbetrekking
De fictieve dienstbetrekking betreft arbeidsrelaties waarbij niet is voldaan aan de drie kenmerken voor het bestaan van een echte dienstbetrekking maar toch in de loonbelasting wordt betrokken. De volgende arbeidsrelaties gelden voor alle loonheffingen als een fictieve dienstbetrekking: aannemers van werk en hun hulpen, bepaalde sporters, bepaalde artiesten, degene wiens functie op een benoeming berust, personen die niet anders dan op provisiebasis werken.  
Voor de heffing van loonbelasting/premie volksverzekeringen worden daarnaast de volgende arbeidsrelaties als fictieve dienstbetrekkingen aangemerkt: bestuurders van rechtspersonen, commissarissen van rechtspersonen,
meewerkende kinderen.
Vroegere dienstbetrekking
Er is sprake van een vroegere dienstbetrekking als de dienstbetrekking is beëindigd maar de ex-werknemer nog inkomsten geniet op grond van die eerdere dienstbetrekking. Denk daarbij aan pensioen- of ontslaguitkering. Soms kan ook sprake zijn van loon uit vroegere dienstbetrekking als de werknemer feitelijk geen verplichting meer heeft om arbeid te verrichten (non-activiteitsregeling). Tenslotte kunnen sommige uitkeringen ook als loon uit een vroegere dienstbetrekking beschouwd worden.