Prinsjesdag 2016: gezondheid en duurzame inzetbaarheid

Het kabinet blijft inzetten op preventie en duurzame inzetbaarheid maar bouwt hierbij voort op de reeds ingeslagen weg; dus weinig nieuws.

Gezond en veilig werken: Preventie
Ten aanzien van Gezond en veilig werken blijft het kabinet inzetten op preventie. Het voorkomen van ziekte blijft natuurlijk het beste. Daarom blijft het kabinet inzetten op de preventie van beroepsgerelateerde ziekten en ongevallen. Het meerjarige programma 'Duurzame inzetbaarheid' richt zich in 2017 op de aanpak van psychosociale arbeidsbelasting, waaronder het voorkomen van ongewenste omgangsvormen zoals pesten op het werk. Ook wordt onderkend dat depressie al jaren in de top vijf van aandoeningen met hoogste ziektelast, hoogste ziektekosten en grootste veroorzaker van arbeidsverzuim staat.
Ambitie in het Nationaal Programma Preventie (NPP) Alles is gezondheid (met steun van AWVN en VNO-NCW) is dat het aantal mensen met een depressie afneemt. Streven is om de incidentie en impact van depressie in 2030 met een derde af te laten nemen. VWS zal dit in 2017 ondersteunen via een publiekscampagne en een meerjarenprogramma depressiepreventie.

Wie gezond wil leven, moet daarin niet gehinderd worden. De gezonde keuze moet de makkelijke keuze zijn. Bijvoorbeeld door een breder aanbod van gezonde voeding. Dat betekent minder vet, suiker en zout in de producten die je koopt in de supermarkt, in de schoolkantine, de sportkantine of het bedrijfsrestaurant. Dat wil het kabinet bereiken in samenwerking met het bedrijfsleven. Om dit voor elkaar te krijgen, werken verschillende ministeries, gemeenten, maatschappelijke organisaties en bedrijven samen in het Nationaal Programma Preventie en de brede maatschappelijke beweging Alles is Gezondheid.

In het najaar wordt een beslissing genomen of het programma Alles is Gezondheid gecontinueerd wordt.

Verzuim en beroepsziekten
In 2015 hebben veertien op de duizend werknemers een arbeidsongeval gehad met ten minste een dag verzuim. Het ziekteverzuim is in de periode 2013–2015 vrijwel stabiel. Werknemers verzuimen gemiddeld bijna vier op de honderd werkdagen. Het aantal incidenten met gevaarlijke stoffen is in 2015, ten opzichte van een jaar eerder, gehalveerd. Dit jaar wordt voor het eerst een kengetal over beroepsziekten gepresenteerd. Daarin wordt de jaarlijkse incidentie van beroepsziekten uitgedrukt als het percentage werknemers dat naar eigen zeggen een door een arts vastgestelde beroepsziekte heeft opgelopen.
Tevens wordt onderkent dat het aantal werkenden met een chronische  aandoening snel toeneemt. In dit verband maakt AWVN ook deel uit van de Commissie Werk en Gezondheid De commissie heeft de ambitie de bewustwording onder werkgevers hiervoor te vergroten en oplossingen verder te verspreiden.

Arbeidsgerelateerde zorg
Naar verwachting zal (wellicht medio) 2017 de wijziging van de arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) in werking treden. Belangrijke elementen hierbij zijn: de versterking van de betrokkenheid van werkgevers en werknemers bij de arbodienstverlening, de preventie van beroepsziekten en het handelen van de bedrijfsarts. De implementatie zal worden gefaciliteerd door communicatieactiviteiten en stimulering van sectorale en regionale initiatieven.
Met een wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet wil het kabinet daarnaast de onafhankelijke positie van de bedrijfsarts versterken en de toegankelijkheid van de bedrijfsarts voor werknemers beter borgen. Het meerjarige programma 'Toekomst van de arbeidsgerelateerde zorg' waarin zowel VNO-NCW als AWVN participeren, zal parallel hieraan worden ingezet om de maatschappelijke bewustwording van het belang van preventie en goede arbeidsgerelateerde zorg te vergroten.

Nog meer duurzame inzetbaarheid: Een leven lang leren
Het kabinet vindt het cruciaal dat iedereen blijft werken aan eigen duurzame inzetbaarheid. Een cultuuromslag ten aanzien van leren is daarom belangrijk bij werkgevers én werknemers.
Om de overgang van werk naar werk of van een uitkering naar werk verder te ondersteunen, zijn er ook in 2017 scholingsvouchers beschikbaar. Zowel mensen met een baan of een WW-uitkering als zelfstandigen kunnen zich hiermee omscholen voor een beroep met een beter perspectief op werk. Voor deze scholingsvouchers is € 30 miljoen beschikbaar vanaf medio 2016. Daarnaast gaan sociale partners projecten uitvoeren die zijn gericht op dienstverlening aan werkzoekenden en op nauwere samenwerking in de regio. Het kabinet stelt hiervoor € 40 miljoen beschikbaar.

Wat vindt AWVN?
Het kabinet blijft inzetten op preventie en duurzame inzetbaarheid maar bouwt hierbij voort op de reeds ingeslagen weg: weinig nieuws dus.
De Tweede Kamer heeft op 13 september de wetswijzigingen aangenomen. Voorlopig is voorzien dat de Eerste Kamer die wijzigingsvoorstellen in de tweede helft van oktober zal behandelen. Het is onzeker of de wetswijzigingen op 1 januari 2017 in werking zullen treden. Zorgen hierbij zijn, wat AWVN betreft, de second opinion door een bedrijfsarts en de eisen aan de privacy die mogelijk een constructieve dialoog tussen werknemer en werkgever in de weg staan.
In het meerjarig programma ‘Toekomst van de arbeidsgerelateerde zorg’ ziet AWVN vooral een kans om het belang van preventie nog meer onder de aandacht te brengen zodat de arbeidsgerelateerde zorg uiteindelijk beter gaat functioneren.
AWVN blijft benadrukken dat een duurzame ‘gezonde’ inzetbaarheid van iedereen wezenlijk is voor een goed functionerende arbeidsmarkt. Zij zal daarom projecten en initiatieven die hieraan bijdragen voortvarend blijven initiëren en ondersteunen (zoals DI en het MKB, en commissie Werk en Gezondheid). Ook zet AWVN in op het ontwikkelen van een digitale tool, TipTrack, die de werknemer ondersteunt de regie te voeren over de eigen loopbaan.

Cas Hoogbergen